# Oğuz Kağan > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_Ka%C4%9Fan > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Oğuz Kağan, https://tr.wikipedia.org/wiki/O%C4%9Fuz_Ka%C4%9Fan (CC-BY-SA-4.0) ![100 manatlık bir banknotta Oğuz Kağan'ın iki boynuzlu Zülkarneyn olarak günümüz temsili](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/83/Oghuz_Khagan_portrait%2C_Turkmenistan_banknote_%282014%29.jpg/1280px-Oghuz_Khagan_portrait%2C_Turkmenistan_banknote_%282014%29.jpg) *100 manatlık bir banknotta Oğuz Kağan'ın iki boynuzlu Zülkarneyn olarak günümüz temsili (Michel Bakni, public-domain)* - **Veraset:** Kadim Oğuz Türkmen Devletinin 1. hanı - **Sonra gelen:** Gün Han - **Annesi:** Ay Kağan - **Babası:** Kara Han - **Doğum yeri:** Orta Asya - **Çocukları:** Gün Han, Ay Han, Yıldız Han, Gök Han, Dağ Han, Deniz Han - **Tam ismi:** Kabak Han oğlu Karahan oğlu Oğuz Han - **Önce gelen:** Devlet kuruldu **Oğuz Kağan** ya da **Oğuz Han**, [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_mitolojisi) ve [Altay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_mitolojisi) [mitoloji](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mit)sinde [Oğuz Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar)nin atası.[^1] **Uğuz Han, Uz Han, Oğuz Ata** veya **Oğur (Ogur, Ugur) Han** olarak da bilinir. Dedesi [Kabak Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabak_Han), annesi [Ay Kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay_Ka%C4%9Fan), babası [Kara Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Han)'dır. [Oğuz Kağan Destanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_Ka%C4%9Fan_Destan%C4%B1)'nın baş kahramanıdır. [24 Oğuz Boyu](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_boylar%C4%B1_listesi)'nun ondan türediğine inanılır. Bazı kaynaklara göre destanda [Asya Hun İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eyung-nu)'nun hükümdarı [Mete Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mete) ile özdeşleştirilmiştir.[^2] ## Hayatı Mitolojide, [Kadim Oğuz Türk Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kadim_O%C4%9Fuz_T%C3%BCrk_Devleti)’nin kurucusu olarak kabul edilir. Bütün hayatı boyunca Gökbörü (Börteçine) kendisine kılavuzluk etmiştir. Hayatı, daha doğumundan başlayarak olağanüstü olaylarla doludur. Yüzünün rengi maviye çalar. Al (kızıl) renklidir. Ağzı ateş gibidir. Çok çabuk büyümüştür. Gücü simgeleyen boynuzlu bir tacı vardır. Babası [Kara Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Han)’ı öldürür. Ormanda tek boynuzlu bir yaratıkla vuruşarak onu yenip öldürür. Gergedan olduğu söylenen bu canlı muhtemelen aslında bir şeytandır. Pek çok boya adlarını o verir (Uygur, Kanglı, Kıpçak, Kalaç, Karluk). İki eşinden toplam altı tane oğlu olmuş ve bunların çocuklarından da Oğuz boyları meydana gelmiştir. Avlanırken, bir gölün ortasında yer alan bir ada bulur. Bu adanın ortasındaki bir ağacın kovuğunda ışıklar saçan çok güzel bir kız oturmaktadır (Yarsub “[Yer-Su](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yer-Su)” bu kızla sembolize edilir). Saçları akarsular gibi mavidir ve dişleri inci gibidir. Onunla evlenir ve üç oğlu olur. Aradan yıllar geçer, bir gün gökten güçlü mavi bir ışık düşer ve ortasında güzel bir kız bulur ([Gök-Kal](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6k-Kal) “Gök-Hava” da bu kızla sembolize edilmiştir). İnanılmaz güzellikte olan bu kızın başında kutup yıldızı gibi ateşten bir ışık demeti vardır. Bu kızla da evlenir ve üç çocuğu olur. Rüyasında gördüğü Gümüş Ok'u bulup getiren ilk üç oğluna bölerek paylaştırır. Aynı şekilde rüyasında gördüğü Altın Yay'ı da ikinci karısından olan çocuklarına paylaştırır. Tarihçi [Rüstem Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%BCstem_Pa%C5%9Fa)’ya göre [Kur'an](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kur%27an)'da adı geçen [Zülkarneyn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Z%C3%BClkarneyn) adlı kutlu kişi Oğuz Han’dır. Çünkü çift boynuzlu tacı ile tanınmıştır. Lak (Ilak), Rak (Irak), Zak (Izak) gibi efsanevi ülkelerin[^3] kağanlarını yenerek buraları fetheder. ### Kıyand **Kıyand (Kıyant)**, Oğuz Kağan destanında adı geçen tekboynuzlu canavardır. Gergedan olup olmadığı tartışılan bir varlık olsa da, aslında mitolojik bir hayvandan bahsedilmektedir. *Kıyankandan* sözcüğü Eski Türkçede gergeden anlamına gelir. *Ganda* ise Sanskirtçede (Eski Hintçe) yine gergedan manasına gelen bir sözcüktür. Kıyat boyu ile etimolojik bağlantısı vardır. ## Bozoklar **Bozoklar**, [Türk mitolojisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_mitolojisi)'nde Göksel Kavimlerdir. Oğuz Han’ın ikinci (göksel) eşinden olan üç oğlu ve onlardan türeyen boylar. Oğullarının adı [Gün Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCn_Han), [Ay Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay_Han) ve [Yıldız Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C4%B1ld%C4%B1z_Han_%28mitoloji%29)'dır. Altın Yay’ın sahibidirler. Kelime, Boz “gri renk” ve Ok kelimelerinin bileşmesiyle oluşmuştur. Moğolcada Bosoh fiili yükselmek, güneşin doğması anlamlarına gelir. ## Üçoklar **Üçoklar** veya **Uçoklar**, Türk ve Altay mitolojisinde Yersel Kavimlerdir. Oğuz Han'ın ilk (yersel) eşinden olan üç oğlu ve onlardan türeyen boylardır. Oğullarının adı [Gök Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6k_Han), [Dağ Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F_Han) ve [Deniz Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deniz_Han)'dır. [Yer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yer)le ilgili unsurları temsil ederler. Burada dikkate değer olan husus Gök kavramının yerin bir parçası sayılmış olmasıdır. Bu durum Yaratılış çağlarında Gök ve Yer'in ayrışmadığı bir bütün olduğu anlayışını akla getirmektedir. Diğer bir görüşe göre ise burada kastedilen Uzay değil Hava yani atmosferdir. Bu da Gök-Kal tabirini hatırlatmaktadır. Üç ve Ok (veya Uç “Sınır” ve Ok) kelimelerinin bileşik halidir. ## Etimoloji (Oğ/Og/Uğ/Ug) kökünden türemiştir. Mübarek, kutlu ayrıca yetenekli, bilgili demektir. Ruh anlamına da gelir. İyi huyluluk da belirtir. ## Ayrıca bakınız - [Dağ Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F_Han) - [Oğuz Kağan Destanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_Ka%C4%9Fan_Destan%C4%B1) [^1]: Nihal Atsız, "Türk Milletinin Şeref Şehranı", Kopuz, 1943 Sayı: 1. [^2]: Oğuz Kağan – (Biyografi, Hayatı, Kim Kimdir?). Bilgicik. [^3]: Bahaeddin Ögel, Türk Mitolojisi (Cilt-1, Sayfa 399)