# Nilüfer (mayın döşeme gemisi)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Nil%C3%BCfer_(may%C4%B1n_d%C3%B6%C5%9Feme_gemisi)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Nilüfer (mayın döşeme gemisi), https://tr.wikipedia.org/wiki/Nil%C3%BCfer_%28may%C4%B1n_d%C3%B6%C5%9Feme_gemisi%29 (CC-BY-SA-4.0)

![Nilüfer mayın döşeme gemisi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6b/SS_Frederica%2C_Nil%C3%BCfer_%281890%29.png)
*Nilüfer mayın döşeme gemisi (public-domain)*

**Nilüfer** ya da diğer adıyla **SS *****Frederica,*** 1890 yılında [İskoçya'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sko%C3%A7ya) LSWR için inşa edilmiş bir [yolcu gemisiydi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yolcu_gemisi).[^1] 1912 yılında Osmanlı'ya satıldı ve adı Nilüfer olarak değiştirildi. 1914 yılında [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) tarafından mayın döşeme gemisi olarak kullanıldı. 1914'te bir [mayına](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deniz_may%C4%B1n%C4%B1) çarparak battı.

## İnşası

1890 yılında merkezi Clydebank'ta bulunan [John Brown & Company](https://turkipedia.org/tr/wiki/John_Brown_%26_Company) şirketi, [Southampton](https://turkipedia.org/tr/wiki/Southampton) ile [Manş Adaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Man%C5%9F_Adalar%C4%B1) arasındaki güzergahta LSWR'nin hızlı posta taşıma servisinde ve yolcu taşıma hizmetinde kullanılması için üç adet [kardeş gemi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karde%C5%9F_gemi) inşa etti. İnşa edilen gemilerin isimleri *Frederica, Lydia* ve *Stella****dır. *****Frederica,***** bu üçlü arasında ilk inşa edilen gemidir. 5 Haziran 1890 tarihinde denize indirilmiştir.***[^2][^3]

*Frederica'nın* uzunluğu 77.1, [kemeresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Geni%C5%9Flik_%28denizcilik%29) 10.7 ve derinliği de 4.5 metreydi. Tonajı ise 1,059 GRT ve 193 NRT idi.[^4] İki adet [pervanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pervane) mevcuttu. Üç adet silindire sahip üçlü deniz buhar motoruyla çalışıyordu. İki motorunun toplam gücü 360 [NHP](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beygir_g%C3%BCc%C3%BC) idi.[^5]

LSWR, *Frederica'yı* Southampton şehrinde tescil ettirdi. Birleşik Krallık resmi kayıt numarası 97212'ydi. Kodu da LTSV idi.[^6]

## Hizmet geçmişi

*Frederica*, 26 Temmuz 1890'da [Kraliçe Victoria](https://turkipedia.org/tr/wiki/Victoria_%28Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1k_krali%C3%A7esi%29) tarafından gerçekleştirilen yeni derin su rıhtımının açılışı için süslenmiş bir hâlde Southampton'a getirildi.[^7] Geminin 31 Temmuz 1890 tarihinde saat sabah 06.23'te [Guernsey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Guernsey)'e varışı birçok izleyici tarafından takip edilmiş; ardından saat 07.00'de adadan ayrılarak Jersey'e geçmiş ve saat 08.33'teki varışı rıhtımdaki bin kişi tarafından izlenmiştir.[^8] 4 Eylül 1890'da, Guernsey'den saat 10.15'te hareket edip 15.30'da Southampton Rıhtımı'na vararak bu rotayı 5 saat 15 dakikada tamamlamış ve en hızlı geçiş rekorunu kırmıştır.[^9] Ekim 1890'da ise aynı yolculuğu 5 saat 8 dakikada gerçekleştirmiştir.[^10]

1911 yılında İstanbul'da, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı [İdare-i Mahsusa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0dare-i_Mahsusa)'ya satıldı. Geminin mülkiyeti; 1912 yılında, adını Nilüfer olarak değiştiren ve İstanbul limanına tescil ettiren Osmanlı Seyr-i Sefain İdaresi'ne geçti. [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun 1914 yılının Ekim ayının sonunda [Birinci Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'na girmesinin ardından Osmanlı Donanması tarafından devralınan gemi, Hasan Murad komutasında mayın döşeme gemisi olarak görevlendirildi.[^11] 22 Kasım 1914 tarihinde Karadeniz'de [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan)'ın [Rila](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rila) mevkii yakınlarında bir Bulgar mayınına çarparak battı.[^12][^13]

[^1]: Duckworth, Christian Leslie Dyce. Railway and other Steamers. T. Stephenson and Sons, 1968.
[^2]: The London and South Western Company. 14 Haziran 1890. <http://www.britishnewspaperarchive.co.uk/viewer/bl/0000184/18900614/015/0002>
[^3]: clydeships. <https://www.clydeships.co.uk/view.php?&ref=22421>
[^4]: Lloyd's Register Foundation, Heritage & Education Centre. Lloyd's Register of Shipping 1898 Steamers. 1898. <http://archive.org/details/HECROS1898ST>
[^5]: Lloyd's Register Foundation, Heritage & Education Centre. Lloyd's Register of Shipping 1898 Steamers. 1898. <http://archive.org/details/HECROS1898ST>
[^6]: Lloyd's Register Foundation, Heritage & Education Centre. Lloyd's Register of Shipping 1898 Steamers. 1898. <http://archive.org/details/HECROS1898ST>
[^7]: The Queen at Southampton. 28 Temmuz 1890. <http://www.britishnewspaperarchive.co.uk/viewer/bl/0000174/18900728/057/0005>
[^8]: The London and South-Western new steamer Frederica. 31 Temmuz 1890. <http://www.britishnewspaperarchive.co.uk/viewer/bl/0000184/18900731/011/0002>
[^9]: Fastest Passage across the Channel. 6 Eylül 1890. <http://www.britishnewspaperarchive.co.uk/viewer/bl/0000495/18900906/124/0008>
[^10]: A Quick Passage. 21 Ekim 1890. <http://www.britishnewspaperarchive.co.uk/viewer/bl/0000495/18900906/124/0008>
[^11]: Gömleksiz, Eda Gülşen. Nilüfer Mayın Gemisi. 1 Ocak 2020, s. 65-84. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/otam/article/1048993>
[^12]: Frederica. Caledonian Maritime Research Trust. <http://www.clydeships.co.uk/view.php?&ref=22421>
[^13]: Turkish Mine-Layer Blown up in the Black Sea. 27 Kasım 1914. <http://www.britishnewspaperarchive.co.uk/viewer/bl/0000687/19141127/075/0006>
