# Osmanlı İmparatorluğu'nda İslam > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu'nda_%C4%B0slam > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Osmanlı İmparatorluğu'nda İslam, https://tr.wikipedia.org/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%27nda_%C4%B0slam (CC-BY-SA-4.0) **Sünni İslam**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun resmî diniydi. [Memlûk Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti)'nin 1517'de uğradığı yenilginin ardından Sultan [I. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim), İslam'ın en yüksek mevkisi olan [*Hilafet*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hil%C3%A2fet) makamını üstlenerek Osmanlı Halifeliği'ni kurdu. Halifeye ek olarak Sunni [ulema](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulema) da devlet üzerinde büyük yetkiye sahipti ve bu yetki, başlıca ekonominin düzenlenmesiyle ilgiliydi. Yine de padişah, kendi başına kanun koyacak yetkiye sahipti. Padişaha dinî meselelerde destek veren ve söz sahibi olan en yüksek mevki [Şeyhülislam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh%C3%BClislam)'dı. Başta [Hristiyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hristiyanl%C4%B1k) olmak üzere çeşitli azınlıklar, İslam gelenekleri gereğince kendilerini askerî hizmetten muaf tutacak olan [cizye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cizye) vergisini ödemekteydi. ## Sünni İslam ### Mezhep ve Öğreti Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluşundan beri hâkim [mezhep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mezhep), [Hanefilik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanefilik)'ti.[^1][^2][^3] Ancak [medrese](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medrese)lerde [Eş'ari](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9F%27arilik) öğretileri daha yaygındı.[^4] Hem [Mâtürîdî](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2t%C3%BCr%C3%AEd%C3%AElik) hem de Eş'ari okullar, İslam ilkelerinin [fetva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fetva)larda doğru uygulanmasını sağlamak amacıyla [Kur'an](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kur%27an) ve [hadis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hadis)lerin anlaşılması için [Kelâm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kel%C3%A2m) ilminden istifade ediyordu. Bu öğreti, İslamî metinlerin kelimesi kelimesine anlaşılması gerektiğini savunan [Âsârî](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82s%C3%A2r%C3%AE) öğretisine taban tabana zıddır.[^5] ### Batıl inançlar Müslüman Osmanlı tebaası, kendilerini kötülüklerden korumak için gerdanlık benzeri takılar takardı. Bu kötülüklerin en büyüğü, takıların da üzerinde bulunan [nazar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nazar) [boncuğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nazar_boncu%C4%9Fu) idi. Nazarın sebep olduğu kesin bir kötülük olmasa da, genel olarak kıskançlıkla bağdaştırılırdı. ## Alevilik ![Hurûfi-Bektaşî Derviş Gül Baba'nın Budapeşte'de bulunan türbesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/G%C3%BCl_Baba_Grab_Budapest_%28Ungarn%29..jpg/1280px-G%C3%BCl_Baba_Grab_Budapest_%28Ungarn%29..jpg) *Hurûfi-Bektaşî Derviş Gül Baba'nın Budapeşte'de bulunan türbesi (Giorno2, CC-BY-SA-3.0)* Birtakım aykırı inançları ve uygulamaları sebebiyle Aleviler, tarihte ve yakın zamanda bazı baskılara maruz kalmışlardır. 1514 yılında I. Selim döneminde bazı Alevilerin Osmanlı'ya karşı [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'in yanında savaşması, 40.000 Alevinin öldürülmesiyle sonuçlandı.[^6] Anadolu'daki [Kızılbaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1lba%C5%9F)lar, 1555 tarihli [Amasya Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'nın ardından Osmanlı-Safevî sınırının Osmanlı tarafında kaldılar ve Osmanlı mahkemeleri tarafından şüpheyle izlendiler. Aleviler, I. Selim'i takip eden [I. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) döneminde de zulümlere ve hatta cinayetlere maruz kaldılar. [^1]: Gunduz, Sinai Change And Essence: Dialectical Relations Between Change And Continuity in the Turkish Intellectual Traditions Cultural Heritage and Contemporary Change. Series IIA, Islam, V. 18, p.104-105 [^2]: Middle East Institute: "Salafism Infiltrates Turkish Religious Discourse" By Andrew Hammond - Middle East Policy Fellow - European Council on Foreign Relations July 22, 2015 [^3]: The National Interest: "Turkey's 200-Year War against 'ISIS'" by Selim Koru July 24, 2015 [^4]: Gunduz, Sinai Change And Essence: Dialectical Relations Between Change And Continuity in the Turkish Intellectual Traditions Cultural Heritage and Contemporary Change. Series IIA, Islam, V. 18, p.104-105 [^5]: Halverson, Jeffry R.. Theology and Creed in Sunni Islam: The Muslim Brotherhood, Ash'arism, and Political Sunnism. Palgrave Macmillan, 2010, s. 36. [^6]: Jack David Eller,(1999), From culture to ethnicity to conflict, p.148