Mustafa Vasfi Süsoy

Mustafa Vasfi (Süsoy) (1876, Tokat - 11 Ekim 1934, Ankara), Türk asker ve siyasetçi.

I. Dünya Savaşı'nda Mustafa Kemal Paşa'nın 7. Ordu Komutanlığı'na gelmesinden sonraki tüm görevlerinde onun emrinde karargâh komutanı olarak görev yaptı. Mustafa Kemal'in 9. Ordu müfettişi olarak Bandırma Vapuru ile İstanbul'dan ayrılışı sırasında onunla birlikte Samsun'a geçip Milli Mücadele'yi başlatan heyette idi.

Kırmızı-yeşil şeritli İstiklâl Madalyası sahibi Süsoy, I ., II., III. ve IV. dönem TBMM'de Tokat milletvekili olarak görev yapmıştır.

Yaşamı

1876'da Tokat'ta doğdu. Babası Kehpazzâde Osman Efendi, annesi Nefise Hanım'dır.

Orta öğrenimini Tokat Rüştiyesi'nde tamamladı. 1893'te gönüllü olarak orduya katıldı; terhis olduktan sonra orduda kaldı.^{[1]19 Mayıs - Bandırma Vapuru'nun yolcuları. 2018.} Arnavutluk'ta, Rumeli'de, Doğu vilayetlerindeki birliklerde görev yaptı; 1899'da teğmen, 1903'te üsteğmen rütbesine yükseldi.^{[2]Atatürk'ün Yaveri Tokatlı Binbaşı Süsoy Öğrencilere Anlatıldı. Tokathaber.com.tr, 9 Nisan 2021.}

1909'da çıkan 31 Mart İsyanı'nı bastırmakla görevli Hareket Ordusu'nda Mustafa Kemal ile tanıştı.^{[2]Atatürk'ün Yaveri Tokatlı Binbaşı Süsoy Öğrencilere Anlatıldı. Tokathaber.com.tr, 9 Nisan 2021.}I. Dünya Savaşı sırasında Mustafa Kemal Paşa'nın maiyetinde karargâh subaylığı yaptı.^{[3]Cumhuriyet'in Tokat Vekili Mustafa Vasfi SÜSOY. 20 Mayıs 2018.} Mustafa Kemal Paşa tarafından muhacir kökenli olan Alemşah hanımla evlendirildi; bu evlilikten Nefise, Mithat ve Hulki Salih adında çocuğu oldu.^{[4]Sıngıl, Salih. İkinci dönem Tokat milletvekilleri ve meclisteki faaliyetler. 2010.}

Mustafa Kemal Paşa 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirildiğinde Bandırma Vapuru ile Samsun'a giden heyet içinde de onun karargâh subayı olarak yer aldı.^{[5]Alptekin Müderrisoğlu. Vahdettin'in Kurtuluş Savaşını Başlatması İçin Mustafa Kemal Paşa'ya 400.000 Altın ve 400.000 Kağıt Lira Verdiği Gerçek Dışı Bir İddiadır, s. 298.} Ailesini İstanbul'da bırakmak istemediğinden, eşi ve çocuklarını Samsun'a kadar Bandırma Vapuru ile getirmek için Mustafa Kemal Paşa'dan izin aldı. Bandırma Vapuru'ndaki heyet ile birlikte Samsun'a gelen ailesi oradan Tokat'a giderken kendisi Samsun'da kaldı.^{[6]Murat, Bardakçı. İşte, Bandırma Vapuru’nun biri kadın üçü çocuk 79 yolcusu. 19 Mayıs 2020.} Damat Ferit Paşa hükûmeti tarafından 9 Ekim 1919'da yaş haddinden emekliye sevk edildi ancak Ankara hükûmeti bu kararı tanımadı.^{[3]Cumhuriyet'in Tokat Vekili Mustafa Vasfi SÜSOY. 20 Mayıs 2018.}

Mustafa Vasfi Bey, 1920'de I. dönem Tokat milletvekili olarak seçilen fakat mazereti dolayısıyla Meclise katılamayan Abdullah Fehmi Efendi yerine meclise girdi. Mustafa Kemal Paşa'ya yakın çizgideki meclis grubu içinde yer aldı.

12 Aralık 1923'te bir dilekçe vererek Mustafa Kemal Paşa ile birlikte Samsun'a çıkması ve Milli Mücadele'ye katılması üzerine İstanbul hükûmetinin onu terfi etmeden emekliye sevk ettiğini ifade ederek binbaşılığa terfi ettirilmesi gerektiğini bildirdi. Mustafa Vasfi Bey'in bu isteği gizli bir oturumda görüşülüp kabul edildi.^{[7]Saraçoğlu, Pınar. Kimse bu ayrıntıyı görmedi... Bandırma Vapuru'daki aile.} Ayrıca, cephedeki ve TBMM'deki hizmetleri nedeniyle de kırmızı-yeşil şeritli İstiklal madalyası ile ödüllendirildi.

Binbaşılığa terfi etmesinden kısa süre sonra emekliye ayrılan Mustaafa Vasfi Bey, II., III. ve IV. dönem mecliste Tokat milletvekili olarak yer almayı sürdürdü.^{[8]TBMM Albümü. 29 Ekim 2012.} Orman ve Madenler, Milli Savunma ve Dilekçe Komisyonlarında görev aldı.^{[4]Sıngıl, Salih. İkinci dönem Tokat milletvekilleri ve meclisteki faaliyetler. 2010.} Tevhid-i Tedrisat Kanunu teklifi ile Şeriye ve Evkaf Vekaleti’nin kaldırılması teklifi en önemli yasama faaliyetlerindendir.^{[4]Sıngıl, Salih. İkinci dönem Tokat milletvekilleri ve meclisteki faaliyetler. 2010.}

1924 yılında Mustafa Kemal Paşa'nın eşi Latife Hanım ile ziyareti sırasında onu Tokat'taki konağında ağırladı. Konak, günümüzde müze olarak düzenlenmiştir.

Şeker hastalığı nedeniyle iyileşmeyen ayağındaki bir yara nedeniyle Ankara Numune Hastanesi'nde tedavi gördüğü sırada 10 Aralık 1934'te Ankara'da öldü.^{[4]Sıngıl, Salih. İkinci dönem Tokat milletvekilleri ve meclisteki faaliyetler. 2010.} Cenazesi, devlet töreni ile Ankara'daki Cebeci Şehitler Mezarlığı'na defnedildi.

Ailesi, Soyadı Kanunu çıktığında "Süsoy" soyadını almıştır.