# Panayot Nikusios

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Panayot_Nikusios
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Panayot Nikusios, https://tr.wikipedia.org/wiki/Panayot_Nikusios (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum tarihi:** 1613
- **Doğum yeri:** İstanbul
- **Ölüm tarihi:** 2
- **Meslek:** Tercüman; Doktor

**Panayot Nikusios** (Παναγιώτης Νικούσιος; 1613 – 2 Ekim 1673), [Fenerli Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerli_Rumlar) doktor ve 1661 yılından 1673 yılına kadar ilk Hristiyan [Bâb-ı Âli tercümanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li_terc%C3%BCman%C4%B1)dır.[^1][^2]

Nikusios, [Sakız Adası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1)'ndaki [Cizvitler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cizvitler)den eğitim almış, [Konstantinopolis](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'teki [Fener Rum Erkek Lisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fener_Rum_Erkek_Lisesi)'ne ve tıp okuduğu [Padova Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Padova_%C3%9Cniversitesi)'ne devam etmiştir. Mezun olduktan sonra, [Köprülü Fazıl Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_F%C3%A2z%C4%B1l_Ahmed_Pa%C5%9Fa)'nın kişisel doktoru olmuştur. Ahmed Paşa 1661'de [sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) olunca, birçok yabancı dil bilen ([Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e), [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a), [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) ve çeşitli Avrupa dilleri) Nikousios'u ilk [tercüman başı](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li_terc%C3%BCman%C4%B1) olarak atamıştır. 24 yıl süren, tarihin en uzun süren kuşatmalarından biri olan [Kendiye Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kandiye_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1)'nı sona erdiren görüşmelerde büyük rol oynamıştır ve birçok değerli el yazması ile bir kütüphane oluşturmuştur. Tercüman başı olarak atanması, Fenerli Rumların Osmanlı hükûmetinde yüksek siyasi makamlara yükselişinin başlangıcıdır.

[^1]: Antoine Galland, Voyage à Constantinople 1672-1673, Maisonneuve & Larose Paris (2002)
[^2]: Epami­nonda I. Stamatiade, Biografiile marilor dragomani (interpreți) greci din Imperiul Otoman (Casa Cărții de Știință, Cluj-Napoca, 2016, traducere din limba greacă și prefață de Constantin Erbiceanu, „Cuvînt de prețuire“ de acad. Ioan Aurel Pop, o ediție îngrijită, cu postfață și note de Rodica Baconsky și Alina Pelea) - reeditare; prima apariție în 1897 la Tipo-Litografia Cărților Bisericești