# Osmanlı İmparatorluğu'nun idari bölünüşü

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu'nun_idari_b%C3%B6l%C3%BCn%C3%BC%C5%9F%C3%BC
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Osmanlı İmparatorluğu'nun idari bölünüşü, https://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%27nun_idari_b%C3%B6l%C3%BCn%C3%BC%C5%9F%C3%BC (CC-BY-SA-4.0)

![Binbaşı R. Huber'in 1899 Osmanlı İmparatorluğu haritasının yenilenmiş sürümünde ayrıntılı alt bölümler gösteriliyor (vilayetler, sancaklar, kazalar)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Ottoman_Empire_Administrative_Divisions-tr.svg/1280px-Ottoman_Empire_Administrative_Divisions-tr.svg.png)
*Binbaşı R. Huber'in 1899 Osmanlı İmparatorluğu haritasının yenilenmiş sürümünde ayrıntılı alt bölümler gösteriliyor (vilayetler, sancaklar, kazalar) (Original: User:Userd898 , vector illustration: SAİT71 . Bu W3C belirsiz vektörel grafik Inkscape ile oluşturuldu ., CC-BY-SA-4.0)*

[Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), çeşitli yönetim bölümlerine ayrılmıştır. Bu yönetim bölümleri devlet teşkilatının bir parçasıdır. Devletin topraklarının büyümesi ile kurulan eyalet sistemi, 1864 yılında Sultan [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz) zamanında yerini [vilayet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vilayet) sistemine bırakmıştır.

## Klasik dönem

[Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ilk zamanlarda [*sancak*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancak_%28idari_birim%29) denilen yönetim birimlerine ayrılmıştır. Sancaklar, sancak beyleri tarafından yönetilmiş, bazı sancakları ise okuma çağındaki [şehzade](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade)ler yönetmiştir. [I. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad) zamanında *eyalet sistemi*ne geçilmiştir. *Eyalet* veya *beylerbeyliği* denilen bu yönetim birimleri sancakların birleşiminden oluşmuştur. Yöneticileri *beylerbeyi* denilen kişilerdir. [Balkan Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'ndaki fetihler devam ederken ele geçirilen toprakların idaresi için 1362 yılında merkezi [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) olmak üzere [I. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad)'ın emri ile ilk eyalet olan [Rumeli Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_%28eyalet%29) kurulmuştur. Rumeli Eyaleti'nin ilk beylerbeyi de [Lala Şahin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_%C5%9Eahin_Pa%C5%9Fa)'dır.[^1] [Yıldırım Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bayezid), 1393 yılında Rumeli'ye geçerken Timurtaş Paşa'yı *Anadolu Beylerbeyi* olarak [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)'da bırakması ile [Anadolu Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_%28eyalet%29) kurulmuştur.[^2] 1413 tarihinde [Rum Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum_%28eyalet%29) kurulmuştur. Ardından birçok eyalet kurulmuştur. 1590 yılından sonra beylerbeylik kelimesi yerine eş anlamlısı olan eyalet kelimesi kullanılmıştır.[^3]

Eyaletler kendi aralarında *sâlyâneli* (yıllıklı) ve *sâlyânesiz* (yıllıksız) olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Sâlyânesiz eyaletlerin ürünleri [has](https://turkipedia.org/tr/wiki/Has), [zeamet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeamet) ve [tımar](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C4%B1mar) olarak ayrılmıştı. [Öşür](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C5%9Far) ve resimleri, [havas-ı hümayun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Havas-%C4%B1_h%C3%BCmayun) ismiyle, hazineye, [beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi) ve [sancakbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancakbeyi) haslarına ve bir de zeamet ile tımara ait olmak üzere bölünmüştü. Sâlyâneli eyaletler has, zeamet ve tımara ayrılmayarak doğrudan doğruya devlet hazinesi tarafından mıntıkalar halinde her sene [iltizam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ltizam)a verilirdi. Bu eyaletlerin senelik hasılatından bir kısmı beylerbeyi, sancakbeyi, asker vs. maaşları için dağıtıldıktan sonra önceden belirlenmiş bir miktarı (sâlyâneyi) devlet hazinesine yollanırdı. Sâlyâneli eyaletler daha çok merkezden uzak [Arap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Araplar) [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman)ların çoğunlukta oldukları eyaletlerdi. Bu tip eyaletlerde hükûmet [yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri) [garnizon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Garnizon)ları bulundurur ve merkezden beylerbeyi, [defterdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Defterdar) ve [kadı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1)ları tayin ederdi.

### Sâlyânesiz eyaletler

1. [Karaman Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaman_%28eyalet%29)
2. [Rum Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum_%28eyalet%29)
3. [Trabzon Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon_%28eyalet%29)
4. [Zülkadriye Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Z%C3%BClkadriye_%28eyalet%29)
5. [Cezayir-i Garp Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cez%C3%A2yir-i_Garp_%28eyalet%29)
6. [Kars Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars_%28eyalet%29)
7. [Erzurum Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_%28eyalet%29)
8. [Cezayir-i Bahr-i Sefid Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cez%C3%A2yir-i_Bahr-i_Sef%C3%AEd_%28eyalet%29)
9. [Bosna Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_%28eyalet%29)
10. [Budin Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin_%28eyalet%29)
11. [Van Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van_%28eyalet%29)
12. [Kıbrıs Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_d%C3%B6neminde_K%C4%B1br%C4%B1s)
13. [Tunus Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus_%28eyalet%29)
14. [Şehrizor Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehrizor_%28eyalet%29)
15. [Çıldır Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1ld%C4%B1r_%28eyalet%29)
16. [Kefe Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kefe_%28eyalet%29)
17. [Silistre Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silistre_%28eyalet%29)

### Sâlyâneli eyaletler

1. [Mısır Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_%28eyalet%29)
2. [Trablusşam Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablus%C5%9Fam_%28eyalet%29)
3. [Halep Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_%28eyalet%29)
4. [Bağdat Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29)
5. [Basra Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra_%28eyalet%29)
6. [Musul Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musul_%28eyalet%29)
7. [Trablusgarp Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_%28eyalet%29)
8. [Hicaz Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekke_%C5%9Eerifli%C4%9Fi)
9. [Yemen Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen_%28eyalet%29)
10. [Rakka Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rakka_%28eyalet%29)
11. [Habeşistan Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Habe%C5%9F_%28eyalet%29)
12. [Lahsa Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lahsa_%28eyalet%29)

[^1]: Mehmet İpşirli, "Klasik Dönem Osmanlı Devlet Teşkilâtı", Osmanlı Devleti ve Medeniyet Tarihi, c.1, İstanbul 1994, s.225.
[^2]: Mehmet İpşirli, "Beylerbeyi", İslam Ansiklopedisi, c.6, İstanbul 1992, s.69.
[^3]: Osmanlı eyalet-vilayet sistemi (Türkçe). Radikal gazetesi. <http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=214636>
