Turkipedia
Menü
Giriş yapHesap oluştur 

Osmanlı-Yunan Savaşı (1897)

İçindekiler5
  1. Savaş öncesi
  2. Savaşın gelişmesi
  3. Savaşın sonu
  4. Savaşın sonucu
  5. Ayrıca bakınız
  6. Kaynakça

Savaş bilgi kutusu | çatışma = 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı | parçası = | resim = Dömeke Harbi Zonaro.jpg | başlık = Fausto Zonaro’nun bu eseri, Dömeke Muharebesi sırasında Osmanlı piyade birliklerinin taarruzunu tasvir eder. Tablo, Dolmabahçe Sarayı Milli Saraylar Resim Müzesi’nde sergilenmektedir. | tarih = 17 Nisan-19 Mayıs 1897 | yer = Teselya, Yunanistan Krallığı Epir, Osmanlı İmparatorluğu | bölge = | sebep = | sonuç =

| coğrafi_değişiklikler = | savaşan1 = Osmanlı İmparatorluğu | savaşan2 = Yunanistan Krallığı | savaşan3 = | komutan1 = II. Abdülhamid Ethem Paşa Ahmed Hıfzı Paşa Resneli Niyazi Bey | komutan2 = I. Konstantin Konstantinos Sapountzakis | komutan3 = | güç1 = 121.500 1.650 süvari 210 top<ref name="bilkent">kitap kaynağı|ad= Mehmet Uğur|soyadı= Ekinci|url= http://www.thesis.bilkent.edu.tr/0003114.pdf|başlık= The Origins of the 1897 Ottoman-Greek War: A Diplomatic History|yayıncı= Bilkent Üniversitesi|yer= Ankara|yıl= 2006|sayfa= 80|erişim-tarihi= 3 Şubat 2024|arşivurl= https://web.archive.org/web/20140327094614/http://www.thesis.bilkent.edu.tr/0003114.pdf|arşivtarihi= 27 Mart 2014|ölüurl= evet</ref> | güç2 = bayraksimge|Yunanistan Krallığı 54,000 bayraksimge|Yunanistan Krallığı 500 süvari bayraksimge|Yunanistan Krallığı 136 top[1]Kokkinos, P.. Կոկինոս Պ., Հունահայ գաղութի պատմությունից (1918–1927). National Academy of Sciences of the Republic of Armenia, 1965, s. 14, 208-209.[2]Vardanyan, Gevorg. ar:Հայ-հունական համագործակցության փորձերը Հայոց ցեղասպանության տարիներին (1915–1923 թթ.). Research Center on Western Armenian Studies, 12 Kasım 2012. | güç3 = | kayıp1 = bayraksimge|Osmanlı İmparatorluğu 1.111 ölü bayraksimge|Osmanlı İmparatorluğu 3.329 yaralı bayraksimge|Osmanlı İmparatorluğu 16 esir | kayıp2 = bayraksimge|Yunanistan Krallığı 672 ölü bayraksimge|Yunanistan Krallığı 2.481 yaralı bayraksimge|Yunanistan Krallığı 253 esir | kayıp3 = | notlar = Osmanlı-Yunan Savaşı (1897)

14 Temmuz 1898 tarihli Servet-i Fünun dergisinde Teselya'ya giden Trabzon Alayı.
14 Temmuz 1898 tarihli Servet-i Fünun dergisinde Teselya'ya giden Trabzon Alayı.Servet-i Fünun Dergisi, Kamu malı, Wikimedia Commons

1897 Osmanlı-Yunan Savaşı veya Otuz Gün Savaşı, 1897 yılında Osmanlı İmparatorluğu ile Yunanistan Krallığı arasında meydana gelen savaştır. Yaklaşık bir ay süren savaş, Osmanlı ordusunun kesin zaferiyle sonuçlandı.

Savaş öncesi

Osmanlı İmparatorluğu'na ait olan Teselya ve İyon Denizi kıyısındaki Arta limanı 1878 Berlin Antlaşması uyarınca 1881 yılında Yunanistan'a verilmişti. Bu genişlemeden sonra Yunanistan'ın yeni hedefi Epir (Yanya vilayeti) ve Girit adasıydı. Bu bölgelerdeki nüfusun yaklaşık üçte ikisini oluşturan Osmanlı Rumları Yunanistan tarafından Osmanlı İmparatorluğu'na karşı devamlı kışkırtılıyordu.

Yunanistan'ın Osmanlı idaresindeki Rumları isyana kışkırtmaya devam etmesi üzerine Osmanlı İmparatorluğu da 17 Nisan 1897'de Yunanistan'a savaş ilan etti. Yunanlar özellikle engebeli bölgelerde Osmanlı ordusunu uğraştırırken Balkanlar'daki diğer devletlerle anlaşıp Osmanlıları iyice zor durumda bırakmayı planlamaktaydılar. Osmanlı kuvvetlerini teşkil eden Müşir Edhem Paşa komutasındaki yaklaşık 120.000 askere karşılık, Yunanistan Kralı I. Yorgi'nin veliahdı Konstantin’in kumanda ettiği Yunan ordusu ise 75.000 kişilik bir kuvvetten meydana geliyordu.

"Bu savaş, Osmanlı İmparatorluğu ve büyük devletlerin irâdesine aykırı olarak Yunanistan’ın yayılmacı politikalarının bir neticesi olarak meydana gelmiştir. Osmanlı İmparatorluğu Büyük Devletler’den savaşı engellemelerini beklemiş; fakat bu devletler Yunanistan’a uygulanacak zorlayıcı tedbirler üzerinde uzlaşamadıklarından iki devleti yalnız başlarına bırakmışlardır. Osmanlı İmparatorluğu barışın devamından yana olmasına rağmen, Yunan çetelerinin sınırı tecavüz etmesi üzerine Yunanistan’a savaş ilân etmiştir."[3]Mehmet Uğur Ekinci, "The Origins of the 1897 Ottoman-Greek War: A Diplomatic History." Yüksek Lisans Tezi, Bilkent Üniversitesi Tarih Bölümü, Ankara, 2006, s. iv. Ayrıca bu savaşa Yunan Kralı I. Yorgi'nin Danimarka asıllı olması sebebiyle bir miktar Danimarka askeriyle İtalyan gönüllülerinden oluşan bir birlik de Yunanların yanında savaşa katılmıştır.

Savaşın gelişmesi

Dömeke Muharebesi, 17 Mayıs 1897
Dömeke Muharebesi, 17 Mayıs 1897A. Hilliard Atteridge, Kamu malı, Wikimedia Commons

18 Nisan 1897'de Milona geçidindeki ilk savaş, Osmanlı ordusunun zaferi ile sonuçlandı. Ancak savaşın yavaş tempoda cereyan etmesi üzerine, büyük devletlerden gelebilecek bir müdahaleyi önlemek için Sultan II. Abdülhamid, Edhem Paşa'ya yıldırım harbi emrini verdi. Bu durum üzerine Osmanlı ordusu, 25 Nisan 1897'de Yenişehir, 28 Nisan'da da Tırhala'yı ele geçirdi. Yunan ordusu güneydeki Dömeke'ye doğru çekilirken, Edhem Paşa komutasındaki Osmanlı birlikleri doğuya doğru ilerleyerek 8 Mayıs'ta çok büyük stratejik öneme sahip bir liman kenti olan Volos'a girdi. Bundan sonraki muharebenin Dömeke'de olacağı ve bu savaşın da galip tarafı ortaya çıkaracağı belli olmuştu. Yunanlar bu müstahkem mevkiye çok fazla yığınak yapmışlardı. Savunma savaşı yapacak olan Yunanlar, Türkleri püskürteceklerinden eminlerdi. 17 Mayıs 1897 tarihinde çok şiddetli geçen muharebe, Osmanlı ordusunun zaferiyle sonuçlandı. Yunan ordusu daha güneydeki Lamia'ya doğru düzensiz bir biçimde çekilirken, Osmanlı kuvvetleri onları süratle takip etti. Zira Avrupa'da savaşı durdurmaya yönelik diplomatik adımlar atılmaya başlamıştı. Osmanlılar ise Avrupa'dan baskı gelmeden mümkün olduğunca ilerlemek niyetindeydiler.

Savaşın sonu

Velestin Muharebesi (1897)
Velestin Muharebesi (1897)Karl Haupt, Kamu malı, Wikimedia Commons

Artık Osmanlı ordusunun Yunanistan'ın başkenti Atina'ya girmesini engelleyecek ciddi bir güç kalmamıştı. Bu konuda Sadrazam Halil Rıfat Paşa, II. Abdülhamid'e görüşünü açıkça belirtmiş ve Atina'ya girilmesi için ricada bulunmuştu. Çünkü Atina'nın alınması Yunanların bir nebze olsun bastırılması demekti. Avrupa Devletleri'nin aralarında anlaşması üzerine, Rus Çarı II. Nikolay II. Abdülhamid'e bizzat telgraf çekerek savaşın durdurulmasını talep etti. Padişahın iradesi uyarınca 19 Mayıs'ta Osmanlı ordusu fiilen savaşı kesti. 20 Mayıs 1897 tarihinde ise mütareke imzalandı.

Savaşın sonucu

İstanbul Antlaşması imzalanmış ve Osmanlılar savaş sırasında ele geçirdiği Teselya'yı boşaltmıştır. Buna karşılık; Yunanistan, Osmanlı Devleti'ne 4 milyon lira savaş tazminatı, savaş sırasında halka verdiği zararlara karşılık 100 bin lira tazminat ödemiştir. Son olarak, Girit Osmanlı yönetiminde kalmış, ancak padişahın atayacağı Hristiyan bir vali tarafından yönetilmesi kabul edilmiştir.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. 1.Kokkinos, P.. Կոկինոս Պ., Հունահայ գաղութի պատմությունից (1918–1927). National Academy of Sciences of the Republic of Armenia, 1965, s. 14, 208-209.
  2. 2.Vardanyan, Gevorg. ar:Հայ-հունական համագործակցության փորձերը Հայոց ցեղասպանության տարիներին (1915–1923 թթ.). Research Center on Western Armenian Studies, 12 Kasım 2012. akunq.net
  3. 3.Mehmet Uğur Ekinci, "The Origins of the 1897 Ottoman-Greek War: A Diplomatic History." Yüksek Lisans Tezi, Bilkent Üniversitesi Tarih Bölümü, Ankara, 2006, s. iv.