# Osmanlı Ressamlar Cemiyeti > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Ressamlar_Cemiyeti > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Osmanlı Ressamlar Cemiyeti, https://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanl%C4%B1_Ressamlar_Cemiyeti (CC-BY-SA-4.0) ![Cemiyetin çıkarttığı gazetenin ilk sayısının kapağı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ea/ORC_gazetesi.jpg) *Cemiyetin çıkarttığı gazetenin ilk sayısının kapağı (Osmanlı Ressamlar Cemiyeti, public-domain)* **Osmanlı Ressamlar Cemiyeti**, dönemin sanat ve sanatçı sorunlarına çözüm bulmak üzere [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nde 1909-1919 yılları arasında faaliyet gösteren bağımsız bir ressam örgütüdür. Ülkede [Sanayi-i Nefise Mektebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/San%C3%A2yi-i_Nef%C3%AEse_Mektebi)'nden sonra kurulmuş olan ikinci sanat kurumudur ve Türk ressamlarının kurduğu ilk örgüttür. “*Osmanlı devletinde ressamlığın ilerlemesi ve Osmanlı ressamlarının geleceklerini temin doğrultusunda birleşmeleri*”[^1] esasına dayanan Cemiyet, geniş halk kitlelerine resim sanatını ve sanatçıyı sevdirme mücadelesi vermiştir. Varlığı hukuken 1919'da sona eren[^2] örgütün faaliyetleri 1921'den itibaren *Türk Ressamlar Cemiyeti*; 1926'dan itibaren *Türk Sanayii Nefise Birliği* ve 1929'dan sonra *Güzel Sanatlar Birliği* adıyla devam etmiş ve böylece 1929 yılında [Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCstakil_Ressamlar_ve_Heykelt%C4%B1ra%C5%9Flar_Birli%C4%9Fi)’nin kuruluşuna kadar ülkede tek ressam birliği olarak faaliyet göstermiştir. ## Tarihçe [İkinci Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet)'in ilanından sonra dernek kurma özgürlüğünün kabul edilmesi üzerine ressam [Ruhi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Ruhi_Arel)’nin önerisiyle çoğunluğu [Sanayi-i Nefise Mektebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/San%C3%A2yi-i_Nef%C3%AEse_Mektebi) mezunu genç ressamlardan oluşan bir grup, dönemin sanat ve sanatçı sorunlarına çözüm bulmak üzere Osmanlı Ressamlar Cemiyeti adı altında örgütlendi. Cemiyetin kuruluşu dönemin Üsküdar mutasarrıfının onayı ile Üsküdar'da gerçekleşti.[^3] İlk üyeleri arasında şu isimler bulunur: [Sami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sami_Yetik), [Şevket](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eevket_Da%C4%9F), [Hikmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hikmet_Onat), [İbrahim](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_%C3%87all%C4%B1), Agah Bey, [Ruhi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Ruhi_Arel), [Ahmet Ziya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Ziya_Akbulut), heykeltıraş [Mesrur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mesrur_%C4%B0zzet_Bey). Cemiyetin üye sayısı daha sonra [Feyhaman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Feyhaman_Duran), [Hüseyin Avni](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Avni_Lifij), Murtaza, Mithat Rebii, Tomas Efendi, [Müfide Kadri](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCfide_Kadri), Rıfat gibi sanatçıların katılımı ile artmıştır. İlk başkanlığını [Sami Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sami_Yetik)’in yaptığı Osmanlı Ressamlar Cemiyeti, 1910-1914 yılları arasında ilk sanat dergisi olan "*Osmanlı Ressamlar Cemiyeti Mecmuası*"nı yayımladı. Cemiyet ve çıkardığı dergi, kendisi de bir ressam olan [Şehzade Abdülmecit Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid) tarafından desteklendi. Cemiyet, 1916'daki [Galatasaray Sergisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galatasaray_Sergileri)’ni organize ederek Türk ressamlarının eserlerinin tanıtımında öncülük etti. Galatasaray Lisesi’nde 48 sanatçının katılımıyla gerçekleşen bu büyük sergi, Türk ressamları tarafından açılan ilk toplu sergidir.[^4] Sergiye katılan ressamlarla “program” adını verdiği sözleşmeler imzalayarak Türkiye'nin ilk sanat galerisi olma işlevini üstlendi ve galericilik kurallarının ilk örneklerini verdi.[^5] 1919'da cemiyetin adı *Türk Ressamlar Cemiyeti*’ne dönüştü ve işlevi farklılaştı. Türk Ressamlar Cemiyeti’nin kuruluşu ile Osmanlı Ressamlar Cemiyeti’nin hukuki varlığı sona erdi. ## Osmanlı Ressamlar Cemiyeti Mecmuası Cemiyet, [Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1) yıllarında üyelerinin düşüncelerini ve sanat anlayışlarını topluma yansıtmak üzere “*Osmanlı Ressamlar Cemiyeti Mecmuası*" adlı aylık dergiyi çıkardı. İlk sayısı Mart 1910'da çıkan dergi, dört yılda 18 sayı yayımlandı. [Osman Hamdi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Hamdi_Bey)'ye ve [Hoca Ali Rıza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hoca_Ali_R%C4%B1za)'ya ayrılmış iki özel sayı çıkarılmıştır. Son sayısı Temmuz 1914 tarihini taşır. [Osman Asaf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Asaf)'ın sorumlu yöneticisi olduğu gazetede yazıları yayımlanan sanatçılar arasında Hoca Ali Rıza, Sami Yetik, Ruhi Arel ve Ahmet Ziya Akbulut vardır. Dergi, Türkiye'de resim kültürünün yaygınlaşmasında rol oynamıştır. [^1]: Abdullah Sinan Güler’in İkinci meşrutiyet ortamında Osmanlı Ressamlar Cemiyeti ve Osmanlı Ressamlar Cemiyeti Gazetesi adlı Doktora tezi [^2]: Abdullah Sinan Güler’in İkinci meşrutiyet ortamında Osmanlı Ressamlar Cemiyeti ve Osmanlı Ressamlar Cemiyeti Gazetesi adlı Doktora tezi [^3]: Tarihçe, Üsküdar Belediyesi web sitesi, Erişim tarihi:07.12.2012. [^4]: Tarihçemiz, Güzel Sanatlar Birliği web sitesi, Erişim tarihi:07.12.2012. [^5]: Abdullah Sinan Güler’in İkinci meşrutiyet ortamında Osmanlı Ressamlar Cemiyeti ve Osmanlı Ressamlar Cemiyeti Gazetesi adlı Doktora tezi