# Osmanlı Yunanistanı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Yunanistan%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Osmanlı Yunanistanı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanl%C4%B1_Yunanistan%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) 1828 yılında yapılan [Edirne Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281829%29) ile bağımsızlığını kazanana kadar [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan)'ın büyük bir kısmı [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) sınırları içindeydi.[^1] Yunan tarih yazımında Osmanlı egemenliği altındaki dönem ***Türkokratia*** (Τουρκοκρατία, Türk yönetimi) olarak adlandırılır ve bu kavram, Yunan toplumunun Osmanlı idaresine dair tarihsel algısında hem siyasal hem kültürel bir anlam taşır.[^2] ## Yunanların hâkimiyet altına alınması ### İstanbul'un fethi öncesi [Bizans İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ndaki taht kavgaları gün geçtikçe büyüyordu, bu nedenle Bizans tahtını ele geçirmek isteyen [Matheos Kantakuzinos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Matheos), o dönemde [Konstantinopolis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)'u almak için fetih hazırlıklarında olan [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hükümdârı [Orhan Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orhan_Gazi)'den yardım istedi. [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)in [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli)'ye geçişini kolaylaştıracağını bildiği için [Orhan Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orhan_Gazi) bu çağrıya olumlu karşılık verdi. [Orhan Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orhan_Gazi)'in oğlu [Süleyman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa_%28Orhan_Gazi%27nin_o%C4%9Flu%29) komutasındaki ordunun yardımı ile karışıklıklar bastırıldı ve Matheos Bizans tahtını devraldı. Bizans imparatoru olan Matheos tahtı devralmasına karşın kendisine muhalefet edenler ve [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'daki kavimlerin çıkardığı isyanlar ile başa çıkamıyordu. Bu nedenle tekrar [Orhan Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orhan_Gazi)'in yardımına başvurdu. Osmanlı yardım teklifini tekrar kabul etti ve isyanları bastırdı. Bizans İmparatoru Matheos, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ne yardımlarına bir karşılık olarak [Gelibolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelibolu)'da bulunan [Çimpe Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87impe_Kalesi)'ni verdi. [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) bu sayede ilk kez 1352 yılında [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa) topraklarına girmiştir. Osmanlılar bu kaleye asker yerleştirdi ve askerî mühimmat stoğu yaptı. İleride [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli)'de yapacağı fetihlerde bu kaleden bir köprübaşı olarak yararlanmıştır. ### İstanbul'un fethi sonrası [Tekirdağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekirda%C4%9F), [Bolayır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bolay%C4%B1r), [Keşan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ke%C5%9Fan), [Malkara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malkara), [Çorlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87orlu) ve [Lüleburgaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCleburgaz)'ı alarak, [Çatalca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87atalca) ve [Silivri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silivri)'ye dek ulaşan Osmanlı orduları Bizans'ın kalbinin, [Konstantinopolis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)'in diğer devletlerle bağlantısını tamamen kesmiş, hem [Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asya)'dan hem de [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)'dan [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Bizans İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nu çevrelemiştir. [Konstantinopolis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)'i fethinden sonra Osmanlıların [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) topraklarında olan ilerlemeleri devam etmiştir. 1458 yılında [Atina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atina)'yı, 1460 yılında [Mora Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'nı almış, Venedikliler ve Cenevizliler her ne kadar bazı Yunan adalarını bırakmamışsa da 1500 yılına gelindiğinde [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'ndeki adaların pek çoğunu ele geçirmiştir. Bunu müteakiben 1571 yılında [Kıbrıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s), 1670 yılında da [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit) alınmış ve hiçbir zaman kalıcı olarak Osmanlı hâkimiyetine girmeyen [İyon Adaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0yon_Adalar%C4%B1) hariç Yunanların yaşadığı hemen her yer Osmanlı sınırları içine katılmıştır. ## Yönetim [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan)'ı aldığında [Millet sistemi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Millet_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)ni uygulamış, dinlerini, dillerini, görünüşlerini değiştirmelerine zorlanmamıştır. [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan)'ı alınca iki göç dalgası yaşandı, birincisi bilim ve sanat adamlarının [Roma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Roma)'ya göçü, ikincisi Osmanlı'nın askeri ve yönetimsel işlerini zora soktuğu için [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan)'ın engebeli dağlarında yaşayan köylülerin yaptığı göçtür. [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan) topraklarında [Tımar](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C4%B1mar) ve [Zeâmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ze%C3%A2met) sistemini uygulayan Osmanlı, arazileri gerekli gördüğü kişiler üzerine zimmetlemiş, satmamak ya da miras göstermemek suretiyle kişilerin kullanımına bırakmıştır. [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan), her biri [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'daki [Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultan)'a bağlı bir sancakbey tarafından yönetilen 6 sancağa bölünmüştür. ## Din ![Genç Yunanlar camide, Jean-Léon Gérôme, 1865](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c5/Greek_Janissaries_-_Greek_youths_who_are_being_converted_to_Islam_-_Young_Greeks_at_the_Mosque_-_oil_painting_on_canvas_-_Jean_L%C3%A9on_G%C3%A9r%C3%B4me_-_1865.JPG) *Genç Yunanlar camide, Jean-Léon Gérôme, 1865 (Jean-Léon Gérôme, public-domain)* Osmanlı sultanı Yunan [Ortodoks](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortodoks) kilisesinin patriğini imparatorluk içindeki tüm [Yunanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar)'ın lideri ilân etmişti. Patrik, sultana karşı [Yunanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar)'ın sorun çıkarmadan yaşamasından sorumluydu. Bu nedenle tüm patriklere düzeni sağlamalarına yardımcı olabilmesi için geniş yetkiler verilmiştir. [Patrikhane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patrikhane)'ye kiliselerin yanı sıra imparatorluk içindeki okul ve mahkemelerdeki Yunan vatandaşlarında işlerini de kontrol etme yetkisi verilmişti. Bu nedenle papazlar da Yunan köylerinin birinci dereceden etkili idarecisi durumuna geldi. Fakat birçok Yunan yerleşim yeri tamamen Osmanlı idaresi altındayken, [Atina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atina) ve [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos) gibi bazı Yunan şehirleri kendi belediyelerini kendileri yönetmiş, [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) idareciler işin içine girmemiştir. Bazı şehirler ise aldıkları ayrıcalıklar nedeni ile fiilen bağımsız sayılmıştır. Fakat onlar da [Katolik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katolik_Kilisesi) Venedikliler ile muhatap olmaktansa, Osmanlı'nın toleranslı yönetimine daha yakın durmuşlardır, bu nedenle Osmanlılar ile Venedikliler savaş dönemine girdiğinde Osmanlı'nın yanında yer almışlardır. Birçok Yunan Osmanlı'nın gayrimüslimlere uyguladığı ayrımcılık ve farklı muameleden kurtulmak için [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman) olmuşsa da [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hiçbir zaman dinlerini değiştirmeleri için Yunanlara bir baskı yapmamıştır. [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman) olanların bir kısmı ise Kripto-Hristiyanlık denen yolu seçmiş, yüksek vergi ve ayrımcı muameleden kaçmak için [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman) gibi davranmış fakat [Hristiyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hristiyanl%C4%B1k) [Ortodoks](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ortodoks) inancını korumuştur. Fakat bu tip kişiler için Osmanlı yasalarına göre ölüm ile cezalandırılırdı. [Yunanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) kendi aralarında [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman) olan ya da Kripto-Hristiyan olmayan kişileri de [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) olarak adlandırıyordu. ## Kültürel etkileşim [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) ve [Yunanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) yüzyıllar boyunca bir arada yaşamışlar gerek günlük hayatta, gerek ise dil konusunda birbirlerinden oldukça etkilenmişlerdir. [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) içinde [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'da en çok [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) **-**[Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan) dışında yaşayan Yunan kökenli kişiler [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) diye adlandırılır**-** [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir), [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) ve [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon)'da yaşamakta idi. Bunun dışında [Lübnan](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCbnan)'da ve [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye)'de de önemli oranda [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) olduğu bilinmektedir. Türkler ile Yunanların münasebetleri Osmanlı Devleti'nden çok daha öncelere uzanmakta olsa da en çok etkileşim şüphesiz bu dönemde gerçekleşmiştir. Bugün [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e)deki şehir isimlerin pek çoğu, denizcilik terimleri, meyve-sebze adları ve bazı hayvan isimleri doğrudan ya da dolaylı olarak [Yunanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanca)dan Türkçeye geçmiştir. Yunancada 5.000 dolayında Türkçe sözcük olduğu sanılmaktadır. Türkler ile Yunanlar arasındaki dil haricinde daha pek çok etkileşim vardır. Türk ve Yunan müziği birbirine oldukça yakın olup her iki dilde de söylenen birçok şarkı ve türkü bulunmaktadır. Şarkılarda kullanılan müzik enstrümanları oldukça yakındır. Bunun yanında Yunan mutfak kültürü ile Türk mutfak kültürü, özellikle de [Ege](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi), [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz) ve [Trakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trakya) mutfakları Yunan mutfağına oldukça yakındır. Pek çok yemek ismi ortaktır. ## Yunan isyanları Osmanlı Devleti'nde, [Fransız İhtilâli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1z_Devrimi) ile ateşlenen milliyetçilik akımı [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)'da birçok kavmi ayaklandırdığı gibi, Osmanlılarda da azınlıkların bir kısmını cezbetmişti. Osmanlı Devleti'nde ilk ayaklanan millet [Sırplar](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rplar) olmasına rağmen en sistemli şekilde örgütlenmeyi ve eylem yapmayı Yunanlar gerçekleştirmiştir. [Sırplar](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rplar)'ın ayaklanmasını sadece Ruslar desteklerken Yunanların bağımsızlık hareketini tüm Avrupa desteklemiştir. Osmanlı yöneticilerine göre o dönemde [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da bulunan Fener Rum Patrik'i Grigoryos da isyancıları desteklemiştir. Patrik Grigoryos'u sorguladıktan sonra Yunan ayaklanması ile olan ilişkisine kanaat getiren sadrazam [Benderli Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Benderli_Ali_Pa%C5%9Fa) 22 Nisan 1821'de idamına ferman buyurmuştur. Patrik'in asıldığı günden sonra, idama götürülürken dışarı çıkartıldığı odanın kapısı kilitlenmiştir. Bugün kilisenin inisiyatifine bağlı olarak kapı hâlâ kapalı tutulmaktadır. Bu kapı "Petro Kapısı" ya da "Orta kapı" olarak da bilinir. İsyan tüm Yunanistan'da değil sadece Mora Yarımadası'nda başlamıştır. Fakat [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'da yaşayan [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum)lar da Yunanlara bağımsızlıkları konusunda tam destek veriyordu. [Rönesans](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%B6nesans) ile [Antik Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antik_Yunanistan) kültürünü tanımış olan Avrupa, Yunanlara bir hayranlık duymaktaydı. Bu nedenle Yunanistan'ın bağımsızlığı için tüm devletler Osmanlı'ya baskı uyguluyordu. Avrupa'nın kendi çıkarları doğrultusunda kendilerine tam destek verdiğini gören Yunanlar isyan hazırlıklarına hız verdiler. 1814 yılında [Etniki Eterya Derneği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filiki_Eterya)'ni (orijinal okunuşu [Filiki Eterya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filiki_Eterya)'dır, ancak hatalı bir biçimde Türkçe tarih literatürüne Etniki Eterya olarak geçmiştir) kurdular ve amaçlarını [Megali İdea](https://turkipedia.org/tr/wiki/Megali_%C4%B0dea) olarak sloganlaştırdılar. Amaçları [Bizans İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun zamanında sahip olduğu toprakları tekrar geri almak idi. Bu nedenle ilk isyanlarını [Eflâk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak)-[Boğdan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan) topraklarında başlattılar. Fakat bu isyan Osmanlı Devleti tarafından kısa sürede bastırılabildi. ## Bağımsızlığın alınması ![Navarin Deniz Savaşı, Ekim 1827, Osmanlı'nın Yunanistan üzerindeki yönetim etkisini sonlandırdı.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/Navarino.jpg/1280px-Navarino.jpg) *Navarin Deniz Savaşı, Ekim 1827, Osmanlı'nın Yunanistan üzerindeki yönetim etkisini sonlandırdı. (Ambroise Louis Garneray, public-domain)* İsyanlar gerek Osmanlı Devleti gerek ise eyâlet valilerinden yardım alınarak bastırılıyordu fakat Osmanlı'nın her müdahalesi [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa) devletlerinin tepkisini çekiyordu. 1827'ye gelindiğinde [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya), [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngiltere) ve [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa) bir araya gelerek Osmanlı Devleti'nin [Balkan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar) topraklarının parçalamak amacı ile -olaya bir de din boyutunu katarak- Yunanistan'ın otonom bir prenslik olmasını ve Yunan topraklarında yaşayan tüm Türklerin sürülmesini kararlaştırdılar. Bu karar Osmanlı Devleti'ne iletildiğinde sultan reddetti ve bu ülkeler filolarını Osmanlı'nın üzerine göndererek Osmanlı Filosunu yaktılar. Osmanlı zararın tazmini için bu devletlere çağrı göndermiştir fakat Rusya bu çağrıya savaş açarak yanıt vermiştir. 1828 yılında [Ruslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar) ile yapılan savaşta [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) yenildi. Birçok tarihçi bu mağlûbiyetin sebebini [Yeniçeri Ocağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri)'nın henüz kaldırılmış olmasına ve yeni ordunun savaşa hazırlıklı ve alışkın olmamasına bağlar. Rusya, Osmanlı'nın bu boş ânından yararlanarak [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum) ve [Kars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars)'ı işgâl edip [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon)'a doğru ilerlemeye başlayınca Osmanlı Devleti eline kalan toprağını kaçırmamak için [Prusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prusya) aracılığı ile Rusya'dan barış istedi. Rusya'nın kabul etmesi ile beraber [Edirne Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne_Antla%C5%9Fmas%C4%B1_%281829%29) imzalandı. Anlaşmanın hükümleri gereğince Yunanistan'a bağımsızlık verildi ve [Yunan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın kurulması yolunda ilk adım atılmış oldu. ## Ayrıca bakınız - [Yunan Bağımsızlık Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunan_%C4%B0syan%C4%B1) ## Dış bağlantılar - [Yunan To Vima gazetesi: Bağımsızlık ayaklanma ile gelmedi.](https://web.archive.org/web/20061206085252/http://www.alaturkaonline.com/yazar_arsiv.asp?ID=29&Makale_ID=361) - [(Haberin Yunancası)](https://web.archive.org/web/20070929111615/http://tovima.dolnet.gr/print_article.php?e=B&f=14722&m=A17&aa=1) - [haber7.com](http://www.haber7.com/haber.php?haber_id=146864) - [Turk and Greek Wars - YouTube](http://www.youtube.com/watch?v=4h3zk-HIjX8) [^1]: Somel, Selçuk Akşin. Historical dictionary of the Ottoman Empire. Scarecrow Press, 2012. [^2]: İlber Ortaylı, Osmanlı’yı Yeniden Keşfetmek, Timaş Yayınları, 2019, s. 43–48.