# Osmanlı minyatürü

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_minyat%C3%BCr%C3%BC
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Osmanlı minyatürü, https://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanl%C4%B1_minyat%C3%BCr%C3%BC (CC-BY-SA-4.0)

![Hafız Muhammed Nuri tarafından hazırlanmış El-Juzuli'nin Dala'il al-Hayrat'ı adlı minyatür, 1801](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a6/Al-Hajj_Hafiz_Muhammad_Nuri%2C_Turkey%2C_1801_-_The_Dala%27il_al-Khayrat_of_al-Juzuli_-_Google_Art_Project.jpg/1280px-Al-Hajj_Hafiz_Muhammad_Nuri%2C_Turkey%2C_1801_-_The_Dala%27il_al-Khayrat_of_al-Juzuli_-_Google_Art_Project.jpg)
*Hafız Muhammed Nuri tarafından hazırlanmış El-Juzuli'nin Dala'il al-Hayrat'ı adlı minyatür, 1801 (Al-Hajj Hafiz Muhammad Nuri, Turkey, 1801 Details on Google Art Project, public-domain)*

**Osmanlı minyatür sanatı**, Osmanlı saray kültürünü yansıtan, [el yazmaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/El_yazmas%C4%B1) gibi lüks öğeleri süsleyen genelde [Padişah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Padi%C5%9Fah) ve diğer yüksek mertebelilere sunulmuş bir [resim sanatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Resim)dır. [Minyatür](https://turkipedia.org/tr/wiki/Minyat%C3%BCr) sanatı [İslam dünyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam_d%C3%BCnyas%C4%B1)nda özellikle yer bulmuş bir saray sanatıdır. Yüksek gelişmişliğe ve kapsamlılığa, geç [Orta Çağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_%C3%87a%C4%9F)'da [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran), [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak), [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya) ve [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'da bulunan [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) ve [Pers](https://turkipedia.org/tr/wiki/Farslar) hanedanlıkları dönemlerinde erişmiştir. Osmanlı miniyatür sanatı, hep birlikte kitap sanatı olarak anılan [hat](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCsn-i_hat), [nakş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_nak%C4%B1%C5%9F_sanat%C4%B1), [tezhip](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tezhip), [ebru](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebru) ve [cilt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cilt) gibi birbiriyle ilişkili geleneksel sanatlardan biridir.

Minyatür sanatının Osmanlı himayesinde gelişip özgün Osmanlı minyatürü haline gelmesi [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'ten [I. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman)'a kadar olan dönemde gerçekleşmiş, 18. yüzyıla kadar da Minyatür sanatı Osmanlı sarayında önemli bir yer teşkil etmiştir.

Osmanlı devletinde süslü el yazma üretiminin ana kaynağı Osmanlı İmparatorluk Nakkaşhanesi olmuştur. İstanbul'un fethinden kısa bir süre sonra II. Mehmed tarafından Topkapı sarayının hemen dışında inşa edilmiştir.[^1] Nakkaşhanede çalışan sanatçıların bir bölümü ufak atölyelerde de faaliyet göstermişlerdir. Sanatçılara kitap sanatı üzerinde çıraklık eğitimi de verilmiştir. Nakş ustaları [nakkaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nakka%C5%9F) olarak bazen de minyatürist olarak adlandırılmışlardır. Nakkaşların eserleri tahta oymacılığından, [seramik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seramik) ve minyatür sanatına kadar geniş bir çeşitlilik içermiştir.

16. yüzyıl boyunca Osmanlı Nakkaşhanesinde özellikle [Herat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Herat), [Semerkant](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semerkant), [Şiraz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiraz), [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat) ve [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz) saraylarından nakkaşların getirilmesiyle büyük değişimler yaşanmıştır. Sonrasında da [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar), [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa) ve [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya)'dan resim ustalarının gelişiyle resimde batı ve doğu usulleri Osmanlı nakkaşhanesinde harmanlanmıştır.

## Gelişim ve tarihçe

Minyatür sanatının Osmanlılara geçişi Osmanlıların etkileşim içerisinde bulunduğu kendinden önce ve aynı dönem var olmuş [İlhanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar), batı İran, Irak ve [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya) yöresinde bulunan [Karakoyunlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakoyunlular), kuzey batı İran ve doğu Anadolu'da bulunan [Akkoyunlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular), İran ve [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya)'da bulunan [Timurlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Memlûkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) vasıtasıyla geçmiştir. Özellikle [Fars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Farslar) kültürü Osmanlı Saray kültürüne model olmuş ve Osmanlı sanatı ve edebiyatı Fars kültüründen güçlü bir şekilde etkilenmiştir.

Osmanlı İmparatorluğunda, minyatür sanatı etkileşim halinde olduğu bu kültürlerden izler barındırmakla birlikte, Osmanlı döneminde kendine özgü bir şekil almıştır. Osmanlıların ayrıca [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa), [Balkan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar) ve [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz) topluluklarıyla da kültürel alış veriş içerisinde olması bunda etkili olmuştur.

### II. Mehmed dönemi

![Nakkaş Sinan Bey tarafından yapılan II. Mehmet resmi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f3/Sarayi_Album_10a.jpg)
*Nakkaş Sinan Bey tarafından yapılan II. Mehmet resmi (Nakkaş Sinan Bey, public-domain)*

Osmanlı devletinde minyatür sanatı 15. yüzyıl ortalarında önem kazanmaya başlamıştır. [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in minyatür sanatına olan ilgisi bu sanatın gelişiminde önemli rol oynamıştır.[^2] [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) fetih edilmeden evvel [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'de bir saray [Nakkaşhânesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nakka%C5%9Fh%C3%A2ne) fetihten sonra da İstanbul'da [Topkapı Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1_Saray%C4%B1)'nın yakınlarına imparatorluk Nakkaşhânesi yaptırmıştır.[^3] II. Mehmed'in imparatorluk vizyonunun bir parçası olarak sanata büyük önem vermiş olmasından dolayı, imparatorluğun tüm bölgelerinden ve ötesinden sanatkarlar İstanbula getirilimiştir bu dönemde. Yine bu dönemde önemli [İtalyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talyanlar) ressamlar İstanbula çağrılmış ve bu ressamlar tekniklerini Osmanlı sanatkarlarıyla paylaşmışlardır.[Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik)li sanatçı [Costanzo da Ferrara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Costanzo_da_Ferrara) 1477-1478 yılları arasında İstanbul'a gelmiş ve Mehmed'in büst portresini yapmıştır.[^4] 1479 yılında da diğer bir Venedikli ressam [Gentile Bellini](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gentile_Bellini) İstanbul'a gelip 1481 yılına kadar Osmanlı sarayında ikamet etmiştir. Bu dönemde Fatih Sultan Mehmed'in ünlü portresini yapmıştır.[^5]

II. Mehmed'in portrelerinin yarattığı etki ve Osmanlı sanatkarlarının İtalyan ustalarla belli bir dönem çalışma imkanlarına kavuşmuş olmaları, Osmanlı Minyatür ustalarının portreye olan ilgisini artırmıştır. Kısa bir süre sonra da portre Osmanlı minyatürünün ve İmparatorluk Nakkaşhanesinin repatuvarına girmiştir. [Nakkaş Sinan Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nakka%C5%9F_Sinan_Bey) ve öğrencisi [Ahmed Şiblizade](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_%C5%9Eiblizade) minyatür içerisinde portre alanınında uzmanlaşmışlardır. Portre ve minyatür sanatının karışımından Osmanlı minyatür sanatı doğmuştur. Bu sanat hem batılı gölgeleme ve perspektif tekniklerini içermiş hem de geleneksel İran minyatür sanatının özelliklerini barındırmıştır.[^6]

### 15. yüzyıl - 16. yüzyıl

![I. Süleyman'ın, Osmanlı-Safevî Savaşı (1532-1555) sırasında 1554 yazında Nahçıvan'a ordusuyla ilerleyişi. Süleymannâmede yer alan sahnelerden biridir.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Istanbul%2C_Topkapi_Palace_Museum_MS_Hazine_1517_fol._592r_Campaign_on_Nachivan_in_the_South_Caucasus.png/1280px-Istanbul%2C_Topkapi_Palace_Museum_MS_Hazine_1517_fol._592r_Campaign_on_Nachivan_in_the_South_Caucasus.png)
*I. Süleyman'ın, Osmanlı-Safevî Savaşı (1532-1555) sırasında 1554 yazında Nahçıvan'a ordusuyla ilerleyişi. Süleymannâmede yer alan sahnelerden biridir. (Nakkaş Osman, public-domain)*

[II. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid), [I. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) ve [I. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) dönemlerinde Osmanlı minyatür sanatı büyük gelişim ve dönüşüm göstermiştir. [Osmanlı hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Hanedan%C4%B1)nın sanat vasıtasıyla yüceltilmesi bu dönemde de yer bulmuştur. Bu dönemde tarih yazıcılığı büyük önem kazanmış dolayısıyla Osmanlı minyatür sanatı da önemini artırmıştır.I. Selim döneminde, Osmanlı İmparatorluk [nakkaşhâne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nakka%C5%9Fh%C3%A2ne)sinde büyük değişiklere yol açacak, İran'dan sanatkar göçü yaşanmıştır. 1514 yılında [Çaldıran Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ald%C4%B1ran_Muharebesi)'nde I. Selim [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)i yenilgiye uğratmış ve batı İran'da bulunan Safevî başkenti [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'i ele geçirmiştir. Tebriz'in kısa sürede terk etmesine rağmen I. Selim Tebriz'den önemli sayıda sanatçı ve ressamı İstanbul'a getirtmiştir.[^7]

Osmanlı minyatür sanatı ilk gelişmeye başladığı dönemden beri İran minyatüründen ve sanatçılarından etkilenmiştir. Öyle ki İmparatorluk naklaşhânesi ilk kurulmasından itibaren sürekli İran minyatür ustaları bulundurmuştur. [Herat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Herat)'tan, [Semerkant](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semerkant)'tan, [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r)'dan, [Şiraz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiraz) ve [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'tan zaman zaman minyatür ustalarının İstanbul İmparatorluk Nakkaşhânesi'ne katılmaları olağan olmuştur. [I. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman)'ın 1550'lerde oluşturduğu şehnamecilik kurumu kapsamında ilk şehnameci olarak görevlendirilen Ârifî Fethullah Çelebi'nin [Firdevsî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Firdevs%C3%AE)'nin [*Şehnâme*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehn%C3%A2me)sini örnek alarak [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) manzum kaleme aldığı beş ciltlik [''Şehnâme-i Âl-i Osman''](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehn%C3%A2me-i_%C3%82l-i_Osm%C3%A2n), [Osmanlı hanedanının](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Hanedan%C4%B1) ilk resimli ve resmî tarihidir.[^8][^9] Eserin beşinci ve en uzun cildini oluşturan [*Süleymannâme*](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleymann%C3%A2me), Osmanlı klasik minyatür üslubunun birçok temel kompozisyon şemasının ilk kez görüldüğü eser olarak kabul edilir.[^10]

Fakat II. Selim döneminde görülen İran'dan İstanbul'a sanatçı göçü Osmanlı tarihinde görülen tek seferde en büyük göç olmuştur. Bu göç Osmanlı minyatürünü derinden etkilemiş ve şekillenmesinde önemli rol oynamıştır. Bu ressamlar sayesinde Osmanlı minyatürü, Tebriz minyatürünün detaylandırılmış süsleme ve dokusunu benimsemiştir. Batılı sanatçıların ve batı sanatının II. Mehmed döneminde Osmanlı minyatürüne yaptığı etkiden sonra Osmanlı minyatür tarihindeki ikinci büyük etkiyi yapmıştır.

Osmanlı minyatür tarihindeki üçüncü büyük değişim ise Osmanlıların [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'de bir deniz kuvveti olmasıyla başlamıştır. Osmanlıların denizcilikle ilgilenmeleri Akdeniz medeniyetleriyle etkileşimini artırmış. Sonrasında da Akdeniz topluluklarının ustalaştığı [Kartografya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kartografya), [Portolan harita](https://turkipedia.org/tr/wiki/Portolan_haritas%C4%B1) ve denizcilik [Atlası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atlas_%28harita%29) gibi çizim teknikleriyle yakın temas halinde olmuşlardır. Osmanlı'da bu tip haritalar ilk olarak süslemeden uzak pratik amaçlarla üretilmiş fakat kısa bir süre sonra bu haritaların süslemeli ve resimli hale gelip kitap sanatına dahil olmuştur. Genelde mevkili kişiler için yapılmaya başlanmıştır

[Kartografya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kartografya)'nın Osmanlı minyatürüyle etkileşiminden doğan iki büyük eser [Kitab-ı Bahriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kit%C3%A2b-%C4%B1_Bahriye) ve [Beyan-i menazi-i seferi irakeyn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyan-i_menazi-i_seferi_irakeyn) I. Süleyman döneminde tamamlanmıştır.

Piri Reis'in Kitab-ı Bahriyesi Osmanlı tarihinde en çok yeniden üretilen lüks kitaplarından birisi olmuştur. Harita çizimiyle minyatür sanatının birlikte arz edilmesinde [Matrakçı Nasuh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Matrak%C3%A7%C4%B1_Nasuh) önemli rol oynamıştır. I. Süleyman'ın tarafından Beyan-ı Menzil'i yapmakla görevlendirilmiş, Süleyman'ın 1534-1535 yıllarındaki doğu seferini konu edinen bu eseri 1537 yılında tamamlamıştır. Bu eserinde batı ve Akdeniz harita teknikleriyle Osmanlı minyatür sanatını harmanlamıştır.

I. Süleyman, [II. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Selim) ve [III. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Murad) dönemlerinde, Osmanlı minyatür sanatı doruk noktasına ulaşmıştır. 15. yüzyıl sonları ve 16. yüzyıl başlarında gerçekleşen batı resmiyle ve akdeniz haritacılığıyla gerçekleşen etkileşimin ve Iran'dan İstanbula olan büyük Iranlı minyatür ustalarının göçünün minyatür sanatına getirdiği değişimler bu dönemde yerine oturmuş ve tümüyle farklı bir minyatür sanatının Osmanlı himayesinde oluşumunu sağlamıştır. Diğer taraftan bu dönemde fetihlerin sağladığı zenginlik ve refah bu sanata verilen önemi daha da artımıştır.

![Âlim Şemseddin Ahmed Karabaği, Seyyid Lokman, Nakkaş Osman ve kâtiplerin meclisi (Şehnâme-i Selim Han, 1581)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ec/Sahname-i_Selim_Khan_9r.jpg)
*Âlim Şemseddin Ahmed Karabaği, Seyyid Lokman, Nakkaş Osman ve kâtiplerin meclisi (Şehnâme-i Selim Han, 1581) (Ottoman miniature painter, public-domain)*

Osmanlı minyatür sanatında 16. yüzyıl sonlarında yaşanan en büyük gelişme [şehnâmeci](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehn%C3%A2meci)liğin öneminin artması ve Osmanlı sarayında yer bulması olmuştur. Orijinal [*Şehnâme*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehn%C3%A2me), ünlü İranlı şair [Firdevsî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Firdevs%C3%AE) (940-1020) tarafından efsanevi Pers krallarının ve kahramanlarının hayatları üzerine yazılmıştır. Firdevsi'nin Şehnâmesi sonraki yüzyıllarda Orta Asya ve İran'da sıklıkla yeniden üretilmiştir. Bu tür Osmanlı'da şekil değiştirmiş efsanevi karakterlerin destansı öykülerinden ziyade Osmanlı hanedanını konu etmiştir. Şehnâmeci Osmanlı imparatorları hakkında genelde Farsça dilinde tarihsel eserler üretmiştirler. Osmanlı şehnâmelerinde şehnâmeciler, kaligraflar, minyatür sanatçıları ve diğer kitab sanatı ustaları birlikte İmparatorluk Nakkaşhanesinde çalışmıştırlar. Osmanlı minyatür sanatı tarihinde en önemli üç şehnâmeci [Fetullah Arif Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fetullah_Arif_%C3%87elebi), [Seyyid Lokman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyyid_Lokman) ve [Talikizade](https://turkipedia.org/tr/wiki/Talikizade) olmuştur.

Seyyid Lokman I. Süleyman, III. Selim ve III. Murad dönemlerinde de eserler üretmiştir. Eserlerinde esas olarak Osmanlı İmparatorluk Nakkaşhanesinden [Nakkaş Osman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nakka%C5%9F_Osman)'la beraber çalışmıştır. Nakkaş Osman minyatür sanatının en önemli ustaları arasında gösterilmektedir. Osman eserlerinde Fars geleneğinde olduğu gibi aşırı süslemelere yer vermiş öte yandan tarihsel gerçekliğe odaklanmıştır. Şehir çizimlerinde de Matrakçı Nasuh'tan etkilenmiştir. I. Süleyman'ın son yıllarıyla ilgili [*Zafernâme*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zafern%C3%A2me), II. Selim'in hükümdarlığı ile ilgili [*Şehnâme-i Selim Han*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehn%C3%A2me-i_Selim_Han) ve III. Murad'ın ilk dönemlerine ait [*Şehinşahnâme*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehin%C5%9Fahn%C3%A2me), Nakkaş Osman'la Seyyid Lokman'ın ilk ortak çalışmaları arasında yer almışlardır. Bir diğer ortak çalışmaları ise [*Surname-i Hümayun*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Surname-i_H%C3%BCmayun) olmuştur.

\<gallery caption="Nakkaş Osman"\> Dosya:NakkasOsmanIllustratedSiegeOfVienna.jpg|Viyana Kuşatması, Nakkaş Osman 1588\<ref\>Web kaynağı|başlık = ottoman|url = http://www.ee.bilkent.edu.tr/~history/ottoman2.html|yayıncı = bilkent.edu.tr|erişimtarihi = 3 Mart 2013|arşivurl = https://web.archive.org/web/20130504013418/http://www.ee.bilkent.edu.tr/~history/ottoman2.html|arşivtarihi = 4 Mayıs 2013|ölüurl = evet\</ref\> Dosya:Sueleymaniye painting by Osman.jpg|Süleymaniye, Nakkaş Osman Dosya:Surname-i huemayun gazi.jpg|Surname-i Hümayun, Nakkaş Osman \</gallery\>

1580'li yıllarda Nakkaş Osman ve Seyyid Lokman çok önemli iki eserde daha beraber çalışmışlardır. Bunlar [*Hünernâme*](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCnern%C3%A2me) ve [Zübtedü't tevarih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Z%C3%BCbted%C3%BC%27t_tevarih) olmuştur. Bu iki eserde Osmanlı İmparatorluğunun önceki dönemlerini konu etmiştir. Dolayısıyla detaylı bir ön çalışma gerektirmiştir. Bu iki eser için yaptıkları çalışmalardan doğan ilk eser [Kıyafet-ül insanniye fi şemail-i Osmaniye](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1yafet-%C3%BCl_insanniye_fi_%C5%9Femail-i_Osmaniye) 1579 yılında sunulmuştur. Daha sonra saray çevresinde çok beğenilip birçok kopyası yapılmıştır bu eserin. 16. yüzyılın sonlarında III. Mehmed, Seyyid Lokman'ın yerine Talikizade'yi ana şair olarak atamıştır. Talikizade de bir diğer önemli Nakkaş [Nakkaş Hasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nakka%C5%9F_Hasan) ile birlikte eserler üretmiştir. Bu ikilinin çalışmaları sonucunda [Eğri Fetihnamesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Fri_Fetihnamesi) ve [Şehnâme-i Sultan Mehmed-i salis](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehn%C3%A2me-i_Sultan_Mehmed-i_salis) gibi önemli eserler ortaya çıkmıştır.

### 17. ve 18. Yüzyıllar

17. yüzyılda fetihlerin durmasıyla, genel olarak fetihlere ve zaferlere dayanan Şehnâme sanatıda durgunluk içerisine girmiştir bu dönemde. İlerleyen dönemde Şeyhname [Silsilename](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silsilename)'ye doğru bir evrilme yaşamıştır eserlerin konuları da daha çok Osmanlı hanedanlığı soy ağacı betimlemesine doğru bir kayış içerisine girmiştir. Bu türün en önemli ressamlarından biri [Mussavir Hüseyin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mussavir_H%C3%BCseyin) olmuştur.

Osmanlı minyatür sanatının son önemli eserleri erken 18. yüzyılda [Levni (Abdülcelil Çelebi)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Levni)'nin eserleriyle olmuştur. Levni'nin [*Surname-i Vehbi*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Surn%C3%A2me-i_Vehb%C3%AE) kitabındaki minyatürleri kendisinin en parlak eserleri arasında görsterilmiştir. Ayrıca Surname-i Vehbi'nin Osmanlı sarayı tarafından yaptırılan son minyatürlü el yazması olduğu iddia edilmektedir. 18. yüzyıl ortalarından itibaren batı resim usullerinin Osmanlı'da daha fazla önem kazanmasıyla Osmanlı'nın fetihlerini ve zaferlerini konu edinen Osmanlı minyatür sanatı eski önemini yitirip yok olmuştur.

\<gallery caption="Surname-i Vehbi (1720)"\> Dosya:Koceks - Surname-i Vehbi.jpg|Köçekler Dosya:Levni mehter.jpg|Mehter Dosya:Surname 11a.jpg|Çadır Şehir Dosya:Surname 27.jpg|III. Ahmed Dosya:Surname 17b.jpg|Kadın Müzisyenler \</gallery\>

## Ayrıca bakınız

- [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)
- [Osmanlı kültürü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC)
- [Minyatür](https://turkipedia.org/tr/wiki/Minyat%C3%BCr)

[^1]: Atil, Esin. Ottoman Miniature Painting under Sultan Mehmed II. Ars Orientalis, 1973, s. 103-120. <http://www.jstor.org/discover/10.2307/4629273?uid=3738128&uid=2134&uid=2&uid=70&uid=4&sid=21101898422707>
[^2]: Minyatür. turkishculture.org. <http://www.turkishculture.org/fine-art/visual-arts/miniatures/miniature-painting-562.htm?type=1>
[^3]: Osmanlı Minyatürü. melcominternational.org. <http://www.melcominternational.org/wp-content/content/past_conf/2008/2008_papers/Rukanci%26Karakas.pdf>
[^4]: Carboni, Stefano. Venice and the Islamic world, 828-1797. Yale University Press, 2007. <https://archive.org/details/veniceislamicwor0000unse>
[^5]: Carboni, Stefano. Venice and the Islamic world, 828-1797. Yale University Press, 2007. <https://archive.org/details/veniceislamicwor0000unse>
[^6]: Minyatür. turkresmi.com. <http://turkresmi.com/klasorler/minyatur/index.htm>
[^7]: HE INFLUENCE OF TABRIZI ARTISTS ON ADVENT AND DEVELOPMENT OF ISTANBUL SCHOOL. sid.ir. <http://www.sid.ir/en/ViewPaper.asp?ID=192968&varStr=4;AZHAND%20Y.;HONAR-HA-YE-ZIBA%20(HONAR-HA-YE-TAJASSOMI);SPRING%202010;-;41;33;38>
[^8]: Adıgüzel Toprak, Filiz. Arifî'nin Süleymannâme'sindeki minyatürlerde saltanata ilişkin simgeler. Dokuz Eylül Üniversitesi, 2007. <https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=R6Gm7oe9dCSbmA28EoM63w&no=IFKvSWOqt0hENOqKz-mZTA>
[^9]: Canseven, Meryem. Arifi'nin Süleymannâme'sindeki taht tasvirleri. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2018. <https://gcris.pau.edu.tr/entities/publication/18e750bc-3c1c-450a-bef4-5cf70483c671>
[^10]: Peçe, Zaliha. Süleymannâme (TSMK, H. 1517) Vr. 503a’da Yer Alan Elçi Kabul Sahnesinde Kozmik Merkez Üzerinden Yol Alan İktidar Dili. 1 Ocak 2021. <https://www.academia.edu/65269983/S%C3%BCleymann%C3%A2me_TSMK_H_1517_Vr_503a_da_Yer_Alan_El%C3%A7i_Kabul_Sahnesinde_Kozmik_Merkez_%C3%9Czerinden_Yol_Alan_%C4%B0ktidar_Dili>
