# Olivera Despina Hatun > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Olivera_Despina_Hatun > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Olivera Despina Hatun, https://tr.wikipedia.org/wiki/Olivera_Despina_Hatun (CC-BY-SA-4.0) ![Andrea Celesti tarafından Olivera Despina Hatun'un resmedilişi ()](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5f/Tamerlan_und_Bajazet_%28Celesti%29_%28cropped%29.jpg) *Andrea Celesti tarafından Olivera Despina Hatun'un resmedilişi () (Andrea Celesti, public-domain)* - **Unvan:** Hatun - **Doğum yeri:** Alacahisar, Sırbistan Prensliği - **Ölüm tarihi:** (71-72 yaşında) - **Ölüm yeri:** Sırp Despotluğu - **Çocukları:** Arûz Hatun; Paşa Melike Hanım - **Tam ismi:** Marija Olivera Lazarević; Despina Hatun - **Babası:** Lazar Hrebelyanoviç - **Annesi:** Militsa Hrebelyanoviç **Mileva Olivera Lazarević Despina Hâtûn** ([Sırpça](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rp%C3%A7a): Оливера Деспина; d. 1373 - ö. 1444) [Sırp](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rplar) prensi (knez) [Lazar Hrebelyanoviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lazar_Hrebelyanovi%C3%A7) ile eşi Militza Nemanyiç'in kızı, [Osmanlı padişahı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fahlar%C4%B1_listesi) [Yıldırım Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bayezid)'in [eşidir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fah_e%C5%9Fleri_listesi).[^1] ## Hayatı ![Pavle Čortanović'in "Çar Lazar ve ailesi" (y. 1860) adlı eseri. Soldan birinci kişi olarak Olivera Despina gösteriliyor.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b3/Tsar_Lazar_and_his_family.jpg) *Pavle Čortanović'in "Çar Lazar ve ailesi" (y. 1860) adlı eseri. Soldan birinci kişi olarak Olivera Despina gösteriliyor. (Pavle Čortanović, public-domain)* Olivera, Sırbistan Prensi [Lazar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lazar_Hrebelyanovi%C3%A7) ve Prenses Milica'nın en küçük kızı olarak yaklaşık 1372 yılında doğdu. Annesi, [Nemanjić](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nemani%C3%A7_Hanedan%C4%B1) hanedanının kurucusu Büyük Prens (Veliki Župan) [Stefan Nemanja](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stefan_Nemanja)'nın soyundan geliyordu ve Sırbistan İmparatoru [Stefan Duşan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stefan_Du%C5%9Fan)'ın dördüncü dereceden kuzeniydi. Olivera'nın dört ablası vardı: Mara (Sırp despotu [Đurađ Branković](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%90ura%C4%91_Brankovi%C4%87)'in annesi), Dragana, Teodora ve Jelena (Zeta'nın son hükümdarı Balša III'ün annesi) ve iki küçük erkek kardeşi vardı: Sırp despotu [Stefan Lazarević](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stefan_Lazarevi%C3%A7) ve [Vuk Lazareviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vuk_Lazarevi%C3%A7). 1390 yılında [Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bayezid) ile [Alacahisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alacahisar)'da evlendi.[^2] Üç kızları oldu; Öruz Hatun, Paşa Melek Hatun ve adı bilinmeyen bir kız. Padişah ile evli olmasına rağmen, bilinene göre İslamiyet'i kabul etmedi. Despina Hatun; Müneccîmbaşı, Hoca Sadeddin, Kemalpaşazâde, Âşıkpaşazâde vb. birçok Osmanlı tarihçisi tarafından Bayezid'in içki ve eğlence hayatına düşürerek devlet işlerini ihmal etmesine sebep olmakla itham edilmiştir. 1402 yılında yaşanan [Ankara Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_Muharebesi)nde kocası ile birlikte esir düşmüştür. Despina Hatun'un esaret döneminde [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur) tarafından içkili bir mecliste şarap servis ettirildiğine dair rivayet bulunmaktadır. [İbn Arabşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bn_Arab%C5%9Fah)'ın anlatımında Timur'un bir içki meclisine Bayezid'i de getirttiği, sakilik (içki servisi) yapanların çoğunun Bayezid'in kendi cariyeleri, bir kısmının da hatunları ve odalıkları olduğu belirtmiş, burada açıkça ismi verilmemekle birlikte sakilik yapan hatunun Olivera Despina olduğu ileriki dönem Osmanlı kaynaklarında da ele alınmıştır. Bu olay Bizans, Avrupa ve Rus kaynaklarında Timur'un Bayezid'i aşağılamak için Olivera Despina'ya çıplak şekilde sakilik yaptırdığı şeklinde ele alınmış ve birçok eserde de Olivera Despina yarı çıplak şekilde resmedilmiştir. O tarihlerde Timur'un yanında bulunan dönem tarihçileri anlatımlarında bu olaya yer vermemişler, İbn Arapşah'ın anlatımı öncesinde de Osmanlı kaynakları böyle bir olaydan bahsetmemiştir. Ayrıca Timur'un Beyazid'in Olivere Hatun'dan olma en büyük kızını da torunu ile evlendirmesinin bu aşağılama hadisesinin olamayacağını düşündürmektedir.[^3] ![Peter Johann Nepomuk Geiger'in 1860 tarihli tablosuna göre, I. Bayezid kafese kapatılmış, esir karısı Olivera Despin) ise köle muamelesi görmektedir.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/da/Bajazeth_-_Timur_-_J_N_Geiger.jpg) *Peter Johann Nepomuk Geiger'in 1860 tarihli tablosuna göre, I. Bayezid kafese kapatılmış, esir karısı Olivera Despin) ise köle muamelesi görmektedir. (Peter Johann Nepomuk Geiger, public-domain)* [Yıldırım Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bayezid)'ın 1403'teki ölümünden sonra kardeşi Stefan Lazareviç'in elçi göndermesiyle [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur) tarafından serbest bırakılmıştır.[^4] Serbest kaldıktan sonra [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'a kardeşi Sırp despotu [Stefan Lazareviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stefan_Lazarevi%C3%A7)'in yanına gidip yaşamını orada sürdürmüştür. 1444 yılına kadar yaşadığı bilinmektedir.[^5] [Yıldırım Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bayezid)'den üç kızı[^6] olduğu bilinmektedir. ### Kızları 1. ......... Hanım *(*[*Miranşah*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Miran%C5%9Fah)*'ın oğlu Ebu Bekir Mirza ile evlendi.)* 2. Paşa Melike Hanım *(*[*Timur*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur)*'un generallerinden Şems’ûd-dîn Muhammed'in oğlu Emir Celâl’ed-dîn İslam ile evlendi.)* 3. Arûz Hanım. ## Bibliyografya - Bahadıroğlu, Yavuz, *Resimli Osmanlı Tarihi,* Nesil Yayınları, 15inci baskısı, 2009, ISBN 978-975-269-299-2. - Peirce, Leslie P., The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire, [Oxford University Press](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oxford_University_Press), 1993, ISBN 0-19-508677-5. [^1]: The Imperial House of Osman. [^2]: The Imperial House of Osman. [^3]: Suçıkar, Tarkan. Emîr Timur'un Meclisinde Mara Despina: Bir Rivayetin Tarihî Gelişimi. DergiPark, 2017, s. 129-140. [^4]: Suçıkar, Tarkan. Emîr Timur'un Meclisinde Mara Despina: Bir Rivayetin Tarihî Gelişimi. DergiPark, 2017, s. 129-140. [^5]: Suçıkar, Tarkan. Emîr Timur'un Meclisinde Mara Despina: Bir Rivayetin Tarihî Gelişimi. DergiPark, 2017, s. 129-140. [^6]: The Imperial House of Osman.