# Nevşehirli Dâmad İbrahim Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Nev%C5%9Fehirli_D%C3%A2mad_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Nevşehirli Dâmad İbrahim Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Nev%C5%9Fehirli_D%C3%A2mad_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/De_grootvizier_Nev%C5%9Fehirli_Damat_%C4%ACbrahim_Pasa_Rijksmuseum_SK-A-2017.jpeg/1280px-De_grootvizier_Nev%C5%9Fehirli_Damat_%C4%ACbrahim_Pasa_Rijksmuseum_SK-A-2017.jpeg) * (Jean Baptiste Vanmour, public-domain)* - **Makam:** Osmanlı Sadrazamı - **Dönembaşı:** 9 Nisan 1718 - **Dönemsonu:** 1 Ekim 1730 - **Hükümdar:** III. Ahmed - **Öncegelen:** Nişancı Mehmed Paşa - **Sonragelen:** Silahdar Dâmad Mehmed Paşa - **Doğum tarihi:** 1660 - **Doğum yeri:** Muşkara, Karaman Eyaleti, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** 16 Ekim 1730 (69-70 yaşlarında) - **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Eşi:** Fatma Sultan - **Çocukları:** Mehmed Bey **Nevşehirli Dâmad İbrahim Paşa** (1660, [Muşkara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nev%C5%9Fehir) - 16 Ekim 1730, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [III. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed) saltanatında, 9 Nisan 1718 - 1 Ekim 1730 tarihleri arasında [sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam)lık yapmış Türk asıllı Osmanlı devlet adamı. Oğuzlar'ın [Beydilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beydilli) boyuna mensup [Boynuinceli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Boynuinceli) aşiretindendir.[^1] İsmi [Lale Devri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lale_Devri) ve [Nevşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nev%C5%9Fehir) ile özdeşleşmiştir. [Enderun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ender%C3%BBn)dan yetişen sadrazamların on üçüncüsü ve [Osmanlı sadrazamları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_sadrazamlar%C4%B1_listesi)nın yüz otuzuncusudur. Dâmad İbrahim Paşa tarihte Osmanlı Devleti'nin önemli makamlarına yaptığı liyakatsiz atamalar ile bilinmektedir. Aynı zamanda bu atanan şahısların çoğu Nevşehirli tanıdıkları ve akrabalarıdır. [Patrona](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patrona_Halil_%C4%B0syan%C4%B1) [Halil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patrona_Halil_%C4%B0syan%C4%B1) [İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patrona_Halil_%C4%B0syan%C4%B1) sırasında yerlerine akrabalarını atadığı devlet adamları tarafından [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_Vilayeti) [Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_Vilayeti)'ni sattığı uydurularak halk galeyana getirilmiştir. Devamında ise vücudu parçalanarak katledilmiştir.[^2] Dâmad İbrahim Paşa aynı zamanda [Halit Akçatepe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halit_Ak%C3%A7atepe)'nin babası [Sıtkı Akçatepe](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1tk%C4%B1_Ak%C3%A7atepe)'nin, anne tarafından büyük dedesidir. ## Hayatı [Nevşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nev%C5%9Fehir)'de (Muşkara) dünyaya geldi. Babası, [İzdin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zdin) Voyvodası Ali Ağa idi. İş bulmak için [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a gelmiş ve eski saray masraf katibi Mustafa Efendi'nin delâletiyle (tavsiyesiyle) 1689'da sarayın [helvacı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Helvac%C4%B1) ocağına, daha sonra eski saray [baltacılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baltac%C4%B1_Mehmed_Pa%C5%9Fa) ocağına kaydolmuştur. İbrahim Efendi, hizmetleri ile zamanla terfî ederek darüssaâde ağasının yazıcı halifesi olarak başkent [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'ye gitti. [Şehzade Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed)'in padişah olmasından sonra 1703'te darüssaâde ağası yazıcılığına tayin edildi. Bu vazifedeyken padişahın itimat ve teveccühünü kazandı. Ancak sadrazam olan [Çorlulu Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87orlulu_Ali_Pa%C5%9Fa) onu Edirne'ye gönderdi. 1715'te [Mora Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Seferi_%281715%29)'ne çıkan Veziriazam [Silahdar Dâmad Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silahdar_D%C3%A2mad_Ali_Pa%C5%9Fa), İbrahim Efendi'yi mevkufatçılıkla beraberinde götürdü. Buranın alınmasından sonra da [tahrir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tahrir) (katiplik) işi ile vazifelendirildi. İbrahim Efendi, 1716 yılında [Avusturyalılar'la](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya) yapılan [Petrovaradin Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Petrovaradin_Muharebesi)'nde bulundu. Mağlubiyetten ve sadrazam ve serdar-i ekrem olan [Silahdar Dâmad Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silahdar_D%C3%A2mad_Ali_Pa%C5%9Fa) öldükten sonra vaziyeti padişaha arz etmek üzere bir arıza ile ordu tarafından [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'ye gönderildi. [III. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed) çok güvendiği İbrahim Efendi'yi geri göndermeyerek birinci [ruznameci](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%BBzn%C3%A2me-i_Cer%C3%AEde-i_Hav%C3%A2dis) yaptı. Birkaç gün sonra da 3 Ekim 1716'da sadaret kaymakamlığına tayin etti. İbrahim Paşa, şehit [Silahdar Dâmad Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silahdar_D%C3%A2mad_Ali_Pa%C5%9Fa)'nin dul kalmış bulunan [III. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed)'in kızı [Fatma Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatma_Sultan_%28III._Ahmed%27in_k%C4%B1z%C4%B1%29)'la 1717'de nikâhlanarak *Dâmad* oldu. İbrahim Paşa'nın teşebbüsleri sayesinde [Avusturyalılar'la](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya) barış yapılmasının kararlaştırılmasından sonra, 1718'de sadrazamlığa getirilerek [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) ile [Pasarofça Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pasarof%C3%A7a_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'nı imzaladı. Aynı yıl [Venedikliler'le](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) de barış yapıldı. İbrahim Paşa'nın on üç yıl süren sadrazamlığı zamanında [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) ile bir kez savaş yapıldı. Ancak oluşturulan genel barış ortamında devlet bir huzur dönemine girmiştir. Lale, [Çırağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1ra%C4%9Fan), [Sadabad](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%A2d%C3%A2b%C3%A2d) ve diğer mesirelerde, helva sohbetleri düzenlenmesi de bu dönemde oldu. Bunun yanı sıra ilk matbaanın tesisi ve sanayi müesseselerinin kurulması onun gayretleri ile gerçekleşti. İbrahim Paşa, Eylül 1730'da meydana gelen [Patrona Halil İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patrona_Halil_%C4%B0syan%C4%B1) sırasında Sultan III. Ahmed'in heyetiyle birlikte vardığı karar uyarınca öldürülerek cesedi isyancılara teslim edildi. Cesedi paramparça edildi. Aynı zamanda oyuncu [Halit Akçatepe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halit_Ak%C3%A7atepe)'nin de büyük dedesidir.[^3] ## Değerlendirme Devlet işlerine vakıf, düşünceli, mutedil, kadirşinas, kabiliyetli insanların kadrini bilen bir devlet adamıydı. Padişahın teveccühünü (sevgi ve yakınlık) kazanmakla ve bütün işleri eline almakla şımarmamış, kendisine fenalık yapanlara dahi iyilikte bulunmuştur. “İbrahim Paşa'nın yüksek nitelikleri beyandan aşırıdır. Hazineyi gelirle doldurmuştur. Din ve devlet işlerindeki hizmeti de yazıya sığmaz. Himmeti yüksekti. Aristo kavrayışlı, Eflatun görüşlü, Lokman bilgeliğinde, mülk ve milleti düzende tutan, vakur, mütevazı, tedbirli, mert ve gayretli, iyiliği ikramı çok, yüce himmetli, iyi ahlaklı, yüce soylu, doğruluktan şaşmayan, tedbirli vezir, kanunlara hakim benzersiz sadrazamdı. Özellikle bilgin ve erdemlilere, şeyhlere, ariflere, hüner sahiplerine, şiir ve nesir yazanlara, söz ve yazı ustalarına, müzisyenlere aşırı meyli ve yakınlığı vardı. Ekseri gece ve gündüzlerde ilim ve marifet sahipleriyle sohbet eder, her birini ödüllendirirdi. Bir kişiyi ayıbından ötürü aşağılamaz, rakiplerine bile mansıplar vezirlik verir, yaşlı yoksul herkesi ihyadan geri kalmazdı. Yaratılışı gereği hayır işlerine düşkündü. Nice nice yüce eseri vardır.” Nevşehirli Dâmad İbrahim Paşa, birçok yakınını, önemli makamlara atamıştı. Bu kötü gidişi, Sultan [III. Ahmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed)'in kâtibi [Kilârî Zühdi Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kil%C3%A2r%C3%AE_Z%C3%BChdi_Bey) şöyle ifade etmektedir: *"Bu gidişle zevâl gelir mülke çünkü câhil girer bütün silke(Târih-i Atâ,c. IV, s. 209)*[^4] ## Eserleri Dâmad İbrahim Paşa'nın hayır eserleri oldukça fazladır. Bunların başında, eşi Fatma Sultan ile beraber [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da [Şehzade Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade_Camii) yakınında yaptırdıkları dershane ([Darülhadis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dar%C3%BClhadis)), talebeye mahsus odalar, sebil, kütüphane gelir. [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un muhtelif yerlerinde çeşme, sebil ve mesire yerleri yaptırmıştır. Ayrıca doğum yeri olan ve o tarihte [Niğde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C4%9Fde)'ye bağlı olan Muşkara köyünü, başka yerlerden ahaliyi getirip, [aşiret](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C5%9Firet)leri iskan ile burayı kaza yaptı ve kasabayı sur ile genişletti. Muşkara adını kaldırıp [Nevşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nev%C5%9Fehir) diye adlandırdığı bu yerde iki cami, bir medrese ve medrese talebesiyle fakir halk için imaret yaptırdı. [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da kitap satan esnafta bulunan nadide kitapların, ucuz fiyatla satın alınarak [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)'ya gönderildiğini öğrenen İbrahim Paşa, bu eserlerin yurt dışına çıkışını yasaklayıp kütüphaneler tesis etti. Ayrıca [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da bir çini fabrikası ve çuha fabrikasının yanında Hatayi ismi verilen kumaş fabrikasının tesisi, İbrahim Paşa'nın gayret ve çalışmalarıyla olmuştur. [Lale Devri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lale_Devri) ile başlayan park ve bahçelik de bu gayretli sadrazam sayesinde gerçekleşti. Ancak 1730 yılındaki [Patrona Halil İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patrona_Halil_%C4%B0syan%C4%B1)'ndan sonra bu bahçeler yakılıp yıkıldı. ## Popüler kültürdeki yeri 2012 yılında [TRT 1](https://turkipedia.org/tr/wiki/TRT_1)'de yayınlanan [Bir Zamanlar Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bir_Zamanlar_Osmanl%C4%B1) dizisinde [Hâzım Körmükçü](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%A2z%C4%B1m_K%C3%B6rm%C3%BCk%C3%A7%C3%BC_%281965_do%C4%9Fumlu_oyuncu%29) tarafından canlandırılmıştır. ## Dış bağlantılar - Danışmend, İsmail Hâmi, (1961) *Osmanlı Devlet Erkânı*, İstanbul:Türkiye Yayınevi. - Buz, Ayhan (2009) *Osmanlı Sadrazamları*, İstanbul: Neden Kitap, ISBN 978-975-254-278-5 - [Aktepe, M. Münir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCnir_Aktepe), "Damad İbrahim Paşa, Nevşehirli", in: *Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, Bd. 8, S. 441–443*, İstanbul 1993 [^1]: Prof. Dr. Nusret BULUTCU, Hacıahmetoğulları Muhtemel Tarihi [^2]: DAMAD İBRÂHİM PAŞA, Nevşehirli. [^3]: Arşivlenmiş kopya. [^4]: Maksudoğlu, Prof. Dr. Mehmet. Osmanlı Tarihi (1288-1922). Salon Yayınları, s. 350.