# Nokrat Hanlığı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Nokrat_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Nokrat Hanlığı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Nokrat_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

- **Yaygın adı:** Nokrat Hanlığı
- **Yönetim biçimi:** Irsî monarşi
- **Kuruluş yılı:** 1361
- **Yıkılış yılı:** 1588
- **Öncel:** Vyatka Ülkesi
- **Ardıl:** Rusya Çarlığı
- **Başkent:** Nokrat
- **Yaygın diller:** Tatarca
- **Din:** Sünni Müslümanlık
- **Günümüzdeki durumu:** Rusya

**Nokrat Hanlığı** veya **Nokrat Yeri** 1361 yılında [Vyatka Irmağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vyatka_Nehri) ile [Çeptsa Irmağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87eptsa_Irma%C4%9F%C4%B1)'nın birleşği yerde günümüz [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'nın [Kirov Oblastı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kirov_Oblast%C4%B1) topraklarında kurulmuştur.[^1]

## Tarih

Nokrat Hanlığı 1361 yılında [Kuman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumanlar) kökenli [Tatarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar) kurulmuş hanlıkdır. [Arbeg Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arbeg_Hanedan%C4%B1) tarafından yönetilmiş "Tatar Şehzadeleri" olarak da adlandırmışlardır[^2]. [Udmurtlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Udmurtlar) ile ittifak yapmışlar ve Hanlardan birinin adı [Kara Bek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Bek) olmasından dolayı Udmurtlar hanlığa **Karagurt** olarak adlandırmışlardır.

1490 yılında Moskova'ya resmi ziryeret gerçekleştirmişlerdir ve ittifak kurmuşlardır. [Rus Çarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C3%A7ar%C4%B1) [III. İvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._%C4%B0van)'dan [Kara Bek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Bek) hanlığın topraklarını ve Tatar köylülerinin topraklarını güvencesini ve haklarını almış ancak Udmurtlar bunu kabul etmediler. Udmurtların büyük bir protestosuna neden oldu ve bunun sonucunda Tatar toprakları kısmen azaltıldı iki çarlık soruşturması yapıldı. Genel arazi dağıtımından sonra Nokrat Tatarları topraklarını büyük oranda korudular.

Rus Çarı [I. Fyodor](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Fyodor) 1588 yılında Hanlığı ilhak etmiştir ve hanlığın ve [Tatarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar)'ın toprakları kamulaştırmıştır. Topraksız kalan Tatarlar farklı bölgere göç etmeye başlamışlardır. Boşalan topraklara Ruslar yerleştirilmiştir.

## Dış bağlantılar

- Сюткин В. М., Ситяков А. С. Нухрат — Карино. Серебряные булгары и арские князья. — Киров: ООО Спектр-Принт, 2018. — 112 с.
- Исхаков Д. М. [Об исторических стратах генеалогии «арских князей» \\\\ Татарские мурзы и дворяне: история и современность](http://www.tataroved.ru/publicat/murzi/tat_murzi_bez_Prilojeniya.pdf) **:** Сборник статей. Вып. 1. — Казань: Институт истории им. Ш. Марджани АН РТ, 2010.
- Исхаков Д. М. К вопросу об этносоциальной топографии центрального владения вятской ветви Арских князей в XVI-начале XVII вв //Средневековые тюрко-татарские государства. – 2017. – №. 9. – С. 88-94.
- Салихов Р. Служилая Ура, рождение татарского капитализма. — Казань, 2015.
- *Д. М. Исхаков* От средневековых татар к татарам нового времени (этнополитический взгляд на историю волго-уральских татар XV XVII вв.). - Казань: Издательство "Мастер Лайн", 1998. - 276с.
- Исхаков Д. М. [Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20220516230611/https://cyberleninka.ru/article/n/k-voprosu-ob-etnosotsialnoy-topografii-tsentralnogo-vladeniya-vyatskoy-vetvi-arskih-knyazey-v-xvi-nachale-xvii-vv |tarih=16 Mayıs 2022  К вопросу об этносоциальной топографии центрального владения вятской ветви Арских князей в XVI-начале XVII вв](https://cyberleninka.ru/article/n/k-voprosu-ob-etnosotsialnoy-topografii-tsentralnogo-vladeniya-vyatskoy-vetvi-arskih-knyazey-v-xvi-nachale-xvii-vv) //Средневековые тюрко-татарские государства. – 2017. – №. 9. – С. 88-94.

[^1]: Нократ татарлары. <https://tatarica.org/tat/razdely/narody/tatary/etnik-trkemnr/nokrat-tatarlary>
[^2]: Арские князья. <https://tatarica.org/ru/razdely/istoriya/srednie-veka/arskie-knyazya>
