# Osmanlı İmparatorluğu'nun ana hatları

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu'nun_ana_hatlar%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Osmanlı İmparatorluğu'nun ana hatları, https://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%27nun_ana_hatlar%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

## Yapı

- [Ekonomik yapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%27nun_ekonomik_tarihi)
- [Devlet teşkilatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_devlet_te%C5%9Fkilat%C4%B1)
- [Sosyal yapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_toplumu)
- [Kültür](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC)
- [Bilim ve teknoloji](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%27nda_bilim_ve_teknoloji)
- [Dil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca)
- [Demografi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu_demografisi)
- [Din](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)
- [Millet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Millet_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)
- [Hukuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mecelle)
- [Bâb-ı Âli](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li)
- [Tuğra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Fra)
- [Hanedan reisleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_hanedan_reisleri_listesi)
- [Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)
- [Enderun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ender%C3%BBn)
- [Yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri)
- [Sipahi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sipahi)
- [Cebeci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cebeci_Oca%C4%9F%C4%B1)
- [Nizam-ı Cedid Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niz%C3%A2m-%C4%B1_Ced%C3%AEd_Ordusu)
- [Tımar](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C4%B1mar_%28arazi%29)
- [İkta](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kta)
- [Eyalet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyalet_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)
- [Vilayet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vilayet_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)ler
- [Sancak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancak_%28idari_birim%29)
- [Ağalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9Fal%C4%B1k)
- Kadılık
- [Salname](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salname)

## Ünvanlar ve makamlar

- [Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultan)
- [Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam)
- [Vezir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kubbealt%C4%B1_vezirleri)
- [Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi)
- [Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pa%C5%9Fa)
- [Kazasker](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazasker)
- [Nişancı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9Fanc%C4%B1)
- [Defterdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ba%C5%9Fdefterdarlar%C4%B1_listesi)
- [Reis-ül küttab](https://turkipedia.org/tr/wiki/Re%C3%AEs%C3%BC%27l-k%C3%BCtt%C3%A2b)
- [Lala](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala)
- [Ağa](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9Fa)
- [Sancak beyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancakbeyi)

## Yönettiği ülkeler

- [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)
- [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cez%C3%A2yir-i_Garp_%28eyalet%29)
- [Bosna Hersek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek)
- [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_d%C3%B6neminde_Bulgaristan)
- [Kıbrıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_d%C3%B6neminde_K%C4%B1br%C4%B1s)
- [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)
- [Habeş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Habe%C5%9F_%28eyalet%29)
- [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Yunanistan%C4%B1)
- [Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_d%C3%B6neminde_Macaristan)
- [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak)
- [Kosovo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kosova_Vilayeti)
- [Libya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_%28eyalet%29)
- [Makedonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Makedonya)
- [Karadağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karada%C4%9F_tarihi)
- [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_d%C3%B6neminde_S%C4%B1rbistan)
- [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_%28eyalet%29)
- [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus)
- [Ukrayna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ukrayna)

## Hanedan

### Aileden bazı erkekler

- [Alaeddin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C3%A2eddin_Pa%C5%9Fa)
- [Süleyman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa_%28Orhan_Gazi%27nin_o%C4%9Flu%29)
- [Şehzade Halil](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade_Halil)
- [Savcı Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Savc%C4%B1_Bey)
- [Süleyman Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_%C3%87elebi_%28emir%29)
- [İsa Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sa_%C3%87elebi)
- [Musa Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musa_%C3%87elebi)
- [Mustafa Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_%C3%87elebi_%28I._Bayezid%27in_o%C4%9Flu%29)
- [Küçük Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_%C3%87elebi_%28I._Mehmed%27in_o%C4%9Flu%29)
- [Cem Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cem_Sultan)
- [Şehzade Ahmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade_Ahmed)
- [Şehzade Korkut](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade_Korkut)
- [Şehzade Mustafa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade_Mustafa)
- [Şehzade Beyazid](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade_Bayezid)
- [Yusuf İzzettin Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_%C4%B0zzeddin_Efendi)
- [Abdülmecid II](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid_Efendi)

### Valide Sultanlar

- [Mal Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malhun_Hatun)
- [Nilüfer Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nil%C3%BCfer_Hatun)
- [Gülçiçek Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCl%C3%A7i%C3%A7ek_Hatun)
- [Devlet Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Devlet_Hatun)
- [Emine Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emine_Hatun)
- [Hüma Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCma_Hatun)
- [Emine Gülbahar Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BClbahar_Hatun_%28II._Mehmed%27in_e%C5%9Fi%29)
- [Sittişah Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sitti_M%C3%BCkrime_Hatun)
- Gülbahar Hatun
- [Ayşe Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BClbahar_Hatun_%28II._Bayezid%27in_e%C5%9Fi%29)
- [Ayşe Hafsa Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C5%9Fe_Hafsa_Sultan)
- [Hürrem Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCrrem_Sultan)
- [Nurbanu Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nurbanu_Sultan)
- [Safiye Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safiye_Sultan)
- [Handan Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Handan_Sultan)
- [Halime Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Valide_Sultan_%28I._Mustafa%27n%C4%B1n_annesi%29)
- [Mahfiruze Hatice Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahfiruz_Hatice_Sultan)
- [Mahpeyker Kösem Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6sem_Sultan)
- [Turhan Hatice Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatice_Turhan_Sultan)
- [Saliha Dilasub Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saliha_Dila%C5%9Fub_Sultan)
- [Hatice Muazzez Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatice_Muazzez_Sultan)
- [Emetullah Rabia Gülnûş Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCln%C3%BB%C5%9F_Sultan)
- [Saliha Sebkati Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saliha_Sultan_%28II._Mustafa%27n%C4%B1n_e%C5%9Fi%29)
- [Sehsuvar Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehsuvar_Sultan)
- [Emine Mihrişah Kadınefendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emine_Mihri%C5%9Fah_Kad%C4%B1nefendi)
- [Rabia Şermi Kadınefendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rabia_%C5%9Eermi_Kad%C4%B1nefendi)
- [Mihrişah Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihri%C5%9Fah_Sultan)
- [Nükhetsezâ Hanım](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%BCkhetsez%C3%A2_Han%C4%B1m)efendi
- [Ayşe Seniyeperver Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C5%9Fe_Sineperver_Sultan)
- [Nakşidil Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nak%C5%9Fidil_Sultan)
- [Bezmiâlem Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bezmi%C3%A2lem_Valide_Sultan)
- [Pertevniyal Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pertevniyal_Sultan)
- [Şevkefza Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eevkefza_Sultan)
- [Tirimüjgan Kadınefendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tirim%C3%BCjgan_Kad%C4%B1nefendi)
- [Gülcemal Kadınefendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BClcemal_Kad%C4%B1nefendi)
- [Rahime Perestu Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rah%C3%AEme_Perest%C3%BB_Sultan)
- [Gülüstü Kadınefendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCl%C3%BCst%C3%BC_Han%C4%B1m)

### Aileden bazı kadınlar

- [Hatice Sultan (I. Selim'in kızı)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatice_Sultan_%28I._Selim%27in_k%C4%B1z%C4%B1%29)
- [Mahidevran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahidevran_Sultan)
- [Mihrimah Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihrimah_Sultan)a
- [Kaya Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smihan_Kaya_Sultan)
- Hatice Sultan (III. Ahmed'in kızı)
- [Hatice Sultan (III. Mustafa'nın kızı)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hatice_Sultan_%28III._Mustafa%27n%C4%B1n_k%C4%B1z%C4%B1%29)
- [Esma Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Esma_Sultan_%28I._Abd%C3%BClhamid%27in_k%C4%B1z%C4%B1%29)
- [Adile Sultana](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82dile_Sultan)
- Naile Sultan
- [Esma Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Esma_Sultan_%28Abd%C3%BClaziz%27in_k%C4%B1z%C4%B1%29)
- [Fehime Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fehime_Sultan)

## İleri gelenler

### Bazı Kırımlı Hanlar

- [I. Mengli Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mengli_Giray)
- [I. Mehmed Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mehmed_Giray)
- I. [Sahib Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Sahib_Giray)
- I. [Devlet Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Devlet_Giray)
- [IV. Mehmed Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Mehmed_Giray)
- III. İ[slam Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._%C4%B0sl%C3%A2m_Giray)
- [Adil Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adil_Giray)
- I. [Selim Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim_Giray)
- II. [Devlet Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Devlet_Giray)
- [Şahin Giray](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahin_Giray)

### İleri gelen bazı askerler, vezirler ve siyasiler

- [Gazi Evrenos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evrenos_Bey)
- [Hacı İlbey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_%C4%B0lbey)
- [Lala Şahin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_%C5%9Eahin_Pa%C5%9Fa)
- [Zağanos Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Za%C4%9Fanos_Pa%C5%9Fa)
- [Tiryaki Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiry%C3%A2k%C3%AE_Hasan_Pa%C5%9Fa)
- [Telli Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Telli_Hasan_Pa%C5%9Fa)
- Özdemir Paşa
- [Cezzar Ahmet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezz%C3%A2r_Ahmed_Pa%C5%9Fa)
- [Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tepedelenli_Ali_Pa%C5%9Fa)
- [Kavalalı Mehmet Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavalal%C4%B1_Mehmed_Ali_Pa%C5%9Fa)
- [Gazi Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazi_Osman_Pa%C5%9Fa)
- [Ethem Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edhem_Pa%C5%9Fa)
- [Ahmet Cemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemal_Pa%C5%9Fa)
- [Enver Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Enver_Pa%C5%9Fa)

### Kaptan Paşalar

- [Kemal Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemal_Reis)
- [Piri Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/P%C3%AEr%C3%AE_Reis)
- [Oruç Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oru%C3%A7_Reis)
- [Barbaros Hayrettin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbaros_Hayreddin_Pa%C5%9Fa)
- Aydın Reis
- [Turgut Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgut_Reis)
- [Kurtoğlu Muslihiddin Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurdo%C4%9Flu_Muslihiddin_Reis)
- [Salih Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salih_Reis)
- [Koca Murat Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Murad_Reis)
- [Seydi Ali Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seydi_Ali_Reis)
- [Piyale Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Piy%C3%A2le_Pa%C5%9Fa)
- [Kurtoğlu Hızır Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurdo%C4%9Flu_H%C4%B1z%C4%B1r_Reis)
- [Müezzinzade Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCezzinz%C3%A2de_Ali_Pa%C5%9Fa)
- [Kılıç Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Ali_Pa%C5%9Fa)
- [Mezzamorta Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mezamorta_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa)
- [Hasan Rami Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan_R%C3%A2mi_Pa%C5%9Fa)

### Mimarlar

- [Atik Sinan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atik_Sinan)
- [Mimar Sinan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mimar_Sinan)
- [Sedefkar Mehmed Ağa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sedefk%C3%A2r_Mehmed_A%C4%9Fa)
- [Mimar Kasım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Kas%C4%B1m_A%C4%9Fa)

### Şair ve yazarlar

- [Pir Sultan Abdal](https://turkipedia.org/tr/wiki/P%C3%AEr_Sultan_Abdal)
- [Fuzûlî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fuz%C3%BBl%C3%AE)
- [Hayâlî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hay%C3%A2l%C3%AE_Bey)
- [Bâkî](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2k%C3%AE)
- [İncili Çavuş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ncili_%C3%87avu%C5%9F)
- [Nef'i](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nef%27%C3%AE)
- [Karacaoğlan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karacao%C4%9Flan)
- [Neşâtî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ne%C5%9F%C3%A2t%C3%AE)
- [Nedîm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ned%C3%AEm)
- [Dadaloğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dadalo%C4%9Flu)
- [İbrahim Şinasi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Ein%C3%A2si)
- [Agah Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82g%C3%A2h_Efendi)
- [Namık Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%A2m%C4%B1k_Kemal)
- [Tevfik Fikret](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tevfik_Fikret)
- [Ömer Seyfettin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_Seyfettin)

### Bilim adamları

- [Şerafeddin Sabuncuoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sabuncuo%C4%9Flu_%C5%9Eerefeddin)
- [Ali Kuşçu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Ku%C5%9F%C3%A7u)
- [Orban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urban)
- [Takiyuddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Takiy%C3%BCddin)
- [Hezârfen Ahmet Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hez%C3%A2rfen_Ahmed_%C3%87elebi)
- [Lagari Hasan Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%A2gar%C3%AE_Hasan_%C3%87elebi)
- [Erzurumlu İbrahim Hakkı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurumlu_%C4%B0brahim_Hakk%C4%B1)
- [Müneccimbaşı Ahmed Dede](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCneccimba%C5%9F%C4%B1_Ahmed_Dede)

### Bazı aileler

- [Balyan ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balyan_ailesi)
- [Çandarlı ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87andarl%C4%B1_ailesi)
- [Köprülü ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC_ailesi)
- [Levidis ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Levidis_ailesi)
- [Malkoçoğlu ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malko%C3%A7o%C4%9Flu_ailesi)