# Nuri Said Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Nuri_Said_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Nuri Said Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Nuri_Said_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/ce/Nouri_Al-Saeed%2C_1950s.jpg) * (public-domain)* - **Makam:** Irak Başbakanı - **Dönembaşı:** 3 Mart 1958; 4 Ağustos 1954; 15 Eylül 1950; 6 Ocak 1949; 21 Kasım 1946; 10 Ekim 1941; 25 Aralık 1938; 23 Mart 1930 - **Dönemsonu:** 18 Mayıs 1958; 20 Haziran 1957; 12 Temmuz 1952; 10 Aralık 1949; 29 Mart 1947; 4 Haziran 1944; 31 Mart 1940; 3 Kasım 1932 - **Hükümdar:** II. Faysal; II. Faysal; II. Faysal; II. Faysal; II. Faysal; II. Faysal; Gazi; I. Faysal - **Öncegelen:** Abdulvahap Mercan; Arşad el-Ömeri; Tevfik es-Süveydi; Muzahim el-Paçacı; Arşad el-Ömeri; Hamdi el-Paçacı; Cemil el-Midfai; Naci es-Süveydi - **Sonragelen:** Ahmed Muhtar Baban; Ali Cevdet el-Eyyubi; Mustafa el-Ömeri; Ali Cevdet el-Eyyubi; Seyyid Salih Cebr; Cemil el-Midfai; Reşid Ali Geylani; Naci Şevket - **Doğum adı:** Nuri Said - **Doğum tarihi:** 1888 - **Doğum yeri:** Bağdat Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** Bağdat, Irak - **Partisi:** Anayasal Birlik Partisi - **Dini:** Sünni İslam **Nuri Said Paşa** (d. 1888 - ö. 15 Temmuz 1958), Uzun yıllar ülke yönetiminde etkili olmuş [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak)lı asker ve siyasetçi. ## Hayatı 1888 yılında o zamanlar [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hakimiyetinde bulunan [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'ta [Sünni](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCnnilik) bir ailede dünyaya geldi.[^1] Askeri okulda eğitimini tamamlamasından sonra 1909'da [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)na [subay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Subay) olarak katıldı. [Trablusgarp Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)nlara karşı görevlendirilen subaylar arasında yer aldı. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında [Britanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Britanya_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile yapılan çarpışmalarda görev aldı. İngilizlere tutsak düşmesinin ardından, 1916'da Britanya'nın desteklediği [Arap Ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap_Ayaklanmas%C4%B1)na önderlik eden [Hüseyin bin Ali](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_bin_Ali_%28Hicaz_kral%C4%B1%29)'nin kuvvetlerine katıldı. Hüseyin'in oğlu [Faysal](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Faysal)'ın yanında görev alarak Osmanlılara karşı sürdürülen askerî harekâta katıldı. Savaş sonunda Faysal'ın [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'da kurduğu kısa ömürlü [Suriye Arap Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye_Arap_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) devletinin yöneticileri arasında yer aldı. Bu devletin 1920'de [Fransız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa)larca yıkılmasından sonra, Faysal 1921'de Britanya'nın denetimindeki [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak)'ta [I. Faysal](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Faysal) adıyla tahta çıktı. Faysal, en güvendiği adamlarından Nuri Said'e de başta Irak ordusunun ve kolluk kuvvetinin kurulması olmak üzere bir dizi etkili ve önemli görevler verdi. 1930'da da başbakan oldu. Bu görevi sırasında [Britanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya) ile, ülkedeki Britanya nüfuzunun güvence altına almakla birlikte Irak'ın bağımsızlığını da öngören 20 yıllık bir antlaşma imzaladı. 1930 ile 1958 arasında 8 kez başbakanlık yapan Nuri Said her zaman Britanya yanlısı politikasını ve Faysal'ın temsil ettiği [Haşimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ben%C3%AE_Ha%C5%9Fim) hanedanına olan bağlılığını sürdürdü. [II. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın başlarında [Britanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya)'yı desteklemek amacıyla [Almanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nazi_Almanyas%C4%B1)'ya savaş ilan etti ve [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fa%C5%9Fist_%C4%B0talya_%281922-1943%29) ile diplomatik ilişkileri kesti. Bu politikaya karşı çıkan ordudaki etkili subaylar Nisan 1941'de [Raşid Ali Geylani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Re%C5%9Fid_Ali_Geylani) önderliğinde bir [darbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/1941_Irak_asker%C3%AE_darbesi) düzenledi. Nuri Said daha çocuk yaşta olan kral [II. Faysal](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Faysal)'la birlikte yurt dışına kaçtı. Britanya'nın doğrudan müdahalesiyle Raşid Ali hükûmetinin devrilmesinin ardından Irak'a döndü. Britanya'nın desteğiyle 1941-1944 arasında başbakanlığı yeniden üstlendi. Bu dönemde Arap ülkelerinin tek bir devlet altında birleşmesini savundu. Polisi ve basını etkili biçimde kullanarak muhalefeti denetim altında tuttu ve orduya müdahale bulunma fırsatı vermedi. 1955'te [ABD](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri)'nin desteğiyle imzalanan [Bağdat Paktı](https://turkipedia.org/tr/wiki/CENTO)'nı etkin biçimde destekleyerek Irak'ın [Arap ülkeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap_d%C3%BCnyas%C4%B1) arasındaki konumunu güçlendirmeye, böylece halkın desteğini kazanmaya çalıştı. Ama ülkede Batı karşıtı milliyetçi akım giderek güç kazandı. 14 Temmuz 1958'de, [Ürdün](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Crd%C3%BCn) ile birleşme girişimleri sırasında [Abdülkerim Kasım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClkerim_Kas%C4%B1m) yönetimindeki askerî darbe ([1958 Irak Darbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/14_Temmuz_Devrimi)) monarşiyi yıktı. Said, darbeden bir gün sonra kadın kılığında kaçmaya çalışırken yakalandı, aynı gün vurularak öldürüldü ve defnedildi. Ancak daha sonra kızgın bir kalabalık tarafından cesedi gömüldüğü yerden çıkarıldı, sokaklarda sürüklendikten sonra bir direğe asılarak yakıldı. [^1]: Doğduğu toprakların yabancısı bir adam: Nuri Said.