# Nganasanlar > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Nganasanlar > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Nganasanlar, https://tr.wikipedia.org/wiki/Nganasanlar (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5b/Ngasani.jpg) * (public-domain)* - **Grup:** Nganasanlar - **Nüfus:** 978 (2002) - **Bölgeler:** – 834 (2002); - 44 (2001) - **Diller:** Nganasan dili; Rusça - **Dinler:** Animizm; Şamanizm; Rus Ortodoks Kilisesi - **İlgili gruplar:** Selkuplar; Nenetsler **Nganasanlılar** (; Nganasan: *ŋənəhsa(nəh)*, *ńæh*), Kuzey [Sibirya'daki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya) [Taymır Yarımadası'nda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taym%C4%B1r_Yar%C4%B1madas%C4%B1) yaşayan [Samoyed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samoyedler) halklarından biridir. [Ural dilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ural_dilleri)nden Nganasan dilini konuşan topluluk, Kuzey Rusya'nın yerli halklarından biri olarak kabul edilir. Esas olarak [Krasnoyarsk Krayı'nın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Krasnoyarsk_Kray%C4%B1) Taymyrsky Dolgano-Nenetsky Bölgesi'ndeki Ust-Avam, Voloçanka ve Novaya yerleşimlerinde, daha küçük nüfuslar ise [Dudinka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dudinka) ve [Norilsk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Norilsk) kasabalarında ikamet etmektedir.[^1] Nganasanların proto-Uralik halkların doğrudan torunları olduğu düşünülmektedir.[^2] Bununla birlikte, diğer yerel Sibirya halklarıyla karıştıklarına dair bazı kanıtlar da vardır. Nganasanlar, [ren geyiği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ren_geyi%C4%9Fi) güden [Nenetsler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nenetsler)den farklı olarak vahşi ren geyiği [avcılığıyla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avc%C4%B1l%C4%B1k) hayatlarını devam ettiren yarı göçebe bir topluluktur. ![Nganasan geleneksel sanatçılar. Folklor grubu 'Dentedie' (Kuzey Işıkları) Finlandiya'da, 2018](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Dentedie_from_Taimyr_%2843768724740%29.jpg/1280px-Dentedie_from_Taimyr_%2843768724740%29.jpg) *Nganasan geleneksel sanatçılar. Folklor grubu 'Dentedie' (Kuzey Işıkları) Finlandiya'da, 2018 (Ninara from Helsinki, Finland, CC-BY-2.0)* Bugün [Rusya'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya) yaşayan Nganasalıların kesin sayısı konusunda kesinlik yoktur. 2002 Rusya nüfus sayımına göre [Rusya'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya) yaşayan 862 Nganasanın, 766'sı eski [Taymır Özerk Okrugu'nda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taym%C4%B1r_%C3%96zerk_Okrugu) yaşıyordu.[^3] Buna karşın, Nganasanı inceleyenler, nüfuslarının yaklaşık 1000 kişiden oluştuğunu tahmin etmektedir. Nganasan dili [ciddi şekilde tehlikede](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dil_%C3%B6l%C3%BCm%C3%BC) kabul edilmektedir ve en fazla 500 Nganasan'ın [Nganasan dili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nganasan_dili)ni konuşabildiği tahmin edilmektedir. 18 yaşından küçük olanların dil yeterliliği sınırlıdır.[^4] ## Coğrafya ![Nganasan geleneksel güneş gözlüğü. Kuzey Kutbu yazında gözleri parlak ışıktan koruması için tasarlanmıştır.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/df/%D0%9D%D0%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D0%BE%D1%87%D0%BA%D0%B8.jpg) *Nganasan geleneksel güneş gözlüğü. Kuzey Kutbu yazında gözleri parlak ışıktan koruması için tasarlanmıştır. (Андрей Солдаков, CC-BY-SA-3.0)* Nganasanlar, tarihsel olarak [Avrasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrasya) kıtasının ve [Rusya Federasyonu'nun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya) en kuzeyinden yaşayan etnik gruptur. Yaklaşık 100.000 kilometrekarelik bir alanda yaşayan Nganasanların yaşam alanı, batıda Golchikha Nehri'nden doğuda Khatanga Körfezi'ne ve kuzeyde [Taymır Gölü'nden](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taym%C4%B1r_G%C3%B6l%C3%BC) güneyde Dudypta Nehri'ne kadar yayılmıştır. Nganasanların avlanma alanları sırasıyla doğu ve batıdaki Dolganlar ve [Enetslerle](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dolganlar) çakışmaktadır. Kışın, [yarımada](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yar%C4%B1mada)nın güneyindeki [Kuzey Kutbu ağaç sınırında](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9Fa%C3%A7_s%C4%B1n%C4%B1r%C4%B1) yaşarlar ve yaz boyunca göç yoları 400 mil kuzeydeki Byrranga Dağları'na kadar uzanan vahşi [ren geyiği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ren_geyi%C4%9Fi) sürülerini takip ederler. ## Genetik Nganasanların ve diğer Ural halklarının karakteristik baba soy hattı [N1c](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haplogrup_N_%28Y-DNA%29) haplogrubudur. Samoyed halklarında N1b-P43 haplogrubu N1c'ye kıyasla daha çok görülmektedir.[^5] Haplogrup N, [Çin'in](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in) kuzey kesimlerinde 20.000–25.000 yıl önce ortaya çıktı[^6] ve oradan Kuzey [Avrasya'ya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrasya), [Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya) üzerinden de [Kuzey Avrupa'ya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Avrupa) yayıldı. N1c1 alt dalı Samoyed olmayan halklarda, N1c2 ise [Samoyed halklarında](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samoyedler) sıklıkla görülür. Ayrıca [Saami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Laponlar), [Fin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Finler) ve [Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya)lılarda düşük sıklıkta bulunan haplogrup Z (mtDNA), Ural göçü ile ilgilidir. 2019'da genetik, arkeoloji ve dilbilime dayanan bir araştırma, Uralca konuşanların Baltık bölgesine yaklaşık 2.500 yıl önce Sibirya'dan geldiğini tespit etti.[^7] European Journal for Human Genetics [Nature](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nature_%28dergi%29) dergisinde 2019'da yayınlanan genetik çalışmada, Nganasanların proto-Uralik insanların genetiğini en iyi temsil eden grup olduğu tespit edildi.[^8] ## Dış bağlantılar - Helimski, Eugene (1997). ["Factors of Russianization in Siberia and Linguo-Ecological Strategies"](http://ir.minpaku.ac.jp/dspace/bitstream/10502/801/1/SES44_005.pdf) in Senri Ethnological Studies no. 44: *Northern minority languages: Problems of survival*, National Museum of Ethnology. - Kolga, Margus *et al.* (1993). ["Nganasans"](https://web.archive.org/web/20110926141254/http://www.eki.ee/books/redbook/nganasans.shtml) in [*The Red Book of the Peoples of the Russian Empire.*](http://www.eki.ee/books/redbook/) - Trailer for the Russian film ["People of Taimyr" (ЛЮДИ ТАЙМЫРА)](https://www.youtube.com/watch?v=ClSmucL4hE4) - Russian documentary ["Taboo: The Last Shaman" (Табу Последний Шаман)](https://www.youtube.com/watch?v=ClSmucL4hE4) [^1]: Ziker [^2]: Ancient Fennoscandian genomes reveal origin and spread of Siberian ancestry in Europe. 27 Kasım 2018, s. 5018. [^3]: Центральная База Статистических Данных. [^4]: Janhunen, Juha. http://www.helsinki.fi/~tasalmin/nasia_report.html#Nganasan [^5]: The Western and Eastern Roots of the Saami—the Story of Genetic 'Outliers' Told by Mitochondrial DNA and Y Chromosomes. 2004, s. 661-682. [^6]: Genetic evidence of an East Asian origin and Paleolithic northward migration of Y-chromosome haplogroup N. 2013, s. e66102. [^7]: The Arrival of Siberian Ancestry Connecting the Eastern Baltic to Uralic Speakers further East. May 2019, s. 1701-1711.e16. [^8]: Ancient Fennoscandian genomes reveal origin and spread of Siberian ancestry in Europe. 27 Kasım 2018, s. 5018.