Nişancı Hamza Paşa

Nişancı Hamza Paşa (ö. 1606/1607?); nişancı ve beylerbeyi görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

Babasının adı Edhem'dir. 2 Ağustos 1593 tarihli belgede nişancı olan Hamza Paşa'nın günümüz Yeğenbey mahallesindeki mülklerinin ve Ankara'da zeametlerinin yer alıyor olması nedeniyle Ankaralı olabileceği değerlendirilmektedir. Uzun yıllar Dîvân-ı Hümâyun kâtipliği yaptıktan sonra Halifetü'r-rüesa'ya göre 1573/74 yılında gösterilmekle birlikte Mehmed Süreyya ve defterine göre 24 Mart 1580’de Reîsü'l-küttâb kâtibi, aynı yılın Eylül ayında da nişancı olmuştur. Ancak kısa bir süre sonra 1581 yılında görevinden alınmıştır. 1582 yılında padişahın çocuklarının sünnetlerinde, Sûr-ı Hümâyûn (Düğün) Nazırı olarak görülmektedir. Kısa süre sonra Reîsü'l-küttâb olan Hamza Paşa, sadrazam Özdemiroğlu Osman Paşa'nın yanında 1584 yılında Kırım'a ve akabinde de İran'a düzenlenen sefere katıldı. 11 Aralık 1585'de sadrazam olan Mesih Paşa, arasının iyi olmadığı Hamza Paşa'yı Kastamonu sancakbeyi olarak atamak istemişse de bu görevi istememiştir.^{[1]Ergenç, Özer. Nişancı Hamza Paşa'ya İlişkin Yeni Bilgiler. DergiPark, 1980, s. 31-45.}

Hamza Paşa bir süre Reîsü'l-küttâblık görevinden alınmışsa da 1589-90 yılında yine Reîsü'l-küttâb olarak görülmektedir. Temmuz 1592'de nişancılık görevine getirilmiştir. III. Mehmed'in 1595 yılı başında padişah olduğu tarihte nişancılık görevini sürdürdüğü görülmektedir. Sicill-i Osmani'de Anadolu beylerbeyi olduğu belirtilen Hamza Paşa, torunu İsmail Bey'e verilen tımar kayıtlarında (1599) ve 1602 yılı kaydında ise Rumeli beylerbeyi olarak belirtilmektedir. Arşiv belgelerinin doğruluğu dikkate alınarak Hamza Paşa'nın Rumeli beylerbeyi olduğu kabul edilmektedir. 1596 yılında nişancılık görevini bırakan Hamza Paşa'nın sonrasında aldığı görevler tam bilinmemektedir. 1599 yılında emekli nişancı olarak kayıtlarda yer almakla birlikte 1602 yılında yine nişancı olarak görülmektedir. Sicill-i Osmani'ye göre 1604/1605 yılında hastalanan Hamza Paşa 1605/1606 yılında ölmüştür. 25 Temmuz 1605 tarihli sicil kaydında sağ olduğu görülen Hamza Paşa, 22 Aralık 1607 belgelerde ölü olarak görülmektedir. Buna göre 1606/1607 yılında öldüğü değerlendirilmektedir.^{[1]Ergenç, Özer. Nişancı Hamza Paşa'ya İlişkin Yeni Bilgiler. DergiPark, 1980, s. 31-45.}