# Otto Liman von Sanders

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Otto_Liman_von_Sanders
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Otto Liman von Sanders, https://tr.wikipedia.org/wiki/Otto_Liman_von_Sanders (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3a/Otto_Liman_Von_Sanders.jpg)
* ("Photo © by American Press Assn.", public-domain)*

- **Doğum yeri:** Stolp, Prusya Krallığı
- **Ölüm yeri:** Münih, Bavyera
- **Bağlılığı:** Alman İmparatorluğu, (1874-1919); Osmanlı İmparatorluğu, (1913-1918)
- **Hizmet yılları:** 1874-1919
- **Rütbesi:** (Almanya) 65x65pik; Müşir (Osmanlı) 65x65pik
- **Komuta ettikleri:** 22. Piyade Tümeni; 1. Ordu, 5. Ordu, Yıldırım Ordular Grubu
- **Savaşları:** I. Dünya Savaşı; Çanakkale Savaşı; Sina ve Filistin Cephesi
- **Madalya:** 25x25pik

**Otto Viktor Karl Liman von Sanders** veya **Liman Paşa** (; 17 Şubat 1855, [Stolp](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C5%82upsk) - 22 Ağustos 1929, [Münih](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCnih)), [Alman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanlar) general ve [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) mareşali olan asker.

17 Şubat 1855'te o dönem Almanya'ya bağlı Pomeranya bölgesindeki Stolp'da (bugün [Polonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polonya)'da [Słupsk](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C5%82upsk)) doğdu. Babası [Yahudi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yahudiler) bir asilzade idi.[^1] Aristokrat ailelere mensup diğer birçok Prusyalılar gibi o da askere katıldı. 1874'te [Essen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Essen) muhafız birliğinde subaylığa başladı. 1877 yılında [Darmstadt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Darmstadt)'ta Amelie von Sanders ile evlendi ve von Sanders soyadını eşinden aldı.

1904 yılında Albay rütbesine terfi etti. 1908 yılında Tümgeneral rütbesine terfi etti ve 22. Piyade Tümeni'nin komutanlığına atandı. 1911'de Korgeneral rütbesine terfi etti. 30 Haziran 1913 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu'ndaki [Alman Askerî Misyon Başkanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alman_Asker%C3%AE_Misyonu) görevine atandı. Bu göreviyle birlikte [1. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/1._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) komutanlığına atandı. 1915 yılında [Gelibolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelibolu) ve [Çanakkale Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'nı savunan [5. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/5._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) komutanlığına atandı. Bu görevindeki başarıları nedeniyle Osmanlı Ordusu'nda Müşir rütbesine terfi ettirildi.

1918 yılında [Sina ve Filistin Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye-Filistin_Cephesi) sırasında General [Erich von Falkenhayn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erich_von_Falkenhayn)'ın yerine Yıldırım Ordular Grubu komutanlığına atandı. 1918 sonunda İngiliz General [Edmund Allenby](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edmund_Allenby) tarafından yenilgiye uğratıldı ve savaş sona erdikten sonra savaş suçu işlediği iddiasıyla Şubat 1919'da [Malta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta)'da tutuklandı. Altı ay sonra serbest bırakıldı ve Alman Ordusu'ndan o yıl emekli oldu.

1927 yılında savaş sırasında ve öncesinde kendi deneyimleri hakkında Malta'da tutsak kaldığı yıllara ait yazdığı bir kitabını yayınladı. 22 Ağustos 1929'da [Münih](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCnih)'te 74 yaşında öldü. [Darmstadt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Darmstadt)'ta eşi Amelie von Sanders'in yanında defnedildi. Mezarının yeri Darmstadt Alter Friedhof'da 2 N 28 numaradadır.

## Dış bağlantılar

- [World War One.com](http://www.firstworldwar.com/bio/liman.htm) Kısa biyografi. Ocak 2006.

[^1]: Bernt Engelmann,"Germany without Jews" (Yahudisiz Almanya). Almanca'dan İngilizce'ye tercüman D.J. Beer, New York: Bantam Books, 1984, s. 132