# Osmanlı Irak'ı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Irak'%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Osmanlı Irak'ı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanl%C4%B1_Irak%27%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![Osmanlı Irak'ı, 1900](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/Ottoman_Iraq_%281900%29.svg/1280px-Ottoman_Iraq_%281900%29.svg.png)
*Osmanlı Irak'ı, 1900 (Juristiltins , NordNordWest , Underlying lk, public-domain)*

- **Adı:** Osmanlı Irak'ı
- **Resmî adı:** Eyalet-i Osmanlı İmparatorluğu
- **Başkent:** Zerenc
- **Yönetim biçimi:** Mutlak monarşi
- **Yönetici unvanı:** Sultan
- **Yönetici:** I. Süleyman; VI. Mehmed
- **Yönetici1 dönemi:** 1533-1566
- **Yönetici2 dönemi:** 1918-1920
- **Kuruluş yılı:** 1533
- **Yıkılış yılı:** 1920
- **Ö:** Safevi İran'ı; Memlûk Hanedanı (Irak)
- **Ö1 bayrağı:** Safavid Flag.svg
- **Ö2 bayrağı:** Mameluke Flag.svg
- **A:** Irak Mandası; Kürdistan Krallığı
- **A1 bayrağı:** Flag of Iraq (1924–1959).svg
- **A2 bayrağı:** Flag of Kingdom of Kurdistan (1922-1924).svg

**Osmanlı Irak'ı**, bölgenin [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından yönetildiği (1534–1704 ve 1831–1920) [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak) tarihinin bir dönemini ifade eder. Reformlardan önce (1534-1704), Irak dört [eyalet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyalet)e (il) bölündü:

- [Bağdat Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29)
- [Şehrizor Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehrizor_%28eyalet%29)
- [Basra Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra_%28eyalet%29)
- [Musul Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musul_%28eyalet%29)

Osmanlı Irak'ı daha sonra (1831-1920) üç vilayete bölündü:

- [Musul Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musul_Vilayeti)
- [Bağdat Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_Vilayeti)
- [Basra Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra_Vilayeti)

[I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında, [İngiliz İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Britanya_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) güçleri tarafından [Irak Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak_Cephesi) adı altında bölgeye bir işgal gerçekleştirildi. 1914 yılında [Basra Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra_Muharebesi) ile başlayan çatışmalar savaş süresince devam etti. En dikkate değer eylem, 147 günlük bir kuşatmadan sonra Nisan 1916'da kasabanın İngiliz ve [Britanya Hindistanı Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Britanya_Hindistan%C4%B1_Ordusu) garnizonunun teslim olmasıyla sonuçlanan [Kût'ül-Amâre Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BBt%27%C3%BCl-Am%C3%A2re_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1) idi. Hayatta kalan ve esir düşen 11.800 İngiliz askerden 4.250'si hastalıktan veya esaret sırasında Osmanlı muhafızlarının ellerinde hayatını kaybetti.[^1]

## Ayrıca bakınız

- [Memlûk Hanedanı (Irak)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Hanedan%C4%B1_%28Irak%29)
- [Sykes-Picot Anlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sykes-Picot_Anla%C5%9Fmas%C4%B1)
- [Irak-ı Arab](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak-%C4%B1_Arab)
- [Irak-ı Acem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak-%C4%B1_Acem)

[^1]: The National Archives - Exhibitions - First World War - Battles - The Mesopotamia campaign. <http://www.nationalarchives.gov.uk/pathways/firstworldwar/battles/mesopotamia.htm>