# Osmanlı padişahları listesi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fahlar%C4%B1_listesi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Osmanlı padişahları listesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fahlar%C4%B1_listesi (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/Sultans_of_the_Ottoman_Dynasty.jpg/1280px-Sultans_of_the_Ottoman_Dynasty.jpg) * (public-domain)* - **Kraliyet başlığı:** Padişah - **Border:** imperial - **Ülke:** Osmanlı İmparatorluğu - **Nişan:** Coat of arms of the Ottoman Empire (1882–1922).svg - **Nişanaçıklama:** Osmanlı İmparatorluğu arması - **Açıklama:** Osman Gazi'den V. Mehmed'e kadar Osmanlı İmparatorluğu padişahları montajı - **İlk hükümdar:** Osman Gazi - **Son hükümdar:** VI. Mehmed - **Ünvan:** Sultân-ı Âzam; Sultân-es Selâtin; Hüdâvendigâr; Hakan; Kağan; İslam Halifesi; Kayser-i Rum; Kendi ünvanı - **Konum:** İstanbul'daki saraylar:; 1460-1853: Topkapı; 1853-1889: Dolmabahçe; 1889-1909: Yıldız; 1909-1922: Dolmabahçe - **Başlangıç:** 1299 - **Son:** 1 Kasım 1922 **Osmanlı padişahları**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Osmanlı Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Hanedan%C4%B1) soyuna mensup hükümdarlarıdır. [Padişah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Padi%C5%9Fah)ın yetki ve sınırlarını [demokratik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demokrasi) [anayasal monarşi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Me%C5%9Frutiyet) çerçevesinde tanımlayan [Birinci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Me%C5%9Frutiyet) (1876-1878) ve [İkinci Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet) (1908-1920) dönemlerinin dışında, [otokratik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Otokrasi) [mutlak monarşi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutlak_monar%C5%9Fi) ile hükümdarlık etmişlerdir. İlk başlarda Osmanlı Beyliği [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'dan yönetilirken, 1365'te [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) [başkent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fkent) oldu. Son olarak da [Bizans İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ndan alınan [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) başkent yapıldı.[^1] Böylece imparatorluk hâline geldi. [İlk yıllar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu_kurulu%C5%9F_d%C3%B6nemi)ın anlatımında efsane ve gerçeği ayırmanın zor olması nedeniyle değişen konular olmuştur; buna rağmen çoğu çağdaş tarihçi, Osmanlı Beyliği'nin aşağı yukarı 1299 yılında ortaya çıktığını ve kurucusunun [Oğuz Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar)nin [Kayı boyu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kay%C4%B1_boyu)ndan gelen [Osman Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Gazi) olduğunu kabul eder.[^2] Osmanlı İmparatorluğu 16 ve 17. yüzyıllarda [zirvedeyken](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu_y%C3%BCkselme_d%C3%B6nemi), kuzeyde [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan), güneyde [Somali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Somali), batıda [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir) ve doğuda [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak)'a kadar uzanmıştır. Ekonomik, sosyal, siyasi, askerî ve teknolojik geri kalmışlığın sonucu imparatorluk [duraklama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu_duraklama_d%C3%B6nemi) ve [dağılma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu_da%C4%9F%C4%B1lma_d%C3%B6nemi) dönemlerini yaşadı; [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda yenilgiye uğraması sonucu tarih sahnesinden silindi. İmparatorluğun I. Dünya Savaşı sonrasında [İtilaf Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0tilaf_Devletleri) tarafından [bölünmesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%27nun_par%C3%A7alanmas%C4%B1) ve ardından gelen [Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1) [Türkiye Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'nin doğmasına yol açtı.[^3] ## Osmanlı devlet teşkilatı [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) var olduğu süre boyunca [monarşi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Monar%C5%9Fi) ile yönetilmiştir. Sultan, hiyerarşik Osmanlı sisteminde, siyasi, askerî, hukuki, sosyal ve çeşitli başlıklarda en üstteydi. Teorik olarak sadece [Allah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Allah)'a ve yerine getirmesi gereken "Allah'ın yasaları"na (İslam'daki [şeriat](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeriat)) karşı sorumluydu. Onun ilahi görevi İran-İslam başlıklarına yansıtılan "Allah'ın yeryüzündeki gölgesi" (zill Allah fi'l-âlem) ve "yeryüzünün halifesi" (halife-i ru-yi zemin) olmaktı.[^4] Tüm devlet dairesi onun hükmündeydi ve verdiği her karar [ferman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ferman) adı verilen kararnamede yayımlanırdı. Başkomutandı ve tüm yurttaki resmî ünvanıydı.[^5] 1453'te [İstanbul'un Fethi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul%27un_Fethi)'nden sonra kendilerini Roma İmparatorluğu'nun vârisi olarak görürlerdi bu nedenle ara sıra [Kayser](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sezar_%28%C3%BCnvan%29) ve [İmparator](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mparator) ünvanını kullanırlardı.[^6][^7][^8] 1517'de [Mısır'ın Fethi](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'nden sonra [I. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) [halife](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hil%C3%A2fet) ünvanını da benimsedi. Böylece evrensel Müslüman hükümdarı olduğunu iddia etti. Osmanlı Devleti'nde tahta çıkan padişahların kılıç kuşanma merasimi, Avrupa monarşilerindeki [taç giyme töreni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C3%A7_giyme_t%C3%B6reni)ne benzer bir [meşruiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Me%C5%9Fruiyet) [ritüel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayin)i olarak uygulanmıştır. Kaynaklarda kılıç kuşandığı bilinen ilk padişah [I. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bayezid)'dir. [Niğbolu Zaferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C4%9Fbolu_Muharebesi_%281396%29) (1396) sonrasında [Abbâsî Halifesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abb%C3%A2s%C3%AEler) [I. Mütevekkil](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._M%C3%BCtevekkil) tarafından kendisine gönderilen kılıçla "*Sultânü'r-Rûm*" ünvanı tevcih edilmiştir. Daha sonraki dönemlerde ise özellikle [I. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'in Mısır'dan İstanbul'a getirdiği mukaddes emanetler arasında yer alan [Muhammed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed)'e, [Ömer](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer)'e ya da [Osman Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Gazi), [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) ve I. Selim gibi padişahlara atfedilen kılıçlardan biri veya birkaçı yeni padişaha kuşatılır; bu seçim ise genellikle padişahın tercihine göre şekillenirdi.[^9] Kuşatılmayan sultanın çocukları verasete uygun değildi.[^10] Teoride ve ilkelerde teokratik ve salt olmasına rağmen, uygulamada padişahın yetkileri sınırlıydı. Siyasi kararlarda hanedanın önemli üyelerinin görüş ve tutumlarını dikkate alırdı, bürokratik ve askerî kuruluşlarda aynı zamanda dinî liderlerdi.[^11] 17. yüzyıldan bu yana, imparatorluk uzun süren [durgunluk dönemine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu_duraklama_d%C3%B6nemi) girdi, bu dönemde sultanlar çok güçsüzleştiler. Birçoğu güçlü [Yeniçeri Ocağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri) tarafından tahttan indirildi. Tahta geçmesi yasak[^12] olmasına rağmen [Harem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harem) - özellikle hükümdarın annesi ([Valide Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Valide_sultan) olarak da bilinir) - sahne arkası önemli politik rollerde [kadınlar saltanatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1nlar_saltanat%C4%B1) dönemi boyunca etkili oldu.[^13] Sultanların azalan güçleri ilk sultanların ve sonrakilerin saltanat uzunluklarının farklılığından dolayı kanıtlandı. [I. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman), imparatorluğu 16. yüzyılda doruk noktasına çıkaran ve 46 yıllık saltanatıyla Osmanlı tarihinin en uzun süre tahtta kalan padişahıydı. [V. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Murad), 19. yüzyıl gerileme döneminde kayıtlardaki en kısa tahtta kalan padişahtı. Saltanatı sadece 93 gün sürdü. [Parlamenter monarşi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Me%C5%9Frutiyet) [V. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Murad)'ın varisi [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid), imparatorluğun son mutlak ve ilk anayasal monarşi hükümdarı, zamanında [resmîleşti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Me%C5%9Frutiyet).[^14] Günümüzde Osmanlı hanedan reisi [Harun Osmanoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harun_Osmano%C4%9Flu)'dur. ## Padişahların listesi Aşağıdaki tablo Osmanlı sultanlarını ve son Osmanlı halifesini tarihe göre sıralanmış olarak listeler. [Tuğra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Fra)lar kaligrafik mühür ya da Osmanlı sultanları tarafından kullanılan imzalardır. Tuğralar tüm resmî belgelerde, sikkelerde ve daha önemlisi padişahın portresinin belirlenmesinde kullanılırdı. "Notlar" sütunu padişahların ebeveynlerini ve kaderlerini içerir. Padişahın saltanatının sonu doğal ölümle bitmediği zaman nedeni kalın gösterilir. İlk hükümdarlar için genellikle saltanatının sonu ve varîsinin tahta çıkması arasında bir zaman vardır. Bunun nedeni tarihçi Quataert'e göre bu dönemde Osmanlı'da uygulanan en yaşlı olan erkeğin değil en uygun olan oğlun tahta geçmesidir. Sultan öldüğünde, bir galip çıkana kadar tüm oğulları savaşmak zorundaydı. Bundan dolayı iç çatışma meydana gelmiş ve kardeş katli gerçekleşmiştir. Sultanın ölüm tarihi bu nedenle her zaman varîsin tahta geçmesiyle aynı tarihte değildir.[^15] 1617'de şehzade sistemi, en uygun olan oğlanın tahta geçmesi yerine yaşça en büyük olan erkeğin tahta geçtiği sistemle (ekberiyet sistemi) değişmiştir. Bu sistemle birlikte, tahta ailenin en büyük erkeği geçmiştir. Bu da 17. yüzyıldan bu yana, neden ölen sultanın yerine nadiren kendi oğlunun, genellikle amca ya da kardeşinin geçtiğini açıklar.[^16] En büyük olan erkeğin tahta geçtiği sistem (ekberiyet sistemi), 19. yüzyılda alınan başarısız sonuçlara rağmen saltanatın sonuna kadar sürmüştür.[^17] ## Soyağacı ![Soyağacı](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Ottoman_sultans_family_tree_%28EN%29_by_shakko.jpg/1280px-Ottoman_sultans_family_tree_%28EN%29_by_shakko.jpg) *Soyağacı (user:shakko, CC-BY-SA-4.0)* ## Ayrıca bakınız - [Şehzade](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade) - [Valide Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Valide_sultan) - [Osmanlı Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Hanedan%C4%B1) - [Osmanlı padişah eşleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fah_e%C5%9Fleri_listesi) - [Osmanlı padişah anneleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fahlar%C4%B1n%C4%B1n_anneleri_listesi) - [Osmanlı padişahlarının gömüldükleri yerler listesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fahlar%C4%B1n%C4%B1n_defnedildi%C4%9Fi_yerler_listesi) [^1]: Stavrides 2001, s. 21 [^2]: Glazer 1996, "Osmanlı İmparatorluğu" [^3]: Glazer 1996, "Türk Kurtuluş Savaşı" [^4]: Findley 2005, s. 115 [^5]: Glazer 1996, "Osmanlı Müesseseleri" [^6]: Findley 2005, s. 115 [^7]: Toynbee 1974, s. 22–23 [^8]: Stavrides 2001, s. 20 [^9]: Kılıç Alayı. TDV İslâm Ansiklopedisi. [^10]: d'Osman Han 2001, "Osmanlı Padişah Veraseti" [^11]: Glazer 1996, "Osmanlı Müesseseleri" [^12]: Quataert 2005, s. 90 [^13]: The sultanate of women. [^14]: Glazer 1996, "Dış Tehditler ve İç Dönüşümler" [^15]: Quataert 2005, s. 91 [^16]: Quataert 2005, s. 92 [^17]: Karateke 2005, s. 37–54