Nakkaş Baba Mezarlığı

Nakkaş Baba Mezarlığı diğer bilinen isimleri ile Bahri Baba Mezarlığı veya Nakkaştepe Mezarlığı, İstanbul'un Üsküdar ilçesi Kuzguncuk mahallesinde bulunan bir Müslüman mezarlığı.^{[1]Nakkaş Baba Türbesi.[2]Nakkaş Baba Mezarlığı (Bahri Baba Mezarlığı).} Mezarlığın bakımı ve işletmesi İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılmaktadır.

Mezarlık Kuzguncuk'un kuzeybatısında, Nakkaş Baba Vadisinin Beylerbeyi yamacına bakan tarafta konumlanmıştır.^{[3]Dünden bugüne İstanbul ansiklopedisi. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 1993, s. 31.} Adını buradaki açık kafesli bir kabirde medfun olduğu rivayet edilen, Yavuz Sultan Selim'in Tebriz'den getirttiği sanatkârlardan biri olan Baba Nakkaş'tan almıştır.^{[4]Hürel, Haldun. İstanbul'u geziyorum gözlerim açık: bir İstanbul kültürü kitabı. Dharma, 2005.} Yazar Mehmet Nermi Haskan'a göre ise mezarlık ismini Sultan I. Ahmed sadrazamlarından Nakkaş Hasan Paşa'dan almaktadır.^{[5]İstanbul'un Tarihî Müslüman Mezarlıkları. Marmara Üniversitesi, s. 431-432.}

Boğaziçine hâkim bir mevkide bulunan Nakkaştepe'de 19. yüzyılda topçu ve piyade askerleri için yapılan cülus merasimleri ile bayramlarda beş pare top atışı yapılan bir karakol inşa edilmiştir. 1953 yılında önünden geçen yol genişletildiği sırada mezarlığın bir bölümü yola alındı.^{[6]Göktürk, Hakkı. İstanbul Ansiklopedisi: Nakkaş Baba Mezarlığı. İstanbul Ansiklopedisi.}

Nakkaştepe Mezarlığındaki en eski mezar taşı 1810 tarihine tekabül etmektedir. İstanbul Ansiklopedisi'nden Hakkı Göktürk'ün aktardığına göre mezarlıktaki en eski mezar taşı hulafâdan ve Aziz Hüdâi dervişlerinden Hacı İbrahim Ağanın mahdumu Erseyid Mehmed Raşid Efendi’nin hicri 1266 (miladi 1849) tarihli mezar taşıdır.^{[6]Göktürk, Hakkı. İstanbul Ansiklopedisi: Nakkaş Baba Mezarlığı. İstanbul Ansiklopedisi.} II. Abdülhamid döneminde Şeyhülislamlık görevinde bulunan Uryanîzade Ahmed Esad Efendi’nin aile sofası burada yer almaktadır. Beylerbeyi Bedevî Settariye Tekkesi ilk postnişini Şeyh Muhammed Hamil Efendi'nin naaşı (ö. 1906), 1943’te bu mezarlığa nakledildi. Günümüzde mezarlık, aralarında bestekâr Şevki Bey (ö. 1890), Rauf Yekta Bey (ö. 1935) ve şair Orhan Şaik Gökyay'ın da olduğu çok sayıda müzisyen, oyuncu, siyasetçi ve gazetecinin kabrine ev sahipliği yapmaktadır.

Mezarlıkta bulunan tanınmış kişiler

• Adnan Ataman (1926-2014), Türk sanatçı

• Ali Teoman Germaner (1934-2018), Türk heykeltıraş

• Aykut Edibali (1942-2022), Türk siyasetçi ve yazar

• Can Kolukısa (1934-2026), Türk oyuncu

• Celal Ertuğ (1913-2001), Türk siyasetçi

• Cemil Çalgüner (1907-1996), Türk siyasetçi

• Cemil Taşcıoğlu (1952-2020), Türk hekim

• Cevdet Tolgay (1902-1993), Türk asker

• Ercan Aktuna (1940-2013), Türk futbolcu

• Ertuğrul Bilda (1915-1993), Türk oyuncu

• Hakkı Kurmel (1923-2021), Türk siyasetçi

• Haluk Tezonar (1942-1994), Türk heykeltıraş

• Haydar Olcaynoyan (1910-1992), Türk asker

• İnci Çayırlı (1935-2021), Türk şarkıcı

• Mehmet Ercan Vuralhan (1943-2018), Türk siyasetçi

• Mehmet Hamdi Arpağ (1880-1955), Türk siyasetçi

• Melih Kibar (1951-2005), Türk besteci

• Okay Gönensin (1950-2017), Türk gazeteci ve yazar

• Orhan Saka (1949-2013) Türk mimar, yönetici

• Orhan Şaik Gökyay (1902-1994), Türk araştırmacı, şair ve öğretmen

• Özlem Kumrular (1974-2024), Türk tarihçi, akademisyen ve roman yazarı

• Rauf Yekta (1871-1935), Türk besteci ve müzikolog

• Sevim Burak (1931-1983), Türk yazar

• Şan Ökten (1933-1987), Türk iş insanı ve spor yöneticisi

• Şevki Bey (1860-1891), Osmanlı müzisyen

• Tuğrul Şavkay (1951-2003), Türk gazeteci

• Zihni Küçümen (1929-1996), Türk sanatçı

Ayrıca bakınız

• Türkiye'deki mezarlıklar listesi