# Osmanlı kültürü > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Osmanlı kültürü, https://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanl%C4%B1_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC (CC-BY-SA-4.0) **Osmanlı İmparatorluğu kültürü**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) içinde yaşayanların ortak kültürüdür. ## Kültür etkileşimi ![İstanbul'da bir park.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/66/Ottoman-Empire-Park.png) *İstanbul'da bir park. (en:image:Turkish\_Goverment\_information\_brocure\_(1950s)\_-\_Istanbul\_park.png, public-domain)* ![Göksu Deresi'nde kayık turu.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/Fausto_Zonaro_-_Amusement_at_G%C3%B6ksu_-_Google_Art_Project.jpg/1280px-Fausto_Zonaro_-_Amusement_at_G%C3%B6ksu_-_Google_Art_Project.jpg) *Göksu Deresi'nde kayık turu. (Fausto Zonaro, public-domain)* Osmanlı Türkleri, kuruluş öncesi yüzyıllardan beri birlikte getirdikleri [Arap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Araplar) ve [Pers](https://turkipedia.org/tr/wiki/Farslar) [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam) kültürlerinin geleneklerinden ve dillerinden büyük ölçüde etkilenmişlerdi. [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'ya yerleştikten sonra başta Yunan, Ermeni ve Yahudi olmak üzere yerli halkların kültürleriyle bir ölçüde kaynaştılar. Böylece eklektik tarzda bir Osmanlı kültürü ortaya çıktı. Özellikle [İmparatorluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) haline geldikten sonra diğer kültürlerle değişim süreklilik kazandı. Osmanlılar farklı kültür ve dinlere karşı büyük bir hoşgörüye sahipti. [Osmanlı Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Hanedan%C4%B1)nı yöneten erkekler, eşlerini çeşitli etnik gruplardan aldılar ve bu nedenle sultanlar karışık ırk ve kültürel mirasa sahip oldular. ## Osmanlı toplumu ![19. yüzyılda Osmanlılar.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Iconographic_Encyclopedia_of_Science%2C_Literature_and_Art_271.jpg/1280px-Iconographic_Encyclopedia_of_Science%2C_Literature_and_Art_271.jpg) *19. yüzyılda Osmanlılar. (painter from Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary, public-domain)* ![1720'lerde Lâle Devri'nde saray eğlenceleri (Bir Surnâme kitabından)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8c/Surname_57b-58.jpg) *1720'lerde Lâle Devri'nde saray eğlenceleri (Bir Surnâme kitabından) (Levni, public-domain)* Osmanlı toplumu, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) bünyesinde yaşamış halkların bütününü ifade eder. Toplum, müslüman ve müslüman olmayan "[millet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Millet)"lerden oluşuyordu. Gayri müslimler [cizye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cizye) vergisi ödemek dışında toplumdan bir ayrıma tabi değildi. ## Mimari ![Takiyüddin'in Rasathanesinede çalışan alimleri betimleyen bir minyatür. (y. 1574-1595)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/Taqi_al_din.jpg/1280px-Taqi_al_din.jpg) *Takiyüddin'in Rasathanesinede çalışan alimleri betimleyen bir minyatür. (y. 1574-1595) (Ala ad-Din Mansur-Shirazi, public-domain)* ## Dekoratif sanatlar ### Minyatür Nakkaş denilen minyatür ustalarının çalıştığı [nakkaşhane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nakka%C5%9Fh%C3%A2ne)lerin de bulunduğu Osmanlı'da minyatür, 18. yüzyıla kadar İran ve Selçuklu etkisinde gelişti. [Fatih Sultan Mehmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) döneminde, padişahın resmini de yapmış olan Sinan bey adlı bir nakkaş, [II. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid) döneminde de Baba Nakkaş olarak tanınan bir sanatçı yetişti. 16. yüzyılda [Reis Haydar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Reis_Haydar) olarak bilinen [Nigarî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nigar%C3%AE), [Ahmetcan Barlas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmetcan_Barlas), [Haydar Kay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haydar_Kay), [İsmail Can](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Can), [Gazi Capır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazi_Cap%C4%B1r), [Nakşî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nak%C5%9F%C3%AE) ve [Şah Kulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahkulu_Baba_Tekeli) ün yaptılar. Gene aynı dönemde, [Behzad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Behzad)'ın öğrencisi olan Horasanlı Aka Mirek de İstanbul'a çağrılarak saraya başnakkaş (başressam) yapılmıştı. [Mustafa Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_%C3%87elebi), [Selimiyeli Reşid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selimiyeli_Re%C5%9Fid), [Süleyman Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_%C3%87elebi) ve [Levnî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Levni) 18. yüzyılın ünlü nakkaşlarıdır. Bunlardan [Levnî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Levni), Türk minyatür sanatında bir dönüm noktasıdır. Levnî, geleneksel anlayışın dışına çıktı ve kendine özgü bir biçim geliştirdi. 19. yüzyıl başlarında yenileşme hareketleriyle birlikte minyatürde de batı resim sanatının etkileri görülmeye başladı. ![Edirne Selimiye Camii'ndeki İznik çinileri.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/76/Iznik_tiles_in_Selimiye_Mosque.JPG) *Edirne Selimiye Camii'ndeki İznik çinileri. (Orhan Bilgin ( Zargan ), CC-BY-SA-3.0)* ### İznik çinisi [İznik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik) çinisi [15. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/15._y%C3%BCzy%C4%B1l)da ortaya çıkmıştır. O dönemde yapılan [Bursa Yeşil Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ye%C5%9Fil_Cami_%28Bursa%29) ve Türbesinde (1421), [Bursa Muradiye Külliyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muradiye_K%C3%BClliyesi) içindeki Muradiye Camii'nde (1426) ilk örneklerine rastlanır. 16. yüzyılda [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin güçlenmesi ve yeni yapıların ortaya çıkmasıyla birlikte İznik çinisi en ihtişamlı günlerini yaşadı. Bu dönemde yapılan [Süleymaniye Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleymaniye_Camii) ve [Selimiye Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selimiye_Camii) gibi eserlerde İznik çinisiyle değerli süslemeler yapılmıştır. 17. yüzyılda İznik Çinisi kaybolmaya başlamış ve 18. yüzyıl başlarında tamamen yok olmuşsa da 20. yüzyılda yeniden canlandırılmıştır. ### Hattatlık ![Sultan II. Mahmud'un tuğrası.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/96/Tugra_Mahmuds_II.gif) *Sultan II. Mahmud'un tuğrası. (Baba66, CC-BY-SA-3.0)* Divani elyazısı Arap hattatlık yazısı olup erken Osmanlı döneminde (16. ve 17. yüzyıllarda) geliştirilmiştir. Bu yazı, [Housam Roumi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Housam_Roumi) tarafından bulunmuş ve en üst seviyesine [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) idaresi altında (1520–[66](https://turkipedia.org/tr/wiki/1566)) erişmiştir. Süsleme sanatı olarak kullanıldığı kadar hislerin açıklanmasında da kullanılır. Ayrıca bakınız - [Tuğra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Fra) - [Hat Sanatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaligrafi) ## Tasavvuf ![Hacivat (solda) ve Karagöz (sağda)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5b/Karagoez-davul-Hacivat-zurna.jpg) *Hacivat (solda) ve Karagöz (sağda) (CC-BY-SA-3.0)* ## Karagöz (gölge oyunu) Türk gölge tiyatrosu, ayrıca **Karagöz** olarak da bilinir. Karagöz, ana karakterlerinden birinin adı olup, oryantal gölge tiyatrosundan gelmektedir. Bugün bilim adamları genel olarak elle idare edilen kukla oyununda diyalog için sesin yaratıldığını ve şarkı söylemenin bile mümkün olduğunu kabul ederler. Bu oyunun kaynağının [Endonezya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Endonezya), [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in) olduğu üzerinde görüşler vardır.[^1] Osmanlı İmparatorluğu'ndaki gölge oyunu ustaları, Karagöz'e Yunan hikâye söyleme yapısını eklediler. Türk gölge tiyatrosunun, [Roma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Roma) toplumundan ve Türklerin göçebe olduğu dönemde Çin'den etkilendiğine dair iki görüş vardır. ![Osmanlı kahvehanesinde gösterisini yapan bir meddah.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/33/Meddah_story_teller.png) *Osmanlı kahvehanesinde gösterisini yapan bir meddah. (Thomas Allom, public-domain)* ## Meddah **Meddah** veya diğer bilinen adıyla **Kıssahan**. Bir topluluk önünde çeşitli hikâyeler anlatan ve taklit sanatı yapan kişiye denir. Bu oyuna ise meddah oyunu denir. Bir tek oyuncunun çeşitli kılıklara girerek bir oyunu canlandırmasıdır. ## Osmanlı mutfağı ![Harem'de kahve](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/db/French_School_-_Enjoying_Coffee_-_Google_Art_Project.jpg/1280px-French_School_-_Enjoying_Coffee_-_Google_Art_Project.jpg) *Harem'de kahve (French School Details on Google Art Project, public-domain)* ![Baklava](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/Baklava_-_Turkish_special%2C_80-ply.JPEG/1280px-Baklava_-_Turkish_special%2C_80-ply.JPEG) *Baklava (Kultigin, public-domain)* Osmanlı mutfağı, İstanbul'da sarayda ve saray çevresinde yaşayan, güzel yemeklerden hoşlanan bir seçkinler grubu tarafından, 15. yüzyıldan itibaren biçimlendirilmiş bir yemek kültürüdür. Bu kültür, kullanılan malzemeden pişirme yöntemlerine, yemek çeşitlerinden, yemek yeme alışkanlıklarına, yemek öğünlerine, sofradaki görgü kurallarına, mutfak yapılarına kadar pek çok konuyu kapsar.[^2] Orta Doğu ve Balkan mutfaklarının yararlanmış melez bir mutfaktır. Zaman içinde Osmanlı mutfak kültürü, [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu), [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar), [Orta Doğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Do%C4%9Fu) ve [Kuzey Afrika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Afrika)'da da yaygınlaşmıştır.[^3] ### İçecekler - [Şerbet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eerbet) - Loğusa şerbeti - Meyve şerbetleri - [Türk kahvesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_kahvesi) - [Nargile](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nargile) ([Narguile](https://turkipedia.org/tr/wiki/Narguile) / [Hookkah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hookkah)) - [Ayran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayran) - [Rakı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rak%C4%B1) ### Yiyecekler - [Baklava](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baklava) - [Lokum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lokum) ([Turkish Delight](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turkish_Delight)) - [Şeker](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeker) (Candies) - [Akide şekeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akide_%C5%9Fekeri) - [Macun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macun) ([Majoon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Majoon)) - [Pestil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pestil) - [Sucuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sucuk) - [Kebap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kebap) - [Çörek](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C3%B6rek) - [Lahmacun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lahmacun) ## Sporlar ![Osmanlı atlı okçusu](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/59/OttomanHorseArcher.jpg) *Osmanlı atlı okçusu (public-domain)* [Güreş](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCre%C5%9F), [Cirit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cirit) ve [Okçuluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ok%C3%A7uluk) Türklerin ata sporları kabul edilirler. [Yağlı güreş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ya%C4%9Fl%C4%B1_g%C3%BCre%C5%9F) de yine Türklere özgü sporlardandır. ## Dış bağlantılar - [calligraphy](https://web.archive.org/web/20060827181842/http://www.byegm.gov.tr/YAYINLARIMIZ/newspot/2002/may-jun/n14.htm) - [manuscript illumination](https://web.archive.org/web/20060827022643/http://www.byegm.gov.tr/YAYINLARIMIZ/newspot/2001/july-aug/n7.htm) from the Turkish Ministry of Culture. [^1]: Karagöz tarihi. [^2]: 500 Yıllık Osmanlı Mutfağı, Marianna Yerasimos, Boyut Yayın Grubu, İstanbul, 2002, ISBN 9789752301115. [^3]: Osmanlı mutfak kültürünün haritası.