# Ohannes Avetaranyan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ohannes_Avetaranyan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ohannes Avetaranyan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ohannes_Avetaranyan (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f8/Javateranian.jpg)
* (http://members.aol.com/avetaranian/, public-domain)*

- **Doğum yeri:** Erzurum, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** Wiesbaden, Almanya

**Ohannes Avetaranyan, Ovanes Avetaranyan** veya **Yahya Avetaranyan** ([Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum), [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), 30 Haziran 1861 - [Wiesbaden](https://turkipedia.org/tr/wiki/Wiesbaden), [Almanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanya) 11 Aralık 1919), **Mehmet Şükrü** adıyla doğdu ve otobiyografisine göre, İslam peygamberi [Muhammed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed)'in soyundan gelen bir Türktü. Avetaranyan aslında bir [molla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Molla)ydı fakat [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)'dan [Hristiyanlığa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hristiyanl%C4%B1k) geçmişti. Daha sonra ise [Doğu Türkistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sincan_Uygur_%C3%96zerk_B%C3%B6lgesi)'ın güneyindeki İsveç Misyon Paktı Kilisesi'nde misyoner olarak faaliyet gösterdi (1892-1938).[^1] [Yeni Ahit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni_Ahit)'i [Uygur diline](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygurca) çevirdi. Doğu Türkistan'da ve İsveçli bir Protestan misyonunda Hristiyanlığı tebliğ etti. 1919'da 58 yaşında Wiesbaden'de öldü.

## Biyografi

Avetaranyan, 1861 yılında [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'da [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman) bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Annesi sağır, kör ve dilsizdi ve Avetaranyan henüz iki yaşındayken öldü. Babası ise bir [derviş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dervi%C5%9F)ti.

Ohannes (Yuhanna/Yahya) Avetaranyan şeklindeki [Ermenice](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenice) ismi aldı (Avetaran 'İncil' anlamına gelir) ve 28 Şubat 1885'te Rusya'nın Tiflis kentinde (bugünkü [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis), [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan)) vaftiz edildi.[^2]

İsveç Misyon Birliği'nden [Kaşgar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C5%9Fgar)'da kalan ilk kişiydi (1892'de).

Yakın zamanda döneceğini düşünerek 1897'de Kaşgar'dan ayrıldı, ancak bu gerçekleşmedi. Bunun yerine Bulgaristan'da Alman Doğu Misyonu (DOM) ile çalıştı ve burada Türkçe bir Hristiyan gazetesi olan *Güneş'i* çıkarmaya başladı. Gazete Türkiye'de düzenli bir şekilde dağıtıldı.

[Gösta Raquette](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6sta_Raket) de Avetaranyan ile Kutsal Kitap çevirisinin revizyonu üzerinde çalışacağı [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan)'ın Filibe kentine (günümüzde [Plovdiv](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filibe)) gelmişti.

## Müslüman kökleri

Aveteranyan, *"Hristiyan Olan Bir Müslüman"* adlı biyografisinde, babasıyla Erzurum'a yaptığı seyahate kadar Muhammed'e dayanan soyundan habersiz olduğunu belirtir. Yolculuk sırasında Aveteranyan ve babası, yalnızca [*Seyyid*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyyid)*lerin* veya Muhammed'in soyundan gelenlerin hakkı olan yeşil sarık takmışlardı. Bundan önce, bunu çocukluğunda sadece bir kez giymişti. Yeşil sarık, teyzesi tarafından kendisine verilen bir hediyeydi. Yerel bir molla yeşil sarığı görünce şaşırdı ve nereden aldığını sordu. Sonra Aveteranyan'dan teyzesine yeşil sarık takma hakkının sadece Seyyidlere ait olduğunu bilip bilmediğini sormasını istedi. Bunu yaptı ve ertesi gün teyzesi mollaya gitti ve babasının adını açıkladığında mollanın soyları hakkındaki şüphelerini giderdi. Bu olaydan sonra Avetaranyan, onun huzurundayken ona her zaman saygı gösterecek olan mollanın saygısını kazandı.[^3]

## Bibliyografya

- Avateranian, Johannes & Bechard, John (tr); *A Muslim Who Became A Christian* (Hertford: Authors Online Ltd.)

## Dış bağlantılar

- [''A Muslim who became a Christian'' by John Bechard (English translation).](https://books.google.com/books?id=oBkeO_nVwfIC&printsec=frontcover&dq=a+muslim+who+became+a+christian&hl=de&sa=X&ei=Hj8FT4GmKszBtAaexriCDw&ved=0CD0Q6AEwAA#v=onepage&q=a%20muslim%20who%20became%20a%20christian&f=false)

[^1]: A New Vision, A New Heart, A Renewed Call. William Carey Library, 2005, s. 385.
[^2]: John Avetaranian and Richard Schafer. A Muslim Who Became a Christian: An Autobiography. Translated from German by John Bechard. (New Generational Publishing, 2018). p. 54.
[^3]: Johannes Avetaranian, Richard Schafer, John Bechard, A Muslim Who Became a Christian, Authors On Line Ltd, 2003,Google Print, p. 4. <https://books.google.com/books?id=oBkeO_nVwfIC&pg=PA142&dq=Aveteranian&ei=UftxSLL3M5K6tQODmMzlDg&sig=ACfU3U3REzqTb4PBVi2Ig18YtpjbQKo3tg#PPA4,M1>
