# Parseğ Şahbaz

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Parse%C4%9F_%C5%9Eahbaz
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Parseğ Şahbaz, https://tr.wikipedia.org/wiki/Parse%C4%9F_%C5%9Eahbaz (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fc/Db_Parsegh_Shabaz.jpg)
* (Teodik - Hushardzan April Tasněmēki (1919), public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1883
- **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı Devleti
- **Ölüm tarihi:** Nisan/Mayıs 1915
- **Ölüm yeri:** Harput, Osmanlı Devleti
- **Occupation:** Avukat, Sivil aktivist, gazeteci ve köşe yazarı

**Parseğ Şahbaz** (Բարսեղ Շահբազ), (1883, İstanbul - 1915, [Harput](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harput)) [Osmanlı Ermenisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Ermenileri) avukat, gazeteci ve köşe yazarıdır.

## Hayatı

Temmuz 1883 tarihinde [Kostantiniyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis) çevresinde olan [Sarıyer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sar%C4%B1yer)'in [Boyacıköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Boyac%C4%B1k%C3%B6y) adlı Ermeni köyünde dünyaya geldi.[^1] Bir Ermeni yazar, sosyal hizmet uzmanı ve toplum aktivisti olan [Zaruhi Şahbaz Bahri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zaruhi_Bahri)'nin kardeşiydi. İlk eğitimini Kostantiniyye'nin içinde olan Mayr Varjaran, [Getronagan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Getronagan_Ermeni_Lisesi) ve [Mıhitaryan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pangalt%C4%B1_M%C4%B1hitaryan_Okulu) okullarında gördükten sonra [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik)'e (bugünkü [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya)) yerleşti ve orada eğitimine [San Lazzaro degli Armeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/San_Lazzaro_degli_Armeni) kolejinde devam etti. İtalya'da [Ermeni Devrimci Federasyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_Devrimci_Federasyonu)'na (Taşnagsütün) üye oldu. Kostantiniyye'ye geri döndü ve *Tsağig* gazetesini çıkardı. 1903'te [İstanbul Ermeni Patriği](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Ermeni_Patrikhanesi) [Mağakya Ormanyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ma%C4%9Fakya_Ormanyan)'a suikast kuşkusuyla bütün Taşnaksütüncüler suçlandı ve Parseğ Şahbaz [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye)'ye yerleşti. Oradaki *Azad Hosk*, *Grag*, *Mdrag* ve *Haçün* gibi [Batı Ermenice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_Ermenicesi) gazeteler için yazılar yazdı.

1908 [Jön Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B6n_T%C3%BCrkler) devriminden sonra Osmanlı İmparatorluğuna geri döndü. Sonra ise ilk önce [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan) ve sonra Mısır'a gitti ve 1912 yılında evlendi. [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)'nın [Paris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris) kentinde hukuk fakültesinde okumak için gitti.[^2]

24 Nisan 1915'te Parseğ Şahbaz 2234 kişi ile beraber [Kostantiniyye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)'deki evinde tutuklandı ve ilk önce [Çankırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ank%C4%B1r%C4%B1)'ya, sonra ise [Ankara vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_Vilayeti)'ndeki [Ayaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aya%C5%9F)'a sürüldü. Kırımda sağ kalan [Yervant Odyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yervant_Odyan) sadece bir kat altında oturmuştu. Neden tutuklandığından haberi yoktu, son defa [Antep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gaziantep)'den mesaj gönderdi. [Mamuretülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elaz%C4%B1%C4%9F) Mezre'deki hapis katliamından sekiz gün sonra Parseğ Şahbaz da hapse atıldı ve bir hafta süre ile yemeksiz bırakıldı. Dövüldü ve sonunda [Teşkilât-ı Mahsusa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Te%C5%9Fk%C3%AEl%C3%A2t-%C4%B1_Mahs%C3%BBsa) ve [Jandarma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jandarma) tarafından [Harput](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harput)'ta işkence çektirilerek öldürüldü. Cesedi bulunmadı, mezarı büyük ihtimal ile yoktur.[^3]

[^1]: Lapçinciyan, Teotoros. Houshartsun nahadoug medavoraganouti. 1919, s. 22. <http://books.google.com/books?id=rf90HAAACAAJ>
[^2]: Lapçinciyan, Teotoros. Houshartsun nahadoug medavoraganouti. 1919, s. 22. <http://books.google.com/books?id=rf90HAAACAAJ>
[^3]: Lapçinciyan, Teotoros. Houshartsun nahadoug medavoraganouti. 1919, s. 22. <http://books.google.com/books?id=rf90HAAACAAJ>
