# Namazgah-Tepe

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Namazgah-Tepe
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Namazgah-Tepe, https://tr.wikipedia.org/wiki/Namazgah-Tepe (CC-BY-SA-4.0)

- **Devirler:** Tunç Çağı
- **Kültürler:** BMAB

**Namazgah-Tepe** veya *Namazga-depe*, [Türkmenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenistan)'ın [Aşkabat](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C5%9Fkabat) iline yaklaşık 100 km mesafede, [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) sınırına yakın bir konumda yer alan ve [Tunç Çağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tun%C3%A7_%C3%87a%C4%9F%C4%B1)'na ([BMAB](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baktriya-Margiyana_Arkeoloji_B%C3%B6lgesi)) tarihlenen bir [arkeolojik sit alanıdır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arkeolojik_sit). 1950'lerden itibaren Vadim Mikhailovich Masson, Viktor Sarianidi ve I. N. Khlopin tarafından kazılan site, Türkmenistan'daki Tunç Çağı siteleri (Namazgah III-VI) için kronoloji oluşturması açısından (tarihi belgelemesi açısından) önemlidir.

Namazgah kültüründen önce [Ceytun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceytun) kültürü bölgede varlık sürdürmekteydi.

## Kronoloji

Türkmenya [Anav](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anav) kültürünün bölgedeki Namazgah kültüründen çok daha önce bölgede varlığını sürdürdüğüne inanılmaktadır. Namazgah I dönemi (MÖ 4000-3500),[^1] Anav IB2 dönemi ile çağdaş kabul edilir. Geç Kalkolitik Çağ'da bir köy yerleşimi olarak Namazga III (yaklaşık olarak MÖ 3200-2800) ve proto-kentsel bir alan olarak Namazgah IV (yaklaşık olarak MÖ 2800-2400), Geç Bölgeselleşme Dönemi'ne aittir.[^2]

Namazgah V (yaklaşık olarak MÖ 2400-2000),[^3] çok az sulama yapılan veya hiç sulama yapılmayan Anadolu modelini takip eden Entegrasyon Dönemi'ne veya "kentsel devrim" dönemine tarihlenmektedir. Namazgah-Tepe, yaklaşık 60 hektarı kapsayan üretim ve muhtemel hükûmet merkezi olarak ortaya çıkmaktadır ve [Altıntepe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1ntepe%2C_T%C3%BCrkmenistan) ile birlikte muhtemelen ikincil bir başkenttir. MÖ 1600 yıllarında Altıntepe terk edilmiş ve Namazgah-Tepe eski boyutuna göre küçülmüştür.

Geç Tunç Çağı'nda Namazgah VI (MÖ 1800–1500),[^4] Yerelleşme Çağının bir parçası olarak, göçebe [Andronovo kültürü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andronovo_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC)nden ve/veya [Srubna kültürü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Srubna_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC)nden göçebe pastoralistlerin saldırısı ile karakterizedir.

Sitede detaylı boyalı çanak çömlekler bulunmaktadır.[^5]

Aşağıdaki tablo Namazgah kültürünün kronolojisini açıklamaktadır.

## Bibliyografya

- V. M. Masson and V. I. Sarianidi, *Central Asia: Turkmenia before the Achaemenids* (trans. Tringham, 1972); review: Charles C. Kolb, American Anthropologist (1973), 1945-1948.

## Dış bağlantılar

- [Ansiklopedi İran'da](http://www.iranica.com/newsite/) girişi

[^1]: Vidale, Massimo, (2017). Treasures from the Oxus. , p. 9, Table 1. <https://books.google.com/books?id=QBiWDwAAQBAJ&pg=PA8>
[^2]: Vidale, Massimo, (2017). Treasures from the Oxus. , p. 9, Table 1. <https://books.google.com/books?id=QBiWDwAAQBAJ&pg=PA8>
[^3]: Vidale, Massimo, (2017). Treasures from the Oxus. , p. 9, Table 1. <https://books.google.com/books?id=QBiWDwAAQBAJ&pg=PA8>
[^4]: Vidale, Massimo, (2017). Treasures from the Oxus. , p. 9, Table 1. <https://books.google.com/books?id=QBiWDwAAQBAJ&pg=PA8>
[^5]: An Encyclopedia of World History. Houghton Mifflin Company, 1972, s. 17. <https://archive.org/details/encyclopediaworl00will/page/17>
