# Oğuzlar

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Oğuzlar, https://tr.wikipedia.org/wiki/O%C4%9Fuzlar (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Dursunbey_yerelk%C4%B1yafeti.JPG/1280px-Dursunbey_yerelk%C4%B1yafeti.JPG)
* (tr:User:Alperx, CC-BY-SA-3.0)*

- **Toplam:** 130 milyon
- **Diller:** Oğuz dil grubu,Türkçe,Azerbaycan Türkçesi
- **Dinler:** Ağırlıklı olarak İslam; (SünniAleviBektaşiOnikicilikŞii); Azınlık: DinsizHristiyanYahudi; Tarihsel: ŞamanizmTengricilik
- **İlgili gruplar:** Türkler; Azerbaycan Türkleri; Türkmenler; Kaşkaylar; Gagavuzlar; Salarlar; Türk halkları
- **Nüfus:** 70.000.000; 25.000.000; 10.000.000; 7.000.000; 3.000.000; 2.000.000; 1.000.000; 1.000.000; 800.000; 350.000; 300.000; 150.000; 50.000

**Oğuzlar** veya **Oğuz Türkleri** ([Eski Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_T%C3%BCrk%C3%A7e): 𐰆𐰍𐰔𐰞𐰺, [Orta Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_T%C3%BCrk%C3%A7e): ٱغُز, Oγuz, [Osmanlıca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca): اوغوز‎, Oġuz) [Türk dilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri)nin [Oğuz kolunu](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_dil_grubu) konuşan bir batı [Türk halkı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1).[^1] 8. yüzyılda [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya)'da [Oğuz Yabgu Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_Yabgulu%C4%9Fu) adında bir konfederasyon kurdular. Oğuz ismi, "kabile" anlamına gelen yaygın bir Türkçe kelimedir. Oğuz isminin kaynağı en güvenilir görüşe göre Türkçe 'ok' isminin Z harfiyle çoğulu olan 'okuz' isminden türediği tezidir.[^2] Bizans kaynakları Oğuzlara **Uzlar** (ΟζΖοι, Ouzoi) der.[^3]

Oğuz kabileleri, [Uygurlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygurlar)ın [Karluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karluklar) müttefikleriyle yaşadığı çatışmanın ardından [Jetisu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yedisu_%28il%29) bölgesinden batıya doğru göç etti. 9. yüzyılda [Aral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aral_G%C3%B6l%C3%BC) bozkırlarından gelen Oğuzlar, [Peçenekler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C3%A7enekler)i [Emba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emba_Nehri) ve [Ural Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ural_Nehri) bölgesinden batıya doğru sürdüler. 10. yüzyılda Oğuzlar, günümüz [Kazakistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazakistan)'ında [Balkaş Gölü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balka%C5%9F_G%C3%B6l%C3%BC)'nün kuzeyindeki [Sarı-su](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sar%C4%B1su_Nehri), [Turgai](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgai_Nehri) ve [Emba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emba_Nehri) nehirlerinin bozkırlarında yaşıyordu.[^4]

Oğuzlar, [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)'ın [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya) içlerine yayılmasına denk gelen zamanda bulundular ve İslam'ı kabul ettiler. Geleneklerini ve devlet kurumlarını İslam'a göre uyarladılar. İdeal bir devlet yönetimi anlayışına sahip, ileride imparatorluk kuracak kadar güçlü bir halk olarak tarih sahnesine çıktılar. [11. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/11._y%C3%BCzy%C4%B1l)da [Selçuklu Oğuz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_Hanedan%C4%B1) boyu [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'a girerek [Büyük Selçuklu İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nu kurdu. Aksi olarak aynı yüzyılda, Uzeler veya [Torklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Torklar) olarak da bilinen [Tengrici](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tengricilik) bir Oğuz boyu, [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar) bozkırlarının sınırındaki [Peçenek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C3%A7enekler) üstünlüğünü devirdi, sınır boyunca yerleşenler yavaş yavaş [Slavlaştı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Slavlar) ve burada [Karabörklüler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karab%C3%B6rkl%C3%BCler) olarak feodal bir boy birliği kurdular.[^5]

[Kıpçak Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1p%C3%A7aklar) tarafından rahatsız edilen diğerleri aşağı [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna)'yı geçip [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'ı işgal ettiler,[^6] burada bir [veba salgını](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veba) tarafından durduruldular ve [Bizans](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) imparatorluk kuvvetlerinin paralı askerleri oldular (1065).[^7] Oğuz savaşçıları, 1000'li yıllardan itibaren Orta Doğu'nun hemen hemen tüm İslam ordularında, İspanya ve Fas'a kadar görev yaptılar.

13. yüzyılın sonlarında Selçuklular'ın yıkılmasından sonra [Osmanlı hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Hanedan%C4%B1) yavaş yavaş yine çoğunluğu Oğuzlardan oluşan bir orduyla [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'yu fethetti ve diğer yerel Oğuz Türk beylikleri arasından temayüz etti.[^8][^9] Efsaneye göre, kurucu [Osman Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Gazi)'in soyağacı, Türk halkının efsanevi eski atası olan [Oğuz Kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_Ka%C4%9Fan)'a kadar uzanıyor[^10] ve Osmanlı padişahlarına Türk hükümdarları arasında öncelik veriyor.[^11] [Harezmşahlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harezm%C5%9Fahlar_Devleti), [Kara Koyunlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakoyunlular), [Ak Koyunlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular), [Osmanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Afşarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Far_boyu) ve [Kaçarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C3%A7ar_Devleti) hanedanlarının da sırasıyla [Begdili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C4%9Fdili_boyu), [Yiva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C4%B1va_boyu), [Bayandur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bay%C4%B1nd%C4%B1r_boyu), [Kayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kay%C4%B1_boyu) ve [Afşar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Far_boyu) Oğuz-Türkmen kabilelerinden geldiğine inanılıyor.[^12]

## Tarihi

7. yüzyıl civarında konar-göçer bir yapıyla yer değiştirmeye başlamışlar ve coğrafi olarak [Bizans İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kayıtlarına göre önce [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)a yayılmışlardır. Oğuzlar, [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye), [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan), [Türkmenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenistan), [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran), [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak), [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye), [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r), [Moldova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moldova) ve Balkanlarda ([Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan), [Romanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya), [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan), [Makedonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Makedonya), [Kosova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kosova), [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan)) yaşayan Türklerin atası sayılmaktadırlar.

Destanlara göre Oğuzlar [Oğuz Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_Ka%C4%9Fan)'ın 6 oğlu ve onların dörder oğlundan meydana gelmişlerdir. Meydana gelen bu 24 boyun ayrı adı ve unvanları vardır. Bu bölümleme Oğuz Kağan Efsanesi'nden kaynaklanmaktadır.

Bu boyların [Bozoklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozoklar) ve [Üçoklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7oklar) olarak ikiye bölünmesi ise daha sonradır. Bu iki ana kol arasında çıkan anlaşmazlıklar, boyların bir kısmının batıya göçmesine neden oldu. Bir kısmı da [Göktürk Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nin kurulması ve [Ötüken](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96t%C3%BCken)'i işgali nedeniyle batıya göçmüştür (6. yüzyıl). Kalanlar Göktürk egemenliği altına girmiştir.

630'da ilk Göktürk devletinin zayıflayıp [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in) kontrolü altına girmesiyle tekrar birleşmeye başlamışlarsa da [İkinci Doğu Göktürk Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) kurulunca çok direniş gösteremeden tekrar egemenlik altına girdiler (7. yüzyıl sonları). 745 yılında İkinci Doğu Göktürk Devleti de yıkılınca batıya ve Çin'e göçmüş birçok Oğuz Boyu da [Ötüken](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96t%C3%BCken)'e geri dönerek Kutluk Bilge Kağan'ın kurduğu [Uygur Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygur_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) çatısı altında birleşti. Altayların batısındaki ve [Tanrı Dağları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanr%C4%B1_Da%C4%9Flar%C4%B1) bölgesindeki Oğuz toplulukları ise Gök Türklerin batı kolu olan Türgiş ya da [Türkeş](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrke%C5%9F_Devleti) Kağanlığına bağlı olarak varlıklarını sürdürdüler. 760'lı yıllarda bölgeyi ele geçiren Karluk boyunun kurduğu devlette yer aldılar. Bu boyun öncülüğünde Yağma ve Çiğil boylarının da katılımıyla kurulan Karahanlı Devleti içinde Oğuz boyları da vardı. 10. yüzyılda [Hazar Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hazar_Denizi)'nin doğusunda Oğuz [Yabgu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yabgu) önderliğinde ilk devletleri olan [Oğuz Yabguluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_Yabgulu%C4%9Fu)'nu kurdular. 1000 yılında [Kıpçaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1p%C3%A7aklar) tarafından yıkılan bu devletten sonra Oğuzlar ikiye bölündü, bir kısmı kuzeye giderek bugünkü [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Tatarlar%C4%B1), [Kazak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazaklar), [Bulgar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96n_Bulgarlar) ve [Tatarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar)ın atası oldular; bir kısmı da [Selçuk Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uk_Bey) önderliğinde güneye indiler, [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)ı kabul edip İslâm orduları hizmetine girdiler. Doğu'daki Oğuz kitlelerinin tarihi başka yönde gelişti. 840 yılında Uygur Devleti [Kırgızlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zlar) tarafından yıkılınca Oğuzların asıl büyük göçü başladı ve [Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asya)'nın dört bir tarafına ama daha çok kitleler halinde batıya göçtüler ve öteki kandaş boylarla birleştiler.

Oğuz kitleleri içinde Kınık boyundan olup ataları Selçuk'un adından ötürü [Selçuklu Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_Hanedan%C4%B1) olarak anılmaya başlayan bir kol [Tuğrul Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Frul) önderliğinde 1038 yılında [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak) ve [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'da [Büyük Selçuklu İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nu kurdu. Çevrede dağınık yaşayan diğer Türk boyları da bu İmparatorluğa katıldı. 1040'ta Merv yakınlarındaki [Dandanakan Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dandanakan_Muharebesi)'nde Gaznelileri yendiler.

[Selçuklu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_Hanedan%C4%B1) egemenliği [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran), [Horasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Horasan), Merv, [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak), [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye), [Güney Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCney_Kafkasya) ve [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'da bir asırdan fazla sürdü. Son büyük sultanları Sencer'in 1141'de Semerkant ile Buhara arasında bulunan Katavan mevkiinde Moğol kökenli Karahıtaylılar'a yenilmesi ile devlet çözülmeye başladı. 1153'te kuzeydoğudan gelen [Karahıtaylar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karah%C4%B1taylar) ve [Karluklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karluklar) tarafından imparatorluk yıkılınca Oğuzlar dağıldı. Dağılan bu boyların kimi [Harzemşahlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harezm%C5%9Fahlar_Devleti)a bağlandı, kimi [Horasan Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Horasan_Vilayeti)ne, [Kirman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kirman)'a göçtü, kimileri de daha batıya gidip Irak'a, [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye)'ye yerleşti, kimileri de [Anadolu Selçuklu Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Sel%C3%A7uklu_Devleti) 'ne katıldı. Bunlardan sonra kurulan [Akkoyunlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular), [Karakoyunlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakoyunlular), [Safevi Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler), Alemdarlar, [Anadolu beylikleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_beylikleri), [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye), [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak) ve [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan)'da çeşitli beyliklerde de [Oğuz Kağan Destanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_Ka%C4%9Fan_Destan%C4%B1) vardı.

## Etimoloji

"Oğuz" daha doğrusu "Oguz" sözünün yapısına dair birçok görüş vardır. Etimoloji açıklamalarından birisi şu şekildedir: Ok+u+z "Oklar; boylar".

"Oğuz" sözü, kendi orijinal yapısı yanında, tarihte birçok şekilde kullanılmıştır. Bizanslar "Uz" der, Araplar "Guz" der.

Oğuz kelimesinin güçlü kuvvetli anlamına gelecek şekilde Öküz anlamında bir lakap olduğu ve Mete Han'ın (Çin kaynaklarına göre MaoDun) öküz boynuzlu bir miğfer giymesi nedeniyle bu lakabın kullanıldığı belirtilmektedir.Bu iddia sahipleri Kuran'da Zülkarneyn (iki boynuz sahibi) olarak geçen peygamberin Mete Han olduğunu ileri sürmektedirler. Oğuzlar'da iktidar erkininin kaynağı olan "Kut", liderin peygamber soyundan gelmesinden kaynaklanmaktadır. Oğuz boyları tarafından kurulan küçük büyük tüm devletlerde Hakan'ın her zaman Oğuz Han'ın soyundan gelmesi de bu inançtan kaynaklanmaktadır.

## Fiziksel yapı

![İranda Bulunan 12-13. Yüzyıldan Kalma bir Selçuklu Heykeli](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/10/Male_royal_figure%2C_12-13th_century%2C_from_Iran.jpg)
*İranda Bulunan 12-13. Yüzyıldan Kalma bir Selçuklu Heykeli (Zereshk, CC-BY-3.0)*

[Mesûdî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mes%C3%BBd%C3%AE), Altın Bozkırlar kitabında Oğuzların, "Cesaretleri, eğik gözleri ve boylarının küçüklüğü ile diğer Türklerden ayrıldığını" belirtmiştir. Ancak New York Metropolitan Sanat Müzesi'nde tutulan Selçuklu seçkinlerinin taş başları, [Doğu Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Asya) özelliklerini yansıtmaktadır. Zamanla Oğuz Türklerinin fiziksel görünümü değişmiştir. [Rashid al-Din Hamadani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rashid_al-Din_Hamadani), Oğuzların değişimine, "İklim nedeniyle özellikleri giderek Taciklere dönüştü. Tacik olmadıkları için [Tacik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tacikler) halkları onlara turkmān, yani Türk benzeri (Türk-mānand)" demiştir. ḤāfiḤā Tanīsh Mīr Muḥammad Bukhārī ayrıca Oğuzların [Mâverâünnehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2ver%C3%A2%C3%BCnnehir) ve [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'a göç ettikten sonra “Türk yüzünün olduğu gibi kalmadığını” da aktarmıştır. Hiva khan Abu al-Ghazi Bahadur, [Çağatay](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87a%C4%9Fatayca) dilinde yazdığı Türkmenlerin Soykütüğü kitabında "Beş veya altı kuşak sonra çeneleri daralmaya, gözleri büyümeye, yüzleri küçülmeye, burunları büyümeye başladı" sözleriyle Oğuzların yüz hatlarının değiştiğini aktarmıştır. Osmanlı tarihçisi Mustafa lî Künhüʾl-aḫbār'da [Anadolu Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) ile Osmanlı seçkinlerinin etnik açıdan karışık olduğunu şöyle yorumladı: " Rum sakinlerinin çoğu karışık etnik kökene sahip. Onun ileri gelenleri arasında soyları İslam'a dönüşmeye geri dönmeyen çok az kişi var."[^13][^14]

## Teşkilat

Türk-Oğuz geleneklerine göre idarî ve sosyal teşkilat, ikili bir yapı oluşturmaktaydı. Bu geleneğe uygun olarak Oğuzlar, [Bozoklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozoklar) ve [Üçoklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7oklar) olmak üzere on ikişer boydan iki ana kola ayrılmışlardı. Her boyun, idarî ve sosyal mevkilerini yansıtan orun ve ongunları vardı.[^15] Yine Oğuz geleneklerine göre Bozoklar hâkim unsur, Üçoklar ona tâbiydi.[^16]

24 Oğuz boyunu önce iki kolda (Bozoklar ve Üçoklar) daha sonra Oğuz Han'ın 6 oğluna ve son olarak da onların 4 oğluna ayırmaktadır. Listelerin kaynakları, [Kaşgarlı Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2%C5%9Fgarl%C4%B1_Mahmud) ve 14. yüzyılda yaşayan Reşideddin'e dayanmaktadır. [Reşidüddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Re%C5%9F%C3%AEd%C3%BCdd%C3%AEn_Fazlullah-%C4%B1_Hemed%C3%A2n%C3%AE) 24, Kaşgarlı Mahmut ise 22 boy saymaktadır.

## Tarihi Oğuz Boyları ve Beylikler

![Büyük Selçuklu İmparatorluğu 1092, I. Melikşah ölümü sonrası](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Seljuk_Empire_locator_map.svg/1280px-Seljuk_Empire_locator_map.svg.png)
*Büyük Selçuklu İmparatorluğu 1092, I. Melikşah ölümü sonrası (MapMaster, CC-BY-SA-4.0)*

**Bozoklar **

- [Kayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kay%C4%B1_boyu) ([Osmanlı Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Hanedan%C4%B1), [Candaroğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Candaro%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi), [Çobanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87obano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) ve [Oğuz Yabguları](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_Yabgulu%C4%9Fu))
- [Bayat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bayat_boyu) ([Kaçar Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C3%A7ar_Hanedan%C4%B1), [Dulkadiroğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dulkadiro%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi), [Fuzûlî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fuz%C3%BBl%C3%AE))
- [Alkaevli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alkaevli_boyu)
- [Karaevli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaevli_boyu)
- [Yazır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaz%C4%B1r)
- [Döğer](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%B6%C4%9Fer_boyu) ([Artuklular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Artuklu_Beyli%C4%9Fi))
- [Dodurga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dodurga)
- [Yaparlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaparl%C4%B1_boyu)
- [Afşar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Far) (Afşar;[Afşar Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Far_Hanedan%C4%B1), [Nadir Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nadir_%C5%9Eah))
- [Kızık](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1k_boyu)
- [Beğdili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C4%9Fdili_boyu) ([Harzemşahlar Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harezm%C5%9Fahlar_Devleti))
- [Kargın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kark%C4%B1n_boyu) veya [Karkın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kark%C4%B1n_boyu)

**Üçoklar**

- [Bayandur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bay%C4%B1nd%C4%B1r_boyu) ([Ak Koyunlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular))
- [Peçenek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C3%A7enekler)
- [Çavuldur](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87avuldur_boyu)[^17]
- [Çepniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87epniler) (bkz. [Küresünniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCres%C3%BCnniler))
- [Salur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salur_boyu) ([Kadı Burhanettin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1_Burh%C3%A2neddin), [Salgurlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salgurlular) ve [Karamanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi); ayrıca [Salarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salarlar))
- [Eymür](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eym%C3%BCr_boyu) (bkz. [Ayrum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayrums))
- [Alayuntlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulayundlu%C4%9F_boyu)
- [Yüreğir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCre%C4%9Fir_boyu) ([Ramazanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ramazano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi))
- [Iğdır](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C4%9Fdir_boyu)[^18]
- [Büğdüz](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BC%C4%9Fd%C3%BCz)
- [Yıva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C4%B1va_boyu) ([Karakoyunlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakoyunlular))
- [Kınık](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1n%C4%B1k_boyu) ([Selçuklu Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_Hanedan%C4%B1))

## Oğuz etnik grupları listesi

- [Azerbaycanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azeriler)
- [Kaşkaylar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C5%9Fkaylar)
- [Gagavuzlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gagavuzlar)
- [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)
- [Türkmenler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenler)
- [Salarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salarlar)

### Diğer Oğuz alt etnik grupları ve kabileleri

**Anadolu**

- [Abdal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdal)
- [Yörükler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%B6r%C3%BCkler)
- [Tahtacılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tahtac%C4%B1lar)
- [Varsak Türkmenleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Varsak_T%C3%BCrkmenleri)
- [Barak Türkmenleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barak_T%C3%BCrkmenleri)
- [Karakeçili aşireti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karake%C3%A7ili_a%C5%9Fireti)
- [Manavlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manavlar)
- [Atçekenler](https://turkipedia.org/tr/wiki/At%C3%A7ekenler)
- [Küresünniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCres%C3%BCnniler)
- [Çepniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87epniler)

**Kafkasya**

- [Ermenistan Azerileri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenistan_Azerileri)
- [Türkiye Azerileri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_Azerileri)
- [Gürcistan Azerileri](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan_Azerileri)
- [Terekemeler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karapapaklar)
- [Karapapak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karapapaklar)
- [Karadağlılar (Türk)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karada%C4%9Fl%C4%B1lar_%28T%C3%BCrk%29)
- [Abhazya Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abhazya%27daki_T%C3%BCrkler)

**Kıbrıs**

- [Kıbrıs Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s_T%C3%BCrkleri)

**Orta Asya**

- [Ahıska Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ah%C4%B1ska_T%C3%BCrkleri)
- [Afganistan Türkmenleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afganistan_T%C3%BCrkmenleri)

**İran**

- [İran Azerileri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran_Azerileri)
- [Şahsevenler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahsevenler)
- [Kızılbaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1lba%C5%9F)
- [Horasan Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Horasan_T%C3%BCrkleri)
- [İran Türkmenleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran_T%C3%BCrkmenleri)

**Balkanlar**

- [Bosna-Hersek Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek_T%C3%BCrkleri)
- [Bulgaristan Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan_T%C3%BCrkleri)
- [Hırvatistan türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1rvatistan_t%C3%BCrkleri)
- [On İki Ada Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/On_%C4%B0ki_Ada_T%C3%BCrkleri)
- [Kosova Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kosova_T%C3%BCrkleri)
- [Kuzey Makedonya Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Makedonya_T%C3%BCrkleri)
- [Sırbistan Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan_T%C3%BCrkleri)
- [Karadağ Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karada%C4%9F_T%C3%BCrkleri)
- [Romanya Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya_T%C3%BCrkleri)
- [Batı Trakya Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_Trakya_T%C3%BCrkleri)
- [Girit Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit_T%C3%BCrkleri)
- [Karamanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamanl%C4%B1lar)

**Arap Ülkeler**

- [Suriye Türkmenleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye_T%C3%BCrkmenleri)
- [Irak Türkmenleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak_T%C3%BCrkmenleri)
- [İsrail Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0srail%27deki_T%C3%BCrkler)
- [Ürdün Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Crd%C3%BCn_T%C3%BCrkleri)
- [Suudi Arabistan Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suudi_Arabistan%27daki_T%C3%BCrkler)
- [Lübnan'daki Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCbnan%27daki_T%C3%BCrkler)
- [Yemen Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen_T%C3%BCrkleri)

## Ayrıca bakınız

- [Türkmenler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenler)
- [Türkiye Türkmenleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_T%C3%BCrkmenleri)
- [Türk Boylarının Tamgaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Damga_%28i%C5%9Faret%29)
- [Oğuz Yabguluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_Yabgulu%C4%9Fu)
- [Berendiler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berendiler)
- [Oğuz boyları listesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_boylar%C4%B1_listesi)

[^1]: The modern Turkish, Turkmen and Azerbaijani languages are all Oghuz languages.
[^2]: OĞUZLAR. <https://islamansiklopedisi.org.tr/oguzlar>
[^3]: Omeljan Pritsak, "Uzes", in Alexander P. Kazhdan, ed. Oxford University Press, 1991.
[^4]: Grousset, R. The Empire of the Steppes. Rutgers University Press, 1991, p. 148.
[^5]: Nicolle, David. Attila and the Nomad Hordes. Osprey Publishing, 1990, s. 46-47. <https://archive.org/details/attilanomadhorde00davi>
[^6]: Grousset, R. The Empire of the Steppes. Rutgers University Press, 1991, p. 186.
[^7]: Hupchick, D. The Balkans. Palgrave, 2002, p. 62.
[^8]: Lewis, p. 9.
[^9]: Selcuk Aksin Somel, (2003), Historical Dictionary of the Ottoman Empire, p. 217
[^10]: Monument "Oghuz Khan and Sons". Arara Central Asia. <https://ca.araratour.com/monument-%E2%80%9Coghuz-khan-and-sons%E2%80%9D>
[^11]: Colin Imber, (2002), The Ottoman Empire, 1300–1650, p. 95
[^12]: Abu al-Ghazi Bahadur; "The Genealogy of the Turkmens". Паровая тип. К.М. Федорова, 1897. <https://search.rsl.ru/ru/record/01003677256>
[^13]: Oktay Çerezci, ale Özlem. Orta ve İç Asya Buluntularına Göre Erken Devir Türklerinde Ayna. 31 Temmuz 2019, s. 319-342. <http://dx.doi.org/10.26650/artsanat.2019.12.0003>
[^14]: Oktay Çerezci, ale Özlem. Orta ve İç Asya Buluntularına Göre Erken Devir Türklerinde Ayna. 31 Temmuz 2019, s. 319-342. <http://dx.doi.org/10.26650/artsanat.2019.12.0003>
[^15]: İdari ve Sosyal Açıdan Karakeçili Aşiretleri ve Yerleşmeleri. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Araştırmaları Dergisi, 1998, s. sf. 37. <https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:mfFux5r7-jAJ:dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/18/27/160.pdf+&hl=tr&gl=tr&pid=bl&srcid=ADGEESh8IJ49LYL4F9W6DRv4ai_wXqOjo4ZKLNbyMd6PKlXhecWB_sVz9_as3zAqo8QXe3nJgcH7vGBDlqObtg6AqfPmnUulw3dXmYtesG1WUV6AQzadJxn9SXSUHyT8imUD3Thht7C0&sig=AHIEtbQqzKXz6QdejKsv4eutpw7_ejYl6w>
[^16]: İdari ve Sosyal Açıdan Karakeçili Aşiretleri ve Yerleşmeleri. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Araştırmaları Dergisi, 1998, s. sf. 37. <https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:mfFux5r7-jAJ:dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/18/27/160.pdf+&hl=tr&gl=tr&pid=bl&srcid=ADGEESh8IJ49LYL4F9W6DRv4ai_wXqOjo4ZKLNbyMd6PKlXhecWB_sVz9_as3zAqo8QXe3nJgcH7vGBDlqObtg6AqfPmnUulw3dXmYtesG1WUV6AQzadJxn9SXSUHyT8imUD3Thht7C0&sig=AHIEtbQqzKXz6QdejKsv4eutpw7_ejYl6w>
[^17]: Oğuzlar, Oğuz Türkleri. <http://www.yeniansiklopedi.com/oguzlar/>
[^18]: IGDIR <http://www.iranicaonline.org/articles/igdir>
