# Nizâm-ı Cedîd Ordusu

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Niz%C3%A2m-%C4%B1_Ced%C3%AEd_Ordusu
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Nizâm-ı Cedîd Ordusu, https://tr.wikipedia.org/wiki/Niz%C3%A2m-%C4%B1_Ced%C3%AEd_Ordusu (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4c/Neferi.jpg)
* (tr:Giovanni Jean Brindesi, public-domain)*

- **Birim adı:** Nizâm-ı Cedîd
- **Tarih:** 1792-1807
- **Bağlılık:** Sultan
- **Büyüklük:** 350.000 kişi
- **Dağılması:** 29 Mayıs 1807

**Nizâm-ı Cedîd Ordusu**, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nde [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim) tarafından [Nizâm-ı Cedîd](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niz%C3%A2m-%C4%B1_Ced%C3%AEd) (Yeni Düzen) faaliyetleri ile kurulan ordudur. Bu ordunun temeli 1717 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a gelen [Fransız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zlar) subayı De Rochefort'un, sadaret kayslahat projesinin tercümesinde, yapılacak askerî yeniliğe **Nizâm-ı Cedîd** denmiştir. Bu ordu [Yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri) ocağının çıkardığı [Kabakçı Mustafa İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabak%C3%A7%C4%B1_Mustafa_%C4%B0syan%C4%B1) sonucu ortadan kaldırılmıştır.[^1]

## Amacı

![Osmanlı Padişahı III. Selim](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Joseph_Warnia-Zarzecki_-_Sultan_Selim_III_-_Google_Art_Project.jpg/1280px-Joseph_Warnia-Zarzecki_-_Sultan_Selim_III_-_Google_Art_Project.jpg)
*Osmanlı Padişahı III. Selim (Joseph Warnia-Zarzecki 1850 (French) Born in Nantes, France. Details on Google Art Project, public-domain)*

Yeni bir ocağın kurulmasına karar verilmesinin en mühim sebebi, [yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri)lerin ıslah edilmesinin çok zor olmasıydı. Bu ıslahat düşüncesini benimseyen [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim) henüz tahta çıktığı sıralarda bu düşünceyi benimsemiş olan, açık fikirli ve yenilikçi taraftar bir ekibi toplantıya çağırdı. Bu ekibin başına da [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli) Kazaskeri [İsmail Paşazade Esseyid İbrahim İsmet Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Pa%C5%9Fazade_Esseyid_%C4%B0brahim_%C4%B0smet_Bey)'i getirdi.

Yayla İmamı Risalesi'ne göre, Nizam-ı Cedid programı 72 maddeden oluşmuştur. [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) bu ıslahatı yaparken [Fransa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Frans%C4%B1z_Cumhuriyeti)'dan yardım istemiş, 1796 yılında konuyla ilgili olarak top, humbara dökümcüsü, top kundağı ve tüfenkçi işçileri gelmişti. Ayrıca, bir süre sonra Fransa'dan General Menand başkanlığında ve amele başı Bamilo ile gelen heyetle birlikte [Prusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prusya)'dan da subay ve danışmanlar geldi. Bunlardan Albay Von Goetze, 1798'de [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim)'in isteği üzerine [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kara birliklerinde incelemelerde bulundu. [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim)'in topladığı bir mecliste, [Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) devrindeki düzene dönülürse işlerin kolaylaşacağı fikri taraftar bulunca ilk önce ocağa haftalık belli düzende talim yapılması fikri sorulmuş ancak ocak ağalarından olumsuz yanıt alınmıştır. Bunun üzerine Nizam-ı Cedid ordusunun kurulmasına karar verilmiştir. [Yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri)lerin tepkisini çekmemek için ise Bostancı Ocağı'na bağlı Bostancı Tüfenkçisi adı altında kurulmuştur.

## Teşkilatı

Yeniçerilerin kuşkulandırılması, düşmanlıklarının kazanılması ve işin daha baştan bitmesi gibi mahsurlar içerdiğinden Nizam-ı Cedid ayrı bir ocak değil de Yeni Asker, Bostancı, Tüfenkçi Ocakları adıyla Bostaniyan-ı Hassa Ocağı'na bağlandı.

İlk kışla [Cezayirli Gazi Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayirli_Gazi_Hasan_Pa%C5%9Fa)'ya ait olan Levend Çiftliği'nde kurulmuş, daha sonra artan destekle beraber önce Üsküdar'da daha sonra da Üsküdar merkez olmak üzere [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'da ortalar kurulmuştur. Bugünkü [Selimiye Kışlası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selimiye_K%C4%B1%C5%9Flas%C4%B1)'nın temellerinin atıldığı Üsküdar Kışlası'na bağlı olan [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'daki ortalar şöyleydi: [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara) Ortası, [Bolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bolu) Ortası, [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri) Ortası, [Kastamonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kastamonu) Ortası, [Kütahya](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya) Ortası, [Kırşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C5%9Fehir) Ortası, [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya) Ortası, [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas) Ortası, [Aydın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1n) Ortası, [Çankırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ank%C4%B1r%C4%B1) Ortası, [Çorum](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87orum) Ortası, [Aksaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aksaray) Ortası, [Menteşe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mente%C5%9Fe%2C_Mu%C4%9Fla) Ortası, [Seydişehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seydi%C5%9Fehir) Ortası, [Niğde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C4%9Fde) Ortası, [Hamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamid) Ortası, [Manisa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manisa) Ortası, [İçel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mersin) Ortası ve [Karaman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaman) Süvari Ortası.

Bu ortaların kurulmasıyla beraber Nizam-ı Cedid Ordusu'nun mevcudu 230.000'e yaklaşmıştır. Askerler 25 yaşını geçmemiş, yiğit, asil ve temiz ailelerden seçilir; bunlara önce usul ve erkan öğretilirdi. Ocakta her bir üye arasında kefalet sistemi geliştirilmişti; böylece firarlar engelleniyordu.

[^1]: III. Selim Dönemi ıslahat çabaları: Nizam-ı Cedid. <http://kaynakca.hacettepe.edu.tr/eser/28264855/iii-selim-donemi-islahat-cabalari-nizam-i-cedid>
