# Osman Esad Efendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Esad_Efendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Osman Esad Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Osman_Esad_Efendi (CC-BY-SA-4.0)

- **Adı:** Osman Efendi \[Özgen\]
- **Takma adı:** Yeşilbaş
- **Doğum adı:** Osman Esad
- **Doğum tarihi:** 1852
- **Doğum yeri:** Siverek
- **Ölüm yeri:** Siverek
- **Yaşadığı yer:** Siverek
- **Meslek:** Din adamı
- **Milliyet:** Zaza
- **Vatandaşlık:** Osmanlı, Türk
- **Köken:** Zaza
- **Tür:** Mevlit
- **Konu:** Muhammed
- **İlk eser:** Mevlit
- **Dini:** Şafiiİslam

**Osman \[Özgen\]**[^1] [Zaza lisanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zazaca) ile mevlidi yazan [Zaza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zazalar) din adamı ve yazar. **Osman Efendi** ([Zazaca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zazaca): *Usman Efendiyo Babıc*) veya **Osman Esad Efendi** olarak da bilinir. Sürekli yeşil sarık taktığı için halk arasında **Yeşilbaş** lakabıyla tanınır.[^2]

1852 yılında [Siverek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siverek)'te Siverek müftüsü Hacı Eyüp Efendi'nin oğlu olarak dünyaya geldi. Siverekli Zülfikâr Zühtü Efendi'nin derslerini tamamlayarak 1874 yılında icazetnamesini aldı. 1884 yılında Siverek Kazası Bidayet Mahkemesi azalığı ile memuriyete başladı. Siverek Müftüsü Zülfikâr Zühtü Efendi'nin vefatı üzerine 1905'te Müftülüğü'ne tayin edildi. [Milli Mücadele](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)nin başlamasıyla [Siverek Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siverek_M%C3%BCdafaa-i_Hukuk_Cemiyeti)'nin kuruluş ve faaliyetlerinde görev aldı. 24 Nisan 1929'da öldü. Ailesi "Özgen" soyadını aldı.[^3]

## Zazaca Mevlidi

Osman Efendi, 1901 ya da 1903 yılının Ramazan ayında Arap alfabesiyle [Zazaca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zazaca) mevlidi yazdı. [Mehmed Uzun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Uzun)'a göre, bu mevlit basılması üzere 1906 yılında [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r)'a gönderildiyse de basılmadı. 1908 yılında yine basılması üzere [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a gönderildiyse de yine basılmadı.

Eseri daha sonra 1933 yılında [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'da *Mewlûda Nebî: Biyîşa Pêğemberi* (Peygamber'in Doğuşu) başlığı altında [Celadet Bedirhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Celadet_Ali_Bedirhan) tarafından basıldı. 1985 yılında Latin alfabesine çevrilmiş olarak [Paris Kürt Enstitüsü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris_K%C3%BCrt_Enstit%C3%BCs%C3%BC)'nün dergisi olan *Hêvi* 'de *Mewlıdê Nebî* başlığı altında yayımlandı.[^4] 2007 yılında *Mewlido Dimilî (Zazakî)* başlığı altında Arap ve Latin alfabeli metinleri bir arada olmak üzere [Diyarbakır Kürt Enstitüsü](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrt_enstit%C3%BCleri) tarafından yayımlandı.

## Konuyla ilgili yayınlar

- https://books.google.com/books?id=du5tAAAAMAAJ&q=Osman+Esad+Efendi+%22zaza%22&dq=Osman+Esad+Efendi+%22zaza%22&hl=tr&newbks=1&newbks\_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwjTxuiCpvWCAxV7lmoFHWg5AT4Q6AF6BAgJEAI
- http://acikerisim.bingol.edu.tr:8080/bitstream/handle/20.500.12898/261/Zazalarda%20Mevlid%20ve%20Siyer%20Gelene%C4%9Fi.pdf?sequence=1&isAllowed=y

[^1]: Recep Çelik, Milli Mücadelede Din Adamları, Cilt II, Emre Yayınları, İstanbul, 1999, ISBN 975-7369-94-2, s. 218 (Diyaner İşleri Başkanlığı resmî web sitesi ) <http://www.diyanet.gov.tr/yayin/basiliyayin/yweboku.asp?sayfa=9&yid=27>
[^2]: Recep Çelik, Milli Mücadelede Din Adamları, Cilt II, Emre Yayınları, İstanbul, 1999, ISBN 975-7369-94-2, s. 218 (Diyaner İşleri Başkanlığı resmî web sitesi ) <http://www.diyanet.gov.tr/yayin/basiliyayin/yweboku.asp?sayfa=9&yid=27>
[^3]: Recep Çelik, Milli Mücadelede Din Adamları, Cilt II, Emre Yayınları, İstanbul, 1999, ISBN 975-7369-94-2, s. 218 (Diyaner İşleri Başkanlığı resmî web sitesi ) <http://www.diyanet.gov.tr/yayin/basiliyayin/yweboku.asp?sayfa=9&yid=27>
[^4]: "Mewlıdê Nebî", Hêvi, Sayı: 4 (Paris, Eylül 1985), s. 75-97.
