# Mustafa Yamulki > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Yamulki > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Mustafa Yamulki, https://tr.wikipedia.org/wiki/Mustafa_Yamulki (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/85/Mustafa_Yamulki.jpg) * (NA, public-domain)* - **Doğum tarihi:** 25 Ocak 1886 - **Ölüm tarihi:** 25 Mayıs 1936; (50 yaşında) - **Doğum yeri:** Süleymaniye, Musul Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** Süleymaniye, Irak - **Takma adı:** Nemrud Mustafa Paşa - **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu - **Rütbesi:** Mirliva - **Birimleri:** 3. Ordu - **Savaşları:** Trablusgarp Savaşı, Balkan Savaşları ![13 Ekim 1923 tarihli Resimli Gazete mecmuasında Kürt Mustafa Divan-ı Harbi Azaları.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/76/1923_10_13_Resimli_Gazete_2.jpg) *13 Ekim 1923 tarihli Resimli Gazete mecmuasında Kürt Mustafa Divan-ı Harbi Azaları. (Resimli Gazete, public-domain)* **Nemrut** veya **Nemrut Mustafa Paşa** olarak da tanınan **Mustafa Yamulki** (d. 25 Ocak 1886 – ö. 25 Mayıs 1936), [Kürt](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrtler)[^1] asıllı Osmanlı askeri. 1919-1920 yıllarında [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nda askeri mahkeme başkanı, [Kürdistan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrdistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nda eğitim bakanı ve gazeteci.[^2] ## Hayatı Yamulki, Süleymaniye'de toprak sahibi bir ailede doğdu. Bağdat Askeri Rüştiyesinde eğitim aldı. 1904 yılında İstanbul'daki [Kuleli Askeri İdadisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuleli_Asker%C3%AE_Lisesi)nden ve 1907 yılında [Mekteb-i Harbiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu)den [mülâzım-ı sânî](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCl%C3%A2z%C4%B1m-%C4%B1_s%C3%A2n%C3%AE) ([teğmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Te%C4%9Fmen)) rütbesiyle mezun oldu. 1910 yılında [Erkan-ı Harbiye Mektebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Enstit%C3%BCs%C3%BC)ni kurmay yüzbaşı olarak bitirdi. [Trablusgarp Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda [Al-Swani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al-Swani)'de emrindeki müfreze ile İtalyanlara karşı mücadeleler verdi. [Balkan Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)'nda [3. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/3._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) emrinde görev yaptı. [I. Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Balkan_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndaki [Birinci Çatalca Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_%C3%87atalca_Muharebesi)'nde görev yaptı. [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'da vali yardımcılığı yaptı.[^3] Osmanlı Askeri Mahkemisinde başkan[^4] iken, [Mustafa Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk) ve onunla ilişkili olan kişileri ölüme mahkûm etti.[^5] Mustafa Paşa, [Ermeni Kırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1) ve [Süryani Katliamı](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCryani_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1) ve ayrıca [Rum Kırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1)'ndan dolayı, [Talat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Talat_Pa%C5%9Fa), [Enver Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Enver_Pa%C5%9Fa) ve [Cemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemal_Pa%C5%9Fa)'yı ölüme mahkûm etti.[^6][^7] Mustafa Paşa'nın tutuklama emirleri, [Ali Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Kemal) Bey, Damat Ferit ve Sultan Vahdettin tarafından imzalandı. Ayrıca, [Kemalistler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Hareketi)e yataklıktan dolayı, İçişleri Bakanı olan [Ebubekir Hazimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebubekir_H%C3%A2z%C4%B1m_Tepeyran)'yi de mahkûm etmiştir. Yamulki Haziran 1920'de görevinden alındı.[^8] Ermeni Kırımı'na karşı açık suçlamaları olduğu için [Türk Ulusal Hareketi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Hareketi) tarafından üç seneye kadar hapse mahkûm edilmiştir.[^9] Çeşitli Türk yetkililer hakkında verdiği hükümler kaldırılmıştır.[^10] Yetkililer tarafından tutuklanmıştır fakat [Büyük Britanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya) Büyükelçiliği'nin araya girmesi ile Güneydoğu'ya kaçtı.[^11] Oğlu [Abdülaziz Yamulki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz_Yamulki), [Bekir Sıtkı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bekir_S%C4%B1tk%C4%B1_el-Asker%C3%AE) hükûmetine karşı yapılan [1936 Irak Darbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/1936_Irak_Darbesi)'nin planlayıcılarındandır.[^12] ## Nemrut lakabı Mustafa Paşa, 1919-1920 yılları arasında İstanbul’da kurulan [Divan-ı Harb-i Örfi mahkemelerinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/1919-1920_%C4%B0stanbul_yarg%C4%B1lamalar%C4%B1) başkanlık yapmıştır.[^13] Bu dönemde verdiği sert kararlar nedeniyle halk arasında "Nemrut Mustafa" lakabıyla anılmıştır.[^14] Milli Mücadele karşıtı tutumu ve mahkemelerde aldığı kararlar sebebiyle, bazı kaynaklarda,"ihanet" ile suçlandığı belirtilmektedir.[^15] [^1]: The Kurdish national movement: its origins and development, Wadie Jwaideh [^2]: The Kurdish national movement: its origins and development, Wadie Jwaideh [^3]: Review of Armenian studies, Volume 5, Issues 13-16, ASAM Institute for Armenian Research, 2007 [^4]: Kévorkian, Raymond. The Armenian Genocide: A Complete History. Bloomsbury Publishing, 30 Mart 2011, s. 797. [^5]: Salâhi Ramadan Sonyel, Turkish Diplomacy 1918-1923: Mustafa Kemal and the Turkish National Movement [^6]: Herzig, edited by Edmund. The Armenians past and present in the making of national identity. RoutledgeCurzon, 2005. [^7]: Andreopoulos, ed. by George J.. Genocide : conceptual and historical dimensions. Univ. of Pennsylvania Press, 1997. [^8]: Touraj Atabaki, Erik Jan Zürcher, Men of Order: Authoritarian Modernization under Atatürk and Reza Shah [^9]: Kévorkian, Raymond. The Armenian Genocide: A Complete History. Bloomsbury Publishing, 30 Mart 2011, s. 797. [^10]: Kévorkian, Raymond. The Armenian Genocide: A Complete History. Bloomsbury Publishing, 30 Mart 2011, s. 797. [^11]: Jacques Derogy, Resistance and Revenge: The Armenian Assassination of the Turkish Leaders [^12]: Army Officers in Arab Politics and Society. [^13]: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi “Divan-ı Harb-i Örfi” maddesi. [^14]: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi “Divan-ı Harb-i Örfi” maddesi. [^15]: Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi “Divan-ı Harb-i Örfi” maddesi.