Mzeçabuk Cakeli
Mzeçabuk Cakeli (Gürcüce: მზეჭაბუკ ჯაყელი; 1445 - 1516) 1500'den 1515'e kadar Samtshe Atabeyliği'nin prens ve atabeyliğini yapmış Cakeli hanedanı üyesidir. Gürcücede "yakışıklı genç" anlamına gelen Mzeçabuki (მზეჭაბუკი), Türkçe kaynaklarda yaygın biçimde "Mirza Çabuk" şeklinde yazılmaktadır.[1]"მზეჭაბუკი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt ISBN 0-9535878-3-5[2]M. Fahrettin Kırzıoğlu, "Ahıska Bölgesi ve Türklük".[3]M. Fahrettin Kırzıoğlu, "Hristiyan Atabekler Hükûmeti -I.
Mzeçabuki, II. Kvarkvare Cakeli'nin oğluydu. Abisinin ölümüyle tahta çıkan Mzeçabuk, hırslı ve kibirli bir hükümdardı. Babası ve büyükbabası gibi Mzeçabuk da Ahaltsihe kilisesinin Gürcü Ortodoks kilisesinden ayrılmasını istemiştir. Mzeçabuk Samtshe'yi güçlendirmek için çabalamıştır. Osmanlı sultanı I. Selim'e göstermelik itaat eden Cakeli, Osmanlıların yardımıyla Acara'yı Samtshe topraklarına kattı.[4]Gürcü Sovyet Ansiklopedisi, volume 6, s. 658, Tiflis, 1983 Mzeçabuk 1515'te tahtta çekilmiş ve İakob adını alarak manastırda keşiş olmuştur. Tahta yeğeni Kvarkvare'nin geçmesini istediyse de kardeşi Manuçar yeğenine karşı ayaklanarak Samtshe Atabeyi olmuştur. 1516'da ölen Mzeçabuki'nin bugünkü Şenkaya ilçesinin Timurkışla köyünde, Kvabi Sarayı olarak bilinen bir sarayı bulunuyordu.[5]Ekvtime Takaişvili, 1907 Yılı Kola-Oltisi ve Çangli’de Arkeolojik Araştırmalar Gezisi (Gürcüce), Paris, 1938, s. 40-41.[6]2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2017 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2018, s. 11 ISBN 978-9941-9470-9-4
Kaynakça
- 1."მზეჭაბუკი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt ISBN 0-9535878-3-5 nplg.gov.ge
- 2.M. Fahrettin Kırzıoğlu, "Ahıska Bölgesi ve Türklük". ahiska.org.tr
- 3.M. Fahrettin Kırzıoğlu, "Hristiyan Atabekler Hükûmeti -I. ahiska.org.tr
- 4.Gürcü Sovyet Ansiklopedisi, volume 6, s. 658, Tiflis, 1983
- 5.Ekvtime Takaişvili, 1907 Yılı Kola-Oltisi ve Çangli’de Arkeolojik Araştırmalar Gezisi (Gürcüce), Paris, 1938, s. 40-41. dspace.nplg.gov.ge
- 6.2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2017 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2018, s. 11 ISBN 978-9941-9470-9-4 dspace.nplg.gov.ge