Okunev kültürü

Okunev kültürü (Rusça: Окуневская культура), MÖ 2. binyılın ilk yarısına tarihlenen ve Güney Sibirya'nın Minusinsk bölgesi yakınlarında bulunmuş bir Bronz Çağı arkeolojik kültürüdür.^{[1]Окуневская культура Yandex.Dictionary} Arkeolojik kültür ismini Güney Hakasya'daki bir yerleşim bölgesi olan Okunev'den almaktadır ve 1928 yılında Rus arkeolog Sergei Teploukhov tarafından keşfedilmiştir.

Okunev kültürüne ait kurganlarda bulunmuş iskeletler, antropolojik açıdan ağırlıklı olarak Mongoloid özellikler göstermekte olup, sırtüstü ve dizler kalkık bir şekilde gömülmüştür.^{[2]Okunev Culture. The Great Soviet Encyclopedia, 1979.} Buna rağmen bu kültür dönemine tarihlenen bazı kafatası buluntuları tamamen Mongoloid özellikler gösterirken diğer bazıları tipik olarak karışmamış Kafkas ırklarınınkini andırmaktadır.^{[3]Громов А. А. Происхождение и связи населения окуневской культуры // Окуневский сборник. СПб.: Петро-РИФ, 1997.} Y-DNA haplogrubu açısından kültürün üyelerinde Haplogrup Q-1a hakimdir,^{[4]The first horse herders and the impact of early Bronze Age steppe expansions into Asia , 2018} ancak Haplogrup R1b'ye sahip bir üyede bulunmuştur.^{[5]Hollard C. Peuplement du sud de la Siberie et de l’Altai a l’age du Bronze: apport de la pfleogenetique , 2014[6]Clémence Hollard et al. New genetic evidence of affinities and discontinuities between bronze age Siberian populations, 2018} Okunev kültüründe göl balıkçılığı ile avcılık en önemli geçim kaynaklarından biri olmuştur.^{[7]Koto, Koray. Okunev Petroglifleri ve Avrasya Güneş Tanrıları. ULUKAYIN Türkçe, 4 Aralık 2022.}

Kültür, öncülü olan Afanasiyevo kültürünün yerine geçmiş, daha sonra ise yerini Andronovo kültürüne bırakmıştır.^{[2]Okunev Culture. The Great Soviet Encyclopedia, 1979.} Yerine geldiği Afansiyevo kültürünün Hint-Avrupa kökenli olduğu düşünülmesine rağmen, Okunev kültürünün genellikle yerel Hint-Avrupalı olmayan orman kültürlerinden yayıldığı kabul edilir. Okunev kültürünün ürettiği bazı eser ve gömülerin, Obi Nehri ve Baykal gölü bölgesindeki kültürlerlerinkine benzer olması, bu kültürün kuzeydeki Tayga bölgelerinden Güney Sibirya'ya yayılmış olabileceğini göstermektedir, ancak Afansiyevo kültürünün özellikle batı bölgelerinde Okunev kültürünü genetik açıdan etkilediği görülmektedir.

Ayrıca bakınız

• Afanasiyevo kültürü

• Andronovo kültürü