# Orta Asya'daki Tang istilası

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya'daki_Tang_istilas%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Orta Asya'daki Tang istilası, https://tr.wikipedia.org/wiki/Orta_Asya%27daki_Tang_istilas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

**Orta Asya'daki Tang istilası**, [Tang Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tang_Hanedan%C4%B1)'nın MS 7. yüzyılda ve daha az bir dereceye kadar olmak üzere 8. yüzyılda [Tarım Havzası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tar%C4%B1m_Havzas%C4%B1)'ndaki [Gobi Çölü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gobi_%C3%87%C3%B6l%C3%BC) boyunca [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya)'ya doğru yayılışıdır. Başta [Göktürk Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na ve [Seyanto Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyanto_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na karşı olmak üzere aynı zamanda Tarım Havzası'nın diğer devletlerine karşı savaşlar yapıldı. Bu yayılış sabit değildi; örneğin, Tanglar, 680'lerde Tarım Havzası'nın kontrolünü geçici olarak [Tibetliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tibet_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)e kaptırdı ve Gobi'nin kuzeyindeki yayılışları 682'de engellendi. İmparator [Taizong](https://turkipedia.org/tr/wiki/Li_Shimin)'un askeri başarısı, kısmen Çin'de gelişmiş silahlar da dahil olmak üzere ordu içinde başlattığı reformların bir sonucuydu. İmparator süvarinin gelişimine özellikle önem verdi, bu çok önemliydi çünkü Çinli olmayan rakipleri atı savaşta etkin bir şekilde kullanmaktaydılar.

![Tang hanedanı dönemindeki altı büyük valiliğin haritası. Valilikler Anxi, Anbei, Andong olarak haritada gösterilmekte.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/36/Tang_Protectorates.png)
*Tang hanedanı dönemindeki altı büyük valiliğin haritası. Valilikler Anxi, Anbei, Andong olarak haritada gösterilmekte. (SY, CC-BY-SA-4.0)*

## Tarih

![İmparator Taizong'un Tarım Havzası'ndaki seferleri](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Emperor_Taizong%27s_campaign_against_Xiyu_states.svg/1280px-Emperor_Taizong%27s_campaign_against_Xiyu_states.svg.png)
*İmparator Taizong'un Tarım Havzası'ndaki seferleri (Yug, CC-BY-SA-3.0)*

![General Zhang Yiçao'nun 848'de Tibet İmparatorluğu'na karşı zaferini anan duvar resmi. Mogao mağarası 156, geç Çin Tang Hanedanlığı dönemi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cf/Dunhuang_Zhang_Yichao_army.jpg)
*General Zhang Yiçao'nun 848'de Tibet İmparatorluğu'na karşı zaferini anan duvar resmi. Mogao mağarası 156, geç Çin Tang Hanedanlığı dönemi (public-domain)*

### Tang yayılışı

Tang hanedanı dönemi, Çin tarihinin Altın Çağlarından biriydi. Geç dönem Sui Hanedanı'nın yıkılışıyla ortaya çıkan Tang imparatorları, Kuzey Çin'e yönelik birincil askeri tehdit olan Göktürkleri yenerek Çin'in sınırlarını güvence altına almaya hevesliydiler. Sonuç olarak Tang kuvvetleri, bu süreçte Göktürkleri etkisiz hale getirmek ve Çin'in sınırlarını güvence altına almak için çeşitli seferler düzenledi. Önemli ticaret yollarını içeren Tarım Havzası'nın güvenliğini sağlamak da ikincil bir hedefti.