# Padişah

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Padi%C5%9Fah
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Padişah, https://tr.wikipedia.org/wiki/Padi%C5%9Fah (CC-BY-SA-4.0)

**Padişah** ([Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a): **پادشاه**), bazı İslam hükümdarları tarafından kullanılan ve yücelik belirten [ünvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cnvan). Farsça bir sözcük olup "şahların en büyüğü" manasına gelmektedir. Esasen İslamiyet öncesi İran'da hüküm süren [Sasani hükümdarları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_%C5%9Fehin%C5%9Fahlar%C4%B1_listesi)nın sıfatı iken daha sonra [Osmanlı hükümdarları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fahlar%C4%B1_listesi) ve [Delhi sultanları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Delhi_sultanlar%C4%B1_listesi) tarafından benimsenmiştir. Hindistan'da bazı bölgesel İslam hükümdarları (örneğin Maysor hükümdarı Tipu Sultan) ile Afganistan'daki [Dürraniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCrr%C3%A2n%C3%AEler) de "padişah" ünvanını kullanmıştır.

Sözcüğün aslı Eski Farsça olup bey, efendi, muktedir anlamına gelen "*pāti*" ve hükümdar anlamına gelen "*şāh*" kelimelerinden oluşur.

## Osmanlı'da padişahlık

Osmanlı hükümdarları padişah ünvanını 1421'de devletin başına geçen [II. Murat](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Murad)'tan itibaren kullanmaya başlamışlardır. II. Murat dönemine dek "[sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultan)" ünvanını kullanan Osmanlı padişahları ayrıca [halife](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hil%C3%A2fet), [hakan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C4%9Fan) ve [kayser](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sezar_%28%C3%BCnvan%29) ünvanlarını da kullanmışlardır. Bu ünvanlardan padişah İran geleneğine, sultan ve halife Arap-İslam geleneğine, hakan eski Türk geleneğine, kayser ise Rum geleneğine işaret etmekte ve Osmanlı İmparatorluğu'nun eski İran, Abbasi, Türk ve Rum imparatorluklarının varisi olma iddialarının altını çizmektedir.

Padişahlık hem halife hem de sultan makamlarını ihtiva eden ünvandır. [Kanun-ı Esasî](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2n%C3%BBn-%C4%B1_Es%C3%A2s%C3%AE)'de Osmanlı hükümdarı sadece padişah ünvanıyla tanımlanmış ve diğer ünvanları kanun metninde yer almamıştır. Padişahın hak ve yetkileri Kanun-ı Esasî'nin 3, 7, 27, 29, 35, 44, 45, 46, 54, 60, 64, 101, 105 ve 113. maddelerinde tanımlanmıştır.

Padişahlık makamı [Türkiye Büyük Millet Meclisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi)nin 1 Kasım 1922 tarihli [anayasa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Te%C5%9Fk%C3%AEl%C3%A2t-%C4%B1_Es%C3%A2siye_Kanunu_%281921%29) değişikliğiyle lağvedilmiştir.

### Etek ve saçak öpme adeti

[Abbasiler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abb%C3%A2s%C3%AEler)'den Osmanlılara geçen bir adet olan saçak ve etek öpme adeti [V. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Mehmed) döneminde terk edilmiştir. Özellikle bayramlaşma merasimlerinde tüm devlet erkanı padişahın eteğini veya tahtının saçağını öperdi. Devletin ilk yıllarında etek öpmek adet iken son zamanlara doğru bu adetin yerini saçak öpmek almıştır. Saçak öpmek "eteğiniz o kadar mübarektir ki ona dokunmak haddim değildir" manasına gelmektedir.[^1]

[^1]: Padişahın eteği neden öpülür?. NTV Tarih, 2013, s. 98.
