# Neşrî

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ne%C5%9Fr%C3%AE
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Neşrî, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ne%C5%9Fr%C3%AE (CC-BY-SA-4.0)

**Mehmed Neşrî** ([Osmanlı Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca): **محمد نشرى**; ö. 1520), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [tarihçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarih%C3%A7i)si. [*Kitab-ı Cihannüma*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kit%C3%A2b-%C4%B1_Cihann%C3%BCm%C3%A2) adlı [tarih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarih) kitabının yazarıdır.

## Hayatı

Cihannüma adlı eseri dışında, kendisi hakkında bilinenler pek azdır ve tartışmalıdır. Neşrî [mahlas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahlas)ı olup asıl ismi kesin olarak bilinmemektedir. [Halil İnalcık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halil_%C4%B0nalc%C4%B1k) Bursa şer'iyye sicillerine dayanarak tam adının Hüseyin bin Eyne Bey olabileceğini belirtmiştir. [Şuarâ tezkirelerinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tezkire) ismi sadece Neşrî olarak geçmekte, bazı kaynaklarda ise Mevlânâ Neşrî ismi geçmektedir. 19. yüzyıldan itibaren kaynaklarda yazarın ismi Mehmet Neşrî olarak geçmektedir.

Kendisinin Bursalı olması [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'ya olan ilgisini açıklasa da [Karaman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaman)'a olan ilgisinin nedeni bilinmemektedir. Karamanlı olduğu iddiası tartışmalıdır.[^1] [Evliya Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evliya_%C3%87elebi)'ye göre [Germiyanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Germiyano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi)ndandır.[^2]

Bursa'da tahsilini tamamlamış ve uzun süre Bursa'da yaşamıştır. Mevlânâ sıfatı kendisinin [ulema](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulema)dan olduğunu göstermektedir. 1520'de Bursa'da öldüğü düşünülmektedir.[^3] [Bursalı Mehmet Tahir Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursal%C4%B1_Mehmed_Tahir_Bey)'e göre mezarı yol genişletme çalışmaları sırasında harap olmuştur.

## Tarih eseri

En önemli eseri olan Cihannüma, evrensel bir tarih kitabı olacak şekilde kaleme alındı. Yaratılıştan başlayıp kendi dönemine kadar getirdiği 8 bölümden oluşan eserini 1493 tarihinde Sultan [II. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid)'e sunmuştur. Eserin sadece 6. bölümü günümüze ulaşabilmiştir. Bu bölümde Osmanlı öncesi [Türk Tarihi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Tarihi) kısaca yer almakta ve [Osmanlı Tarihi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [II. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid) dönemine kadar gelmektedir.

Kendi hayatı ile ilgili bilinen olaylar, Cihannüma'da kendisi tarafından yazmıştır. Eserinden elde edilen bilgilere göre, Neşrî'nin 3 Mayıs 1481'de [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in vefatında [Gebze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gebze)'deki Osmanlı ordugâhında bulunduğu, Padişah'ın vefatından sonra [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da çıkan olaylara şahit olduğu anlaşılmaktadır.

Neşri, Cihannüma'da çoğunlukla başka tarihî kaynakları sistemli bir şekilde derlemiş ve olayları sebep - sonuç ilişkisi içerisinde yazmaya çalışmıştır. Ayrıca Bursa ve Karaman'a has çeşitli kaynakları ilk defa kullanmıştır.

Neşri olayları kronolojik sıralarına göre kaleme almış ve kullandığı kaynakların doğruluğuna önem vermiştir.[^4] Neşri, kendi dönemindeki ve kendinden sonraki tarihçiler üzerinde çok etkili olmuş ve eseri sıkça [Solakzade Mehmet Hemdemi Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Solakzade_Mehmed_Hemdem%C3%AE) ve [Münecimbaşı Ahmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCnecimba%C5%9F%C4%B1_Ahmet) gibi sonraki dönem tarihçileri tarafından kaynak olarak gösterilmiştir.[^5]

## Konu hakkındaki yayınlar

- *Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi* C. 33 s.20-22
- Toksoy, Cemal (1999), *Yaşamlarıyla ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi* C.2 s.363-364 İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. ISBN 975-0800710

[^1]: J. Stewart-Robinson. Neshri's History of the Ottoman's: The sources and the development of the text. By V.L. Menage. (London Oriental Series. Volume 16) Oxford Unıversity Press, 1964.. Journal of the American Oriental Society, 1970, s. 274-277. <http://www.jstor.org/stable/598145>
[^2]: Martijn Theodoor Houtsma, T W Arnold, A J Wensinck. E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913-1936: 1913-1936. 1993, s. 902. <http://books.google.com/books?id=fWNpIGNFz0IC&pg=RA1-PA902&dq=Encyclopedia+of+Islam+Neshri&as_brr=3>
[^3]: Kenan İnan. Klasik Devir Osmanlı Tarihçilerinde Kaynak Kullanma Usulleri. Tarih Araştırmaları Dergisi, 1997, s. 91-135. <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/18/25/145.pdf>
[^4]: Kenan İnan. Klasik Devir Osmanlı Tarihçilerinde Kaynak Kullanma Usulleri. Tarih Araştırmaları Dergisi, 1997, s. 91-135. <http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/18/25/145.pdf>
[^5]: Martijn Theodoor Houtsma, T W Arnold, A J Wensinck. E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913-1936: 1913-1936. 1993, s. 902. <http://books.google.com/books?id=fWNpIGNFz0IC&pg=RA1-PA902&dq=Encyclopedia+of+Islam+Neshri&as_brr=3>
