# Osmanzâde Ahmed Tâib

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanz%C3%A2de_Ahmed_T%C3%A2ib
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Osmanzâde Ahmed Tâib, https://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanz%C3%A2de_Ahmed_T%C3%A2ib (CC-BY-SA-4.0)

**Osmanzâde Tâib** (d. ?, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - ö. 25 Mayıs 1724,[^1] [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire), [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)) 18. yüzyılda yaşayan ve gerçek adı Ahmed olan [Divan şairi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Divan_edebiyat%C4%B1).[^2]

## Yaşamı ve edebî yönü

Gerçek adı Ahmed olan Osmanzâde Tâib'in doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte, muhtemelen 1070 (1659-60) tarihinde [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da doğmuştur. Babası Osman Efendi Süleymaniye Vakfı'nın ruznamecisidir.[^3] Babasına nispetle Osmanzâde denilmiştir. Müdderislik, kadılık gibi görevlerde bulunmuştur.

Şair özellikle [hiciv](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hiciv)leri ve [kaside](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaside)leri ile ünlüdür.[^4] III. Ahmed'in fermanı ile *Reis-i Şairan* (Şairlerin Başı) unvanını almıştır.[^5] Osmanzâde Tâib, kaynaklarda “nâzım-ı manzûme-i hünermendı̂”, “ser-âmed”, “şâir-i mümtâz-ı ser-âmed”, “fuzala-yı şu’arâ” gibi nitelemelerle anılmaktadır. Osmanzâde Tâib, ilim erbâbından olup kıt'a ve tarih söylemedeki mahâreti ile şöhret bulmuş bir şâirdir. Kaynaklar, Osmanzâde Tâib'in toplumsal sorunlara duyarlı bir kişiliği olduğunu ve kimi aksaklıkları yermedeki başarısını da dile getirmektle birlikte insanları iğneleyici yanının ağır bastığı ve bu yüzden de çevresinde pek sevilmediği yine kaynaklarda verilen bilgiler arasında yer almaktadır. Osmanzâde, mâhir, etkileyici, yenilik ve marifet dolu, yeni mazmunlar kullanan, şiirleri dillerde dolaşan ve parmakla gösterilen, belâğat ve beyânı güçlü, kibar meclislerini süsleyen, tabirleri kendine has ve geleneğe bağlı bir şâir olarak değerlendirilmektedir. Sözleri renkli ve fasih bulunmakta, beyitleri manalı ve nükte ile süslü, latifeli mazmunlar bulmaya meyyal bir şâir olarak değerlendirilmiştir. Fâtin, Tezkiresi'nde “nâzım-ı manzûme-i hünermendı̂”, “ashâb-ı ilm u kemâl”, “dil-nişı̂n” ifadeleri ile beğenisini dile getirir. Seyyit Vehbi de Osmanzâde'yi “sühandân” olarak görür.[^6]

[Nâbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%A2b%C3%AE)'nin etkisinde kalan şair, orta düzeyli Divan şairlerinden sayılır. "*Divan*"ının yanında diğer önemli eserleri önemli vezirlerin yaşamından bahsedilen "*Hadikatü'l-Vüzera*"sı ve [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) sultanlarının yaşamından bahsedilen "*Hadikatü'l-Müluk*" adlı eserleri vardır. Şairin diğer eserleri *Hulasatu'l-Ahlak, Kırk Hadis, *[*Ahlâk-ı Ahmedî*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahl%C3%A2k-%C4%B1_Ahmed%C3%AE)*, Sıhhat-âbâd, Ahmedü’l Âsâr fı̂ Tercemetı̂ Meşârikı’l Envar, Münşeât (Mektûbât ve Muharrerât-ı Nâdire, Tuhfe), Telhı̂s-i Mehâsinü’l-Edeb, Telhı̂sü’n-Nesâyih (Telhı̂sü’l-Hikem), Simârü’l-Esmâr (Zübdetü’l-Esmâr \[Ezhâr?\] fi’l-Hikâyât, Zübdetü’n-Nesâyih).*[^7]

Mısır'daki görevinden azlinden kısa bir süre sonra, Vali'nin Kayserili olduğunu öğrendiğinde; "Aya emir midir, acaba Ermeni midir?" şeklinde yaptığı şaka nedeniyle, 25 Mayıs 1724 tarihinde Mısır Valisi tarafından zehirletilerek öldürüldüğü söylenmektedir.[^8] Mü'minzâde Ahmet Hasib Efendi *Ravzatu’l-Kübrâ* adlı eserinde Osmanzâde'nin zehirlenerek öldürüldüğünü teyit eder. Ayrıca *Râmiz de Tezkiresi****nde Osmanzâde'nin zehirlendiği zikredilmiştir. Çelebizâde Âsım, Müstakimzâde Sâdedin Osmanzâde Ahmed Tâib'in ölümüne tarih düşmüşlerdir. Naaşı, Kahire'deki Hazra-i Haseneyn Türbesi'ne defnedilmiştir.***[^9]

## Dış bağlantılar

- http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c34/c340002.pdf

[^1]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.islamansiklopedisi.info/index.php?klme=OSMANZ%C3%82DE+AHMED+T%C3%82%C4%B0B+>
[^2]: Nihat Sami Banarlı. Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, II. cilt. 1971, s. 749. <http://books.google.com.tr/books?id=7JcbAQAAMAAJ&q=osmanzade+taib+do%C4%9Fum&dq=osmanzade+taib+do%C4%9Fum&hl=tr&sa=X&ei=DSy2T9rvLuf74QTvxIHSCQ&ved=0CEAQ6AEwAA>
[^3]: Nihat Sami Banarlı. Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, II. cilt. 1971, s. 749. <http://books.google.com.tr/books?id=7JcbAQAAMAAJ&q=osmanzade+taib+do%C4%9Fum&dq=osmanzade+taib+do%C4%9Fum&hl=tr&sa=X&ei=DSy2T9rvLuf74QTvxIHSCQ&ved=0CEAQ6AEwAA>
[^4]: Nihat Sami Banarlı. Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, II. cilt. 1971, s. 749. <http://books.google.com.tr/books?id=7JcbAQAAMAAJ&q=osmanzade+taib+do%C4%9Fum&dq=osmanzade+taib+do%C4%9Fum&hl=tr&sa=X&ei=DSy2T9rvLuf74QTvxIHSCQ&ved=0CEAQ6AEwAA>
[^5]: Mine Mengi. Eski Türk Edebiyatı Tarihi. 2008, s. 235.
[^6]: Murat Turğut, Osmanzâde Ahmed Tâib’in Ahlâk-ı Ahmedı̂ (İnceleme-Metin-İndeks), Yüksek Lisans Tezi, 2019, s. 36-37.
[^7]: Murat Turğut, Osmanzâde Ahmed Tâib’in Ahlâk-ı Ahmedı̂ (İnceleme-Metin-İndeks), Yüksek Lisans Tezi, 2019, s. 36-37.
[^8]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.islamansiklopedisi.info/index.php?klme=OSMANZ%C3%82DE+AHMED+T%C3%82%C4%B0B+>
[^9]: Murat Turğut, Osmanzâde Ahmed Tâib’in Ahlâk-ı Ahmedı̂ (İnceleme-Metin-İndeks), Yüksek Lisans Tezi, 2019, s. 36-37.
