# Osmanlı Anonim Elektrik Şirketi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Anonim_Elektrik_%C5%9Eirketi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Osmanlı Anonim Elektrik Şirketi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanl%C4%B1_Anonim_Elektrik_%C5%9Eirketi (CC-BY-SA-4.0) **Osmanlı Anonim Elektrik Şirketi** ya da değişen adıyla **Türk Anonim Elektrik Şirketi**, Osmanlı İmparatorluğu'nda kurulan ilk elektrik üretim ve dağıtım kuruluşuydu.[^1] 1910 yılında devlet tarafından açılan ihaleyi kazanan [Avusturya-Macaristan İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya-Macaristan_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) sermayeli *Ganz Electric Company* adlı şirket 1911 yılında, *Brüksel Bankası* ([Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca): *Banque de Bruxelles*) ve *Macar Kredi Genel Bankası* 'ndan ([Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca): *Banque Générale de Credit Hongrois*) aldığı finansal destekle Osmanlı Anonim Elektrik Şirketi'ni kurdu ve devletten 50 yıllık elektrik üretim imtiyazı almış oldu.[^2][^3][^4][^5] Şirket yetkililerinin yaptıkları etütler sonucunda İstanbul'da hidroelektrik güç elde etmeye uygun su kaynağı bulunmadığına kanaat getirilince kömür yakıtlı bir tesis kurulması kararlaştırıldı.[^6] Şirket derhâl [Silahtarağa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silahtara%C4%9Fa) semtinde bir termik santral kurma işlemlerine başladı. 1913 yılında tamamlanarak kullanıma girmesi planlansa da o yıl aşırı yağışlar nedeniyle bölgeyi etkileyen su baskınları ve [Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)'nın etkileri tesisin açılmasını geciktirdi.[^7] [Silahtarağa Elektrik Santrali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silahtara%C4%9Fa_Elektrik_Santrali) 11 Şubat 1914'te resmen açılışını yaptı. Üretilen elektrik ilk olarak İstanbul tramvaylarına ve Osmanlı sultanının o dönemde yaşadığı [Dolmabahçe Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dolmabah%C3%A7e_Saray%C4%B1)'na verildi.[^8][^9] Böylece İstanbul'da havagazına bir alternatif enerji türü doğmuş oldu. Şirketin kurucu sahibi aynı yıl içinde şirketi [Belçika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bel%C3%A7ika) menşeli *SOFINA* şirketine devretti.[^10] Santralin işletmesini yapan yabancı sermayeli şirket, Osmanlı Devleti dağıldıktan sonra kurulan cumhuriyet yönetimi süresince de faaliyetini sürdürdü. İlk olarak ülkede değişen rejim nedeniyle şirket unvan değişikliğine gitti ve adını **Türk Anonim Elektrik Şirketi** olarak değiştirdi.[^11] Çalışan personelin Türk vatandaşı olması ve hizmet geliştirmesi yapılması koşuluyla şirketin faaliyetine izin verildi. Şirket, 1937 yılında devlet tarafından satın alınarak kamulaştırıldı ve Nafia Vekaleti'ne bağlı Elektrik Umum Müdürlüğü'ne geçti.[^12] Böylece şirketin tüzel kişiliği sona ermiş oldu. ## Dış bağlantılar - [İETT resmî sitesinde şirketin kısa tarihçesi](http://www.iett.gov.tr/metin.php?no=184) [^1]: Silahtarağa Elektrik Santrali'nin Tarihi. [^2]: Silahtarağa Elektrik Santrali. [^3]: İstanbul'un İlkleri Enleri. 2010, s. 129. [^4]: Ayın ikonu Santralistanbul. [^5]: Silahtarağa Elektrik Santrali'nin Hikâyesi. [^6]: Ayın ikonu Santralistanbul. [^7]: Silahtarağa Elektrik Santrali'nin Hikâyesi. [^8]: Silahtarağa Elektrik Santrali. [^9]: İstanbul'un İlkleri Enleri. 2010, s. 129. [^10]: Silahtarağa Elektrik Santrali'nin Tarihi. [^11]: Silahtarağa Elektrik Santrali'nin Tarihi. [^12]: Silahtarağa Elektrik Santrali'nin Tarihi.