# Ocak zinciri

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ocak_zinciri
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ocak zinciri, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ocak_zinciri (CC-BY-SA-4.0)

![Ocak zinciri](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/53/Klemurishi.jpg/1280px-Klemurishi.jpg)
*Ocak zinciri (Laz, CC-BY-SA-4.0)*

**Ocak zinciri**, güğüm, ocak ve kazan gibi aletlerin asıldığı, bir ucu [tavan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tavan)daki [kiriş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kiri%C5%9F_%28mimarl%C4%B1k%29)e bağlı büyük zincirdir. [Rize](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rize_%28il%29), [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon) ve [Artvin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Artvin)'in [Arhavi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arhavi), [Hopa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hopa) ve [Borçka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bor%C3%A7ka) ilçelerinde kullanılmaktadır. Zincir halkaları burgulu bir şekilde yapılır ve bahçe ocağı da denen taş ocağa kadar uzatılır. Zincirin uçlarına ikili bir demir çengel monte edilir.[^1] Ocağın zincire bağlanması için *kokancsi* denilen demir kanca kullanılır.[^2]

## Etimoloji

Ocak zinciri, [Lazca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lazca)nın [Pazar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pazar%2C_Rize) ağzında *klemuri*, [Arhavi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arhavi) ağzında *keremuli* olarak bilinmektedir. Ayrıca *kremuli* ve *kermuli* gibi kullanımlara da rastlanmaktadır. Trabzon [Ermeniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler)i ocak zincirine *klmpur*, [Hemşinliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hem%C5%9Finliler) ise *klinpur* der.[^3]

## Gelenek ve rivayetler

Ocak zincirinin boşken sallanması uğursuzluk alameti olarak görülürdü. Bu durumda evden birisinin hastalanacağına veya sığırların başının ağrıyacağına inanılırdı.[^4]

Rize folklorunda kız isteme sürecinde de ocak zinciri kullanılırdı. Damat tarafından beş/on kişi gelinin evindeki klemuriye tutunarak atma türkü söylerlerdi. Damat evinde ise klemuriye tutunarak ateş ocağının çevresinde beş/on kişilik bir halka oluşturulurdu.[^5]

Laz mitolojisindeki cin benzeri [çinka](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87inka) figürünün insanları delirttiği inancı vardı. Birisi delirince yedi farklı [değirmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Su_de%C4%9Firmeni)den su toplanır ve bu su kızdırılmış demirin üzerine dökülerek çıkan buhar hastaya koklatılırdı. Buharın is bıraktığı ocak zinciri ise delinin etrafına sarılır ve deliye çinkayı nerede gördüğü sorulurdu. Daha sonra çinkaya öldürmek için o yere sert sopalarla vurulur veya kurşun sıkılırdı.[^6] Kızdırılan ocak zincirine su dökülmesi bu buharın hastalara koklatılması [Çaykara](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87aykara)'da da görülmekteydi.[^7]

[^1]: Özgün, M. Recai. Lazlar. Çiviyazıları, 1996, s. 157. <https://books.google.com.tr/books?id=Uq5pAAAAMAAJ&q=klasikle%C5%9Fmi%C5%9F+%C5%9Fekliyle+ikili+bir+demir+%C3%A7engel+monte+edilmektedir+.&dq=klasikle%C5%9Fmi%C5%9F+%C5%9Fekliyle+ikili+bir+demir+%C3%A7engel+monte+edilmektedir+.&hl=tr&sa=X&ved=2ahUKEwi63Jf1wv_vAhVM-yoKHfHHCPgQ6AEwAHoECAMQAg>
[^2]: Sarı, Eren. Laz Evleri. noktaekitap, 2018. <https://books.google.com.tr/books?id=vDxEDwAAQBAJ&pg=PA22&lpg=PA22&dq=Kiri%C5%9Fe+%E2%80%9CKEREMUL%C4%B0%E2%80%9D+denen+zincir+ba%C4%9Flan%C4%B1r+ve+bah%C3%A7e+oca%C4%9F%C4%B1+denen+ta%C5%9F+oca%C4%9Fa+dek+uzat%C4%B1l%C4%B1rd%C4%B1.&source=bl&ots=_4_8r1o7XK&sig=ACfU3U1Jl85voW7E5quh6E6oBYxx8uP0Fg&hl=tr&sa=X&ved=2ahUKEwjcjJnVwf_vAhXj-SoKHVWwBpEQ6AEwAHoECAEQAw#v=onepage&q=Kiri%C5%9Fe%20%E2%80%9CKEREMUL%C4%B0%E2%80%9D%20denen%20zincir%20ba%C4%9Flan%C4%B1r%20ve%20bah%C3%A7e%20oca%C4%9F%C4%B1%20denen%20ta%C5%9F%20oca%C4%9Fa%20dek%20uzat%C4%B1l%C4%B1rd%C4%B1.&f=false>
[^3]: Öztürk, Özhan. Karadeniz: ansiklopedik sözlük, 2. cilt. Heyamola Yayınları, 2005, s. 718. <https://books.google.com.tr/books?id=7ENkAAAAMAAJ&q=Lazca+keremuli+(Arhavi),+klemuri+(Pazar)+%C4%B0A+216,+keremuli,+kremuli,+kermuli,+klemuri+CT+75+(N.+Marr+154%5D.&dq=Lazca+keremuli+(Arhavi),+klemuri+(Pazar)+%C4%B0A+216,+keremuli,+kremuli,+kermuli,+klemuri+CT+75+(N.+Marr+154%5D.&hl=tr&sa=X&ved=2ahUKEwj52K-vwP_vAhVM-yoKHfHHCPgQ6AEwAHoECAAQAg>
[^4]: Öztürk, Özhan. Karadeniz: ansiklopedik sözlük, 2. cilt. Heyamola Yayınları, 2005, s. 718. <https://books.google.com.tr/books?id=7ENkAAAAMAAJ&q=Lazca+keremuli+(Arhavi),+klemuri+(Pazar)+%C4%B0A+216,+keremuli,+kremuli,+kermuli,+klemuri+CT+75+(N.+Marr+154%5D.&dq=Lazca+keremuli+(Arhavi),+klemuri+(Pazar)+%C4%B0A+216,+keremuli,+kremuli,+kermuli,+klemuri+CT+75+(N.+Marr+154%5D.&hl=tr&sa=X&ved=2ahUKEwj52K-vwP_vAhVM-yoKHfHHCPgQ6AEwAHoECAAQAg>
[^5]: Topaloğlu, İhsan. Rize folklorunda tulum-horon ve düğünler. Yöresel Folklor Araştırması, 2005, s. 104, 113. <https://books.google.com.tr/books?id=y3s_AQAAIAAJ&q=%22klemuri+(%22&dq=%22klemuri+(%22&hl=tr&sa=X&ved=2ahUKEwjb8IeLt__vAhXyiIsKHZpRBTMQ6AEwBHoECAMQAg>
[^6]: Eren, Kuğuoğlu. Türkiye'de Kültürel Çeşitlilik ve Geleneksel Sağlık Uygulamaları. Rating Academy Ar-Ge Yazılım Yayıncılık Eğitim Danışmanlık ve Organizasyon Ticaret Limited Şirketi, 2020, s. 128.
[^7]: Çelik, Ali. Trabzon: Çaykara halk kültürü. Doğu Kütüphanesi, 2005, s. 340. <https://books.google.com.tr/books?id=f4osAQAAIAAJ&q=%22ocak+zinciri%22&dq=%22ocak+zinciri%22&hl=tr&sa=X&ved=2ahUKEwi24YfY0__vAhWF-aQKHdjGBsAQ6AEwAnoECAUQAg>
