Nurdan Gürbilek

Nurdan Gürbilek (d. 20 Mayıs 1956, Kütahya),^{[1]Nurdan Gürbilek.} Türk yazar, edebiyat eleştirmeni ve editördür.

İzmir Amerikan Koleji ve Boğaziçi Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu. Aynı bölümde yüksek lisans yaptı.^{[2]Nurdan Gürbilek, Metis Yayınları.} "Akıntıya Karşı", "Zemin", "Defter" dergilerinin kurucuları arasında yer aldı.^{[1]Nurdan Gürbilek.} 2004 yılında Kör Ayna Kayıp Şark adlı eseriyle Türkiye Yazarlar Birliği tarafından yılın denemecisi seçildi.

"Türkiye'de edebiyatın bütününe deneme penceresinden bakan sorgulayıcı bakış açısı ve bu coğrafyanın belirleyici öğelerinden endişe konusuna getirdiği çok boyutlu açılım" gerekçesiyle 2010 yılında Erdal Öz Edebiyat Ödülüne layık görüldü. Benden Önce Bir Başkası adlı çalışmasıyla 2011 Cevdet Kudret Edebiyat Ödülünü (deneme/inceleme dalında) kazandı.

Edebî yaklaşımı

Gürbilek’in çalışmaları, edebiyat eleştirisi ile deneme türünün kesişiminde yer alır. Eleştirilerinde soru sorma, karşılaştırma ve çapraz okuma yöntemlerinden yararlanarak edebî metinleri Türkiye’nin toplumsal ve kültürel tarihiyle birlikte değerlendirir. Yazılarında özellikle kültürel imgeler, modern Türkçe edebiyata yön veren endişeler, özgünlük arayışı ile mağduriyet, incinmişlik ve dışlanmışlık deneyimlerinin edebiyattaki karşılıkları üzerinde durur. Oğuz Atay, Ahmet Hamdi Tanpınar, Bilge Karasu ve Yusuf Atılgan, eleştirilerinde sıkça ele aldığı yazarlar arasındadır.^{[3]Altundaş, Cennet. Nurdan Gürbilek. Ahmet Yesevi Üniversitesi, 1 Mart 2019.}

İlk kitabı Vitrinde Yaşamakta (1992) 1980’ler Türkiye’sinin kültürel ortamını inceleyen Gürbilek, sonraki çalışmalarında edebiyat ile farklı kavramlar arasındaki ilişkileri konu edindi. Kötü Çocuk Türkte yakın tarihte öne çıkan kültürel imgeleri, Kör Ayna, Kayıp Şarkta edebiyat ile “endişe” arasındaki ilişkiyi, Mağdurun Dilinde mağduriyet söylemini ele aldı. Benden Önce Bir Başkası, yazarları başka yazarların metinleri aracılığıyla okuyan karşılaştırmalı denemelerden oluşurken Sessizin Payında sessizlik, konuşma ve adalet arasındaki ilişkileri edebî eserler üzerinden tartıştı.^{[4]Arslan, Ahmet Duran. Ev ile Yazı Arasında Mekik Dokuyan Denemeler: Nurdan Gürbilek’ten Ev Ödevi. Söylem Filoloji Dergisi, 2017, s. 369-371.}

Kitapları

• Vitrinde Yaşamak - 1980'lerin Kültürel İklimi (1992)

• Yer Değiştiren Gölge (1995)

• Ev Ödevi (1999)

• Kötü Çocuk Türk (2001)

• Kör Ayna, Kayıp Şark (2004)

• Mağdurun Dili (2008)

• Benden Önce Bir Başkası (2011)

• The New Cultural Climate in Turkey (2011)

• Sessizin Payı (2015)

• İkinci Hayat (2020)

• Örme Biçimleri (2023)

Dış bağlantılar

• Mahmut Temizyürek, "Okur ve yazar olarak Nurdan Gürbilek ", K24: 18 Kasım 2021.