# Nilüfer Hatun

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Nil%C3%BCfer_Hatun
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Nilüfer Hatun, https://tr.wikipedia.org/wiki/Nil%C3%BCfer_Hatun (CC-BY-SA-4.0)

![Nilüfer Hâtun'un mezarı, Bursa'daki Orhan Gazi Türbesi'ndedir.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/Tomb_of_Nil%C3%BCfer_Hatun%2C_wife_of_Sultan_Orhan_of_the_Ottoman_Empire.jpg/1280px-Tomb_of_Nil%C3%BCfer_Hatun%2C_wife_of_Sultan_Orhan_of_the_Ottoman_Empire.jpg)
*Nilüfer Hâtun'un mezarı, Bursa'daki Orhan Gazi Türbesi'ndedir. (Maurice Flesier, CC-BY-SA-4.0)*

- **Unvan:** نیلوفر خاتون
- **Doğum tarihi:** 1285 civarı
- **Doğum yeri:** Yarhisar, Bizans İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 1363-1380
- **Ölüm yeri:** Bursa, Osmanlı Devleti
- **Defin yeri:** Orhan Gazi Türbesi, Bursa, Türkiye
- **Eşi:** Orhan Gazi
- **Çocukları:** Gazi Süleyman Paşa; I. Murad
- **Tam ismi:** Nilüfer Hatun
- **Hanedan:** Osmanlı Hanedanı (evlilikle)
- **Dini:** önceden Hristiyan; sonradan Sünni İslam

**Nilüfer Hatun**, (doğum adı Holifera, Holophira veya Olivera)(ö. 1363[^1]–1380[^2] [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)) [Yarhisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarhisar%2C_Yeni%C5%9Fehir) [Tekfur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekfur)'unun kızı, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin ikinci padişahı [Orhan Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orhan_Gazi)'nin eşidir. Rumeli Fatihi [Süleyman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa_%28Orhan_Gazi%27nin_o%C4%9Flu%29) ve Osmanlı Devleti'nin üçüncü padişahı [I. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad)'ın annesidir. Bursa ve İznik'te büyük izler bırakmıştır. Bursa'nın [Nilüfer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nil%C3%BCfer%2C_Bursa) ilçesinin ve [Nilüfer Çayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nil%C3%BCfer_%C3%87ay%C4%B1)'nın adı ondan gelmektedir.

## Yaşamı

Osmanlı Devleti'nde yabancı eşlerden ilkidir. [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) asıllıdır. Asıl adının *Holofira* olduğu rivayet edilir. Nilüfer, bu adın [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e)leşmiş halidir.[^3] Geleneksel anlatılara göre, Orhan Gazi ile evlendirilmeden önce Bilecik Tekfuru'nun oğluyla nişanlıydı. Osmanlıların 1299'da [Bilecik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bilecik)'i ele geçirmeleri ve ardından yakınlardaki düğün konvoyuna yapılan baskın sırasında tutsak alındığı ve [Osman Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Gazi) tarafından oğlu Orhan Gazi ile evlendirildiği söylenmektedir. Tarihçi [Necdet Sakaoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Necdet_Sakao%C4%9Flu)'nun aktardığına göre Nilüfer Hatun, [cariye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cariye) durumundaki ilk padişah eşidir. 1357 yılında vefat eden Gazi Süleyman Paşa, ondan on yaş daha küçük olan üçüncü Osmanlı padişahı I. Murad'ın annesidir.[^4]

## Baş hâtunluğu

[Faslı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fasl%C4%B1lar) gezgin [İbn Battuta](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bn_Battuta)'nın [İznik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik)'te bizzat kendisi ile görüştüğünü Nilüfer Hatun'un huzuruna kabul edildiğinde onu *Beylûn Hatun* Olarak seyyahatnamesine kaydetmiştir Orhan Gazi'nin Baş hâtunudur. Nilüfer, "[lotus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lotus_%28bitki%29)" adındaki kutsal çiçek anlamına gelir. Onun bu adı, İznik'teki imaretinin kitabesinde yazılıdır. [İslâmî](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam) bir adı olmayan Nilüfer'in sağlığında yaptırdığı tesisler arasında herhangi bir [cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cami) bulunmamaktadır.[^5] İbn Battuta'nın naklettiğine göre Orhan Gazi ile birlikte [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'da oturmayan Beylûn Hâtun, ondan ayrı olarak o yıllarda "Anadolu'nun [Kudüs](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kud%C3%BCs)'ü" olarak adlandırılabilecek kadar [Hristiyanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hristiyanl%C4%B1k)ca kutsal kabul edilen [İznik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik)'te ikamet etmekteydi.[^6] İznik'e giden gezgin İbn Battuta, bomboş olan kentte saray hizmetkârlarından birkaçı ve sultanın hanımı Beylun hatun oturuyor, Beylun hatun kent toplumuna hükümranlık eden erdemli iyi yürekli bir kadın. Kendisi adil ve olgun bir yönetici Emirindeki hizmetkârlar kendisini çok severdi her sözünü yerine getirirlerdi. İznik'te Sultanönülü ([Eskişehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski%C5%9Fehir)) [fakih](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1k%C4%B1h) Hacı Alâeddin'e konuk olan İbn Battuta söylediğine göre Orhan Gazi seferlerde iken kentin yönetimini ve askeri yönetimi Beylûn Hatun üstlenmiştir. Askerlerin komutası Beylûn Hatun'dadır. Orhan Gazi'nin eşlerinden dindarlığıyla ünlü olan *Beylûn Hâtun* olduğunu ve *Hacı Alâeddin* ile birlikte ziyaretine gittikleri Beylûn Hâtun'un kendilerine izzet ve ikramlarda bulunduğunu, birkaç gün sonra Orhan Bey'in de oraya geldiğini yazmaktadır.[^7]

## Hayır işleri ve tarihe bıraktıkları

![Nilüfer Hatun imareti Kitabesi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2e/Nilufer_hatun_imareti3.jpg)
*Nilüfer Hatun imareti Kitabesi (Retrieverlove, CC-BY-SA-4.0)*

![Nilüfer Hatun imareti](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/16/Nilufer_hatun_imareti2.jpg)
*Nilüfer Hatun imareti (Retrieverlove, CC-BY-SA-4.0)*

![Nilüfer Hatun imareti hakkında bilgilendirme yazısı](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Iznik_Museum3.JPG/1280px-Iznik_Museum3.JPG)
*Nilüfer Hatun imareti hakkında bilgilendirme yazısı (Szoszv, CC-BY-SA-3.0)*

![Nilüfer Hatun İmareti (İznik, Bursa, Türkiye)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Nil%C3%BCfer_Hatun_Imaret_in_January_2023_04.jpg/1280px-Nil%C3%BCfer_Hatun_Imaret_in_January_2023_04.jpg)
*Nilüfer Hatun İmareti (İznik, Bursa, Türkiye) (Kurmanbek, CC-BY-SA-4.0)*

Nilüfer Hatun İznik Ve Bursa'yı, Camiler imaretler, medreselerle donattı. Bursa'da kaplıca kapısı yanında bir tekke, Bursa kalesinde bir cami.Darülharp Mahallesi'nde bir mescit, kendi adını taşıyan Nilüfer çayı.Bursa Mudanya yolu üzerinde bir Irmağa köprü yaptırdı. Köprü kendi adıyla anılır[^8] [İznik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik)'te, oğlu [I. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad) tarafından kendisinin adına bir [imarethane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nil%C3%BCfer_Hatun_%C4%B0mareti) inşa edilmiştir. Ayrıca yaptığı hayır işleriyle. Bursalıların gönlüne taht kurmuştur. Adı yüzyıllar sonra Bursa'nın [bir ilçesine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nil%C3%BCfer%2C_Bursa) verilmiştir. Kabri Bursa'daki [Orhan Gazi Türbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orhan_Gazi_Camii_%28Bursa%29)'ndedir. Ayrıca adı, Orhan Gazi'nin kendi türbesi olan Bursa'daki *(Gümüşlü)* Tophane'de bulunmaktadır.

## Popüler kültürdeki yeri

- 1988'de [TRT 1](https://turkipedia.org/tr/wiki/TRT_1) de yayımlanan [*Kuruluş "Osmancık"*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurulu%C5%9F_%22Osmanc%C4%B1k%22) dizisinde [Sema Yunak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sema_Yunak) tarafından canlandırılmıştır.
- [*Hacivat Karagöz Neden Öldürüldü?*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hacivat_Karag%C3%B6z_Neden_%C3%96ld%C3%BCr%C3%BCld%C3%BC%3F) adlı Türk Filminde [Ayşe Tolga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C5%9Fe_Tolga) tarafından canlandırılmıştır.
- [Atv](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atv_%28T%C3%BCrkiye%29)'de yayınlanan [*Kuruluş Osman*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurulu%C5%9F_Osman) dizisinde [Ecem Sena Bayır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ecem_Sena_Bay%C4%B1r) tarafından canlandırılmıştır.[^9]
- [Atv](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atv_%28T%C3%BCrkiye%29)'de yayınlanan [Kuruluş Orhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurulu%C5%9F_Orhan) dizisinde [Mahassine Merabet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahassine_Merabet) tarafından canlandırımıştır.

## Konuyla ilgili yayınlar

- [Bahadıroğlu, Yavuz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yavuz_Bahad%C4%B1ro%C4%9Flu), *Resimli Osmanlı Tarihi,* Nesil Yayınları, 15. baskı, 2009, ISBN 978-975-269-299-2.
- , *The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire,* [Oxford University Press](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oxford_University_Press), 1993, ISBN 0-19-508677-5.

[^1]: Bu mülkün kadın sultanları: vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008, s. 43.
[^2]: EMECEN, Feridun. Nilüfer Hatun. TDV İslâm Ansiklopedisi. <https://islamansiklopedisi.org.tr/nilufer-hatun>
[^3]: Sakaoğlu, Necdet. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008, s. 35 - 37. <https://books.google.com.tr/books?redir_esc=y&hl=tr&id=6WUMAQAAMAAJ&dq=havatin+hatun&focus=searchwithinvolume&q=holifera>
[^4]: Sakaoğlu, Necdet. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008, s. 36. <https://books.google.com.tr/books?redir_esc=y&hl=tr&id=6WUMAQAAMAAJ&dq=havatin+hatun&focus=searchwithinvolume&q=nil%C3%BCfer>
[^5]: Sakaoğlu, Necdet. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008, s. 39. <https://books.google.com.tr/books?redir_esc=y&hl=tr&id=6WUMAQAAMAAJ&dq=havatin+hatun&focus=searchwithinvolume&q=%C4%B0bn+Batutta%27n%C4%B1n>
[^6]: Sakaoğlu, Necdet. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008, s. 39. <https://books.google.com.tr/books?redir_esc=y&hl=tr&id=6WUMAQAAMAAJ&dq=havatin+hatun&focus=searchwithinvolume&q=%C4%B0bn+Batutta%27n%C4%B1n>
[^7]: Sakaoğlu, Necdet. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008, s. 40. <https://books.google.com.tr/books?redir_esc=y&hl=tr&id=6WUMAQAAMAAJ&dq=havatin+hatun&focus=searchwithinvolume&q=Hac%C4%B1+Al%C3%A2eddin>
[^8]: Sakaoğlu, Necdet. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008, s. 35 - 40. <https://books.google.com.tr/books?redir_esc=y&hl=tr&id=6WUMAQAAMAAJ&dq=havatin+hatun&focus=searchwithinvolume&q=beylun+h%C3%A2tun>
[^9]: “Kuruluş Osman”da flaş gelişme, Emre Bey ile Ecem Sena Bayır çifti ekibe veda ediyor. birsenaltuntas.com, 1 Mayıs 2025. <https://www.birsenaltuntas.com/dizi/kurulus-osmanda-flas-gelisme-emre-bey-ile-ecem-sena-bayir-cifti-ekibe-veda-ediyor/58135/>
