# Osmanlı Rumları > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Rumlar%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Osmanlı Rumları, https://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanl%C4%B1_Rumlar%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) ![Bir Burdur Rumu (1870'ler)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a2/Burdur_Greek_native.JPG) *Bir Burdur Rumu (1870'ler) (Sébah, Pascal (1823-1886), public-domain)* **Osmanlı Rumları** [Osmanlı Devleti'](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)nde yaşayan [Rumlara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) verilen isimdir. Kuruluşundan itibaren pek çok Rum topluluğu Osmanlı sınırları içindeki [İç Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C3%A7_Anadolu_B%C3%B6lgesi) ([Kapadokya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kapadokya)), [Ege](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_B%C3%B6lgesi) ve [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz_B%C3%B6lgesi) bölgelerinde yaşamıştır ve devletin son dönemlerine kadar önemli rol oynamışlardır. Bugün büyük çoğunluğu 1916'da başlayan [Rum Kırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1) ve [Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesiden](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye-Yunanistan_n%C3%BCfus_m%C3%BCbadelesi) dolayı [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan)'da veya [diaspora](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunan_diasporas%C4%B1)'da yaşamak zorunda kalmıştır. ![Osmanlı Rum devlet adamı Kostaki Antopulos Paşa](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/88/Anthopoulos_Konstantinos_Bey.JPG) *Osmanlı Rum devlet adamı Kostaki Antopulos Paşa (public-domain)* ## Tarih ![Osmanlı Devleti'nde bir Rum Hristiyan kadını](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/93/Ralamb-76.jpg) *Osmanlı Devleti'nde bir Rum Hristiyan kadını (Claes Rålamb, public-domain)* Osmanlının [Bizans](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'tan ve [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'ten aldığı topraklardaki halkın çoğu Rumlardan oluşturmaktaydı. Din olarak [Ortodoks](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Ortodoks_Kilisesi) ve çok küçük bir azınlık [Katolik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katolik_Kilisesi) [Hristiyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hristiyan)'dı. Osmanlı Devleti'nde [millet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Millet_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) sistemi altında yönetilmişler ve 1453'ten sonra başlarında [İstanbul Patriği](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Rum_Ortodoks_Patrikhanesi) bulunmuştur. Topluca bulundukları bölgeler şimdiki Yunanistan, [Kıbrıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s), [Trakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trakya), [Marmara Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marmara_Denizi) adaları ve kıyıları, Kapadokya, Karadeniz Bölgesi ve [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi) kıyılarıdır. 19. yüzyılda Karadeniz Rumlarının bir kısmı, Rus işgali altındaki [Kars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars) bölgesine yerleşmiştir. Din hürriyetine rağmen pek çok Rum [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman) olmuş, bunların bir kısmı da Türkleşmiştir. İslamlaşma en fazla [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit) ve [Karadeniz Bölgesi'](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz_B%C3%B6lgesi)nde yaşandı. [Müslüman Rumlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman_Rumlar), [Devşirme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dev%C5%9Firme)ler ve [Fenerliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerli_Rumlar) devlet yönetiminde önemli görevlerde bulunmuşlardır. Rum halkı tarım, denizcilik, zanaat ve ticaretle geçinmiştir. Osmanlıda en yüksek Rum nüfuslu şehir [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) idi. Anadolu Rumlarının pek çoğunun anadilleri [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) idi fakat Karadeniz'dekiler modern [Yunanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanca)dan farklı ayrı bir Rum dili konuşurlardı. Din adamları dışında Rumların çoğu Osmanlı Müslümanları gibi giyinmişler, son dönemlerde Avrupa giyim tarzı yaygınlaşmıştı. 19. yüzyılda [Yunan milliyetçiliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunan_milliyet%C3%A7ili%C4%9Fi) ve [*Megali İdea*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Megali_%C4%B0dea) fikri yayılmış, bunun sonucu isyanlar başlamış ve Müslümanlar etnik temizliğe uğramıştır. İlk önce 1830'da [Mora](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'da [Yunan Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) kurulmuştur ve buna 1912 yılına kadar [Teselya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teselya), Girit, [Epir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Epir) ve [Makedonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Makedonya) katılmıştır. Bunların sonucu Osmanlının Rum nüfusu azalmış ve 1914'te yaklaşık 1,8 milyon kalmıştır. [Birinci Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda Ege ve Trakya'daki Rumların bir kısmı Yunanistan'a ve İç Anadolu'ya tehcir edilmiş bundan dolayı binlercesi ölmüştür. [Birinci Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Balkan_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndan kaçan on binlerce Müslüman yerlerine yerleştirilmiştir. Bu olayları bazı tarihçiler [Rum Kırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1) olarak isimlendirir. Osmanlı İmparatorluğu I. Dünya Savaşı'nı kaybedince, Yunanistan İzmir bölgesini istemiş ve burayı 1919'da [işgal ettikten](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir%27in_%C4%B0%C5%9Fgali) sonra 100.000 kadar Rum bölgeye geri dönmüştür. Ortaya çıkan [Türk-Yunan Savaşı'nda](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1_Bat%C4%B1_Cephesi), Rumların çoğu Yunan tarafını tutmuşlardır. Bu savaşta pek çok karşılıklı katliam yaşanmıştır. Karadeniz'de karışıklıklar olmuş, bölge Rumlarının bir kısmı tehcir edilmiş ve bunlardan da binlercesi ölmüştür. Yunan ordusu savaşı kaybedince, pek çok kasaba ve köy yakarak geri çekilirken yaklaşık 1.000.000 Rum onlarla birlikte Yunanistan'a kaçmıştır. [Lozan Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lozan_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'yla iki ülke arasında [nüfus mübadelesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye-Yunanistan_n%C3%BCfus_m%C3%BCbadelesi) yapılmıştır. Yaklaşık 356.000[^1] Müslüman, Türkiye'ye ve Anadolu'da kalan 290.000[^2] kadar [Pontus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pontus) ve Karamanlı Rum Yunanistan'a gönderilmişlerdir. Buradan 50.000-66.000[^3] başka ülkelere göçmüştür. Yunanistan'da 75.000[^4] kadar göçmen zor şartlardan dolayı ölmüştür. 1928'de Yunanistan'da 1.104.216[^5] Osmanlı Rum göçmeni ve 1927'de Türkiye'de yaklaşık 125.000 Rum bulunuyordu.[^6] 1912-1922 arası Osmanlı Rumlarından hayatını kaybedenler 300.000[^7] olarak tahmin edilmektedir. ## Nüfus Osmanlı nüfus sayımlarında [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye_Vilayeti), [Beyrut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyrut_Vilayeti), [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_Vilayeti) vilayetlerinde ve [Kudüs](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kud%C3%BCs_Sanca%C4%9F%C4%B1) sancağında bulunan [Ortodoks Araplar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap_Hristiyanlar) da Rum olarak sayılmıştır. Burada Rum sayılan nüfus 1914'te 187.999 kişi. Osmanlı devrinde, Manastır ve Yanya vilayetlerindeki Rumların önemli bölümü [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) ve [Slav](https://turkipedia.org/tr/wiki/Slavlar) asıllıdır. 1912'de Ege adaları, Edirne vilayetinin yarısı ve diğer bütün [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli) vilayetleri kaybedilmiştir ve bundan dolayı Rum nüfus azalmıştır. ## Meşhur Osmanlı Rumları - [II. Gennadios](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Gennadios) - [Aleksandros Mavrokordatos (siyasetçi)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksandros_Mavrokordatos_%28siyaset%C3%A7i%29) - [Kostaki Musurus Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kostaki_Musurus_Pa%C5%9Fa) - [Aristotle Onassis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aristotle_Onassis) ## Ayrıca bakınız - [Yunanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) - [Türkiye Rumları](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_Rumlar%C4%B1) - [Karamanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamanl%C4%B1lar) [^1]: Doumanis, Nicholas. Before the Nation. Oxford University Press, 2012, s. 168. [^2]: Doumanis, Nicholas. Before the Nation. Oxford University Press, 2012, s. 168. [^3]: Hirschon, Renée. Heirs of the Greek Catastrophe. Berghahn Books, 1998, s. 37. [^4]: Hirschon, Renée. Heirs of the Greek Catastrophe. Berghahn Books, 1998, s. 37. [^5]: Hirschon, Renée. Heirs of the Greek Catastrophe. Berghahn Books, 1998, s. 37. [^6]: Heper, Metin. The Routledge Handbook of Modern Turkey. Routledge, 2013, s. 291. [^7]: Clark, Bruce. Twice a Stranger: The Mass Expulsions that Forged Modern Greece and Turkey. Harvard University Press, 2006, s. 13.