# Onnik Tertsakyan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Onnik_Tertsakyan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Onnik Tertsakyan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Onnik_Tertsakyan (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e5/Arshak_Vramian_1914.jpg)
* (Ovenk, public-domain)*

- **Makam:** Meclis-i Mebûsan; 4. ve 5. Dönem Mebusu
- **Dönembaşı:** 18 Nisan 1912
- **Dönemsonu:** 21 Aralık 1918
- **Seçim bölgesi:** 1912 – Van; 1914 – Van
- **Doğum tarihi:** 1870
- **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı Devleti
- **Ölüm tarihi:** 1915
- **Ölüm yeri:** Beşiri, Batman, Osmanlı Devleti
- **Milliyeti:** Osmanlı Ermeni

**Onnik Tertsakyan Vinniyan** (Արշակ Վռամեան *Arşag Vramyan*, d. 1870, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - ö. 1915, [Beşiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Firi)), [Osmanlı Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Ermenileri) siyasetçi ve [Meclis-i Mebûsan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan) üyesi. [Ermeni Kırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1) sırasında öldürülmüştür.

## Hayatı

İlk öğrenimini İstanbul'da yaptıktan sonra, 1889'da [Eçmiyazin](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C3%A7miyazin) Kevorkyan Ruhban Okulu'na devam etmiştir. İstanbul'da Rus Postanesi'nde çalışmıştır. [Osmanlı Bankası Baskını](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Bankas%C4%B1_Bask%C4%B1n%C4%B1)'nın planlayacılarından ve katılımcılarından birisidir. Olaydan sonra gözaltına alınmış, ancak daha sonra kaçmıştır. Yurtdışına giden Vramyan, 1897 yılında [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan_Prensli%C4%9Fi) ve [Romanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'da siyasi faaliyetlerde bulunmuştur. 1898'de [Cenevre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cenevre)'de Taşnagsütün Partisi'nin yöneticiliğine seçilmiş ve *Troşak* (Bayrak) gazetesinde görev almıştır. Burada üniversite tahsiline devam etmiştir. Partisinin [Amerika Birleşik Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri) örgütünü de kuran Vramyan, [Boston](https://turkipedia.org/tr/wiki/Boston)'da yayınlanan *Hayrenik* (Vatan) adlı gazetenin temelini atmıştır.

[Jön Türk Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B6n_T%C3%BCrk_Devrimi) (1908) sonrası İstanbul'a dönmüştür. 1909 yılının sonuna kadar Van'da Taşnagsütün Partisi'nde yönetici olarak görev almıştır. 1908'de yeniden oluşturulan Ermeni Millî Meclisi'ne mebus seçilmiştir. [1912](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan_4._d%C3%B6nem_mebuslar%C4%B1_listesi) ve [1914 seçimlerinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan_5._d%C3%B6nem_mebuslar%C4%B1_listesi), [Meclis-i Mebûsan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan) [Erzurum Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_Vilayeti) Van sancağı mebusu seçilmiştir. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) başlamadan önce Van'da bulunmaktaydı. 1914 [Erzurum Ermeni Kongresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_Ermeni_Kongresi)'nin önde gelen üyelerinden biridir. 17 Nisan 1915 günü, Van Valisi [Cevdet Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cevdet_Belbez)'in görüşmek istemesi üzerine yanına gittiğinde tutuklanmıştır.[^1] Vramyan, Diyarbakır'a götürülürken, Bitlis-Diyarbakır sınırında [Botan Çayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Botan_%C3%87ay%C4%B1) Köprüsünde öldürülmüştür.[^2] Diyarbakır Valisi Dr. Reşid, "[Van İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van_%C4%B0syan%C4%B1_%281915%29)'ndaki rolü dolayısıyla yakalanarak [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r)'a gönderilen, ancak yolda firara kalkışan Mebus Vramyan'ın jandarmalar tarafından [Beşiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Firi)'de öldürüldüğü"nü bildiren 4 Mayıs 1915 tarihli telgrafı ile [Talat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Talat_Pa%C5%9Fa)'yı bilgilendirmiştir.[^3]

[^1]: 17 Nisan 1915 Başbakanlık Osmanlı Arşivi DH. ŞFR. 467/113
[^2]: Haigazn K. Kazarian, The Murder of 6 Armenian Members of the Ottoman Parliament, The Armenian Rewiew, Winter, 170, sf. 32.
[^3]: 4 Mayıs 1915 Başbakanlık Osmanlı Arşivi DH. ŞFR. 469/97