Osgan Efendi

Oskan Efendi ya da Yervant Osgan, (1855-1914) Osmanlı-Ermeni heykeltıraş ve müzecidir.

Yaşamı

1855 yılında İstanbul'un Samatya semtinde doğdu. Büyükbabası darphanede döküm ustabaşısı idi. Heykele ilgisinin buradan kaynaklandığı düşünülür.^{[1]Türkiye'nin İlk Heykel Sanatçıları, Edebiyat ve sanat akademisi.com sitesi, Erişim tarihi:13.12.2012.} Babası Hagop Oskan Bey'in öğretmenlik, şairlik, tercümanlık yaptığı bilinir.^{[2]Derya Uzun, Osmanlı İmparatorluğu'nda Bir Ermeni Sanatçı:Oskan Efendi (1855-1914), Sanatlog.com sitesi, Yayın tarihi: 16.12.2010, Erişim tarihi:13.12.2010.}

2 Mart 1883'te öğrenime başlayan Sanayi Nefise'nin müdür yardımcılığı ve Heykel Bölümü öğretmenliğinin yanı sıra Müze-i Humayun Restoratörlüğü görevlerine getirildi. Bu görevleri vefat ettiği 1914 yılına kadar sürdürdü.

Türkiye'de heykel sanatına öncülük eden İhsan ve İsa Behzat, Mehmet Bahri ve Mesrur İzzet Bey'ler Osgan Efendi'nin Sanayi Nefise'de yetiştirdiği öğrencilerdendir.

1887'de Osman Hamdi Bey'in gerçekleştirdiği Sayda kazılarında bulunan İskender Lahdi'nin onarımında öğrencisi İhsan Bey ile birlikte çalıştı.

Sanatçı, eğiimcliğinin ve müzeciliğinin yanı sıra heykel çalışmalarını sürdürmüştür. Eserlerini 1902-1903'te açılan İstanbul Salon sergilerinde sergiledi. İstanbul’da heykeltıraşlık yapan ve bunları sergileyen ilk kişi olan Oskan Efendi’nin önemli çalışmaları arasında Osman Hamdi'nin eşi Naile Hanım büstü, Muzaffer Venüs, Tavuk satan kadın ve "Kılıçla danseden zeybek yer alır. Ağırlıklı olarak heykel çalışmışsa da bazı resim çalışmaları da vardır.^{[3]Osgan Efendi'nin Natürmontu Satılıyor, Taraf gazetesi, 24.05.2008}

1914 yılında hayatını kaybetti. Şişli Ermeni Mezarlığı'na defnedilmiştir.^{[4]Doğan Hızlan, 'Bir Ermeni Mezarlığından Osmanlı-Cumhuriyet Portreleri, Hürriyet gazetesi, 06.02.2002''.}

Ayrıca

Bilindiği kadarıyla Avrupa'da heykel eğitimi alan ilk Osmanlı yurttaşı idi;^{[5]Oskan Efendi (Yervant), Sanatyelpazesi.com sitesi, Erişim tarihi:13.12.2012.} 1881'de dönüp İstanbul'da heykeltıraşlık yapan ve bunları sergileyen ilk kişi oldu.^{[2]Derya Uzun, Osmanlı İmparatorluğu'nda Bir Ermeni Sanatçı:Oskan Efendi (1855-1914), Sanatlog.com sitesi, Yayın tarihi: 16.12.2010, Erişim tarihi:13.12.2010.} Natüralist ve klasik tarzda eserler veren bir sanatçıdır.

Sanayi-i Nefise Mektebi'nin ilk heykel hocası olan Oskan Efendi; bu kurumda 32 yıl görev yapmış ve ilk Türk heykeltıraş kuşağının yetişmesinde etkili olmuştur.^{[2]Derya Uzun, Osmanlı İmparatorluğu'nda Bir Ermeni Sanatçı:Oskan Efendi (1855-1914), Sanatlog.com sitesi, Yayın tarihi: 16.12.2010, Erişim tarihi:13.12.2010.}