# Musakka

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Musakka
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Musakka, https://tr.wikipedia.org/wiki/Musakka (CC-BY-SA-4.0)

![Mısır usulü Türk musakkası](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/MussakasMeMelitsanesKePatates01.JPG/1280px-MussakasMeMelitsanesKePatates01.JPG)
*Mısır usulü Türk musakkası (Robert Kindermann aka RobertK, CC-BY-SA-2.5)*

- **Adı:** Musakka
- **Türü:** Ana yemek
- **Ülke:** Mısır, Türkiye
- **Bölgesi:** Balkanlar, Doğu Akdeniz, Orta Doğu
- **Servis şekli:** Sıcak veya soğuk
- **Malzemeler:** Patlıcan veya patates, kıyma
- **Çeşitleri:** Çoklu

**Musakka** ([Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a): مسقعة *musaqqaunicode|ʿa; IPAc-en|m|uː|ˈ|s|ɑː|k|ə*), genellikle [Orta Doğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Do%C4%9Fu) ve [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'da yaygın olan, [patlıcan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patl%C4%B1can) veya [patates](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patates) bazlı bir yemektir. [Kıyma](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1yma)lı varyasyonları da dâhil olmak üzere birçok yerel ve bölgesel varyasyonları vardır.

[Modern Türk varyantı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_mutfa%C4%9F%C4%B1), 1920'lerde Osmanlı mutfağında ortaya çıkan, Osmanlı mutfağı aracılığıyla geniş bir coğrafyaya yayılarak günümüzdeki halini almıştır. Birçok versiyonda [koyu krema](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koyu_krema) veya [beşamel sos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Famel_sos) ile koyulaştırılmış süt bazlı sostan yapılmış bir üst katman vardır. [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'de yemek katmanlıdır ve tipik olarak sıcak servis edilir.

[Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r), [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) ve [Orta Doğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Do%C4%9Fu)'nun geri kalanındaki versiyonları oldukça farklıdır. Mısır'da *messa'aa*, [vegan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veganl%C4%B1k) ya da [vejetaryen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vejetaryenlik) yapılabildiği gibi etli de yapılabilmektedir; her durumda ana malzeme kızarmış patlıcandır. Türkiye'de *musakka*, ince dilimlenmiş ve kızartılmış patlıcanın domates bazlı et sosunda sıcak ya da oda sıcaklığında servis edilmesinden oluşur. [Suudi Arabistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suudi_Arabistan)'da *musagga'a* sıcak yenir, ancak diğer [Arap ülkelerinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap_mutfa%C4%9F%C4%B1) genellikle soğuk, ancak bazen de sıcak yenir.

## Hazırlanışı

### Türkiye

![Türkiye'de Musakka ve pilav](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Musakka_and_pilav.jpg/1280px-Musakka_and_pilav.jpg)
*Türkiye'de Musakka ve pilav (E4024, CC-BY-SA-4.0)*

Türk musakkası katmanlı değildir.[^1] Bunun yerine, ince dilimlenmiş patlıcan [kızartılır](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1zartma) ve yeşil biber, sarımsak ve soğan ile tatlandırılmış domates bazlı et sosu ile servis edilir. Genellikle [pilav](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pilav) ve [cacık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cac%C4%B1k) ile yenir. Kabaklı (kabak musakka), havuçlu (havuç musakka) ve patatesli (patates musakka) çeşitleri de vardır.

## Osmanlı mutfağındaki musakka çeşitleri

### Mükemmel ve Mufassal Aş Ustası

[Mükemmel ve Mufassal Aş Ustası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nuriye_Ulviye_Mevlan_Civelek) yemek kitabında musakka tarifleri verilmiştir. Bunlar: Patates musakkası, yer elması musakkası, şalgam musakkası, domates tepsi musakkası, patlıcan sahan musakkası, kabak musakkası, tane fasulye sahan musakkası, havucun kuşhâne musakkası, kereviz musakkası, kavata musakkasıdır.

[^1]: Ken Albala. Food Cultures of the World Encyclopedia. ABC-CLIO, 2011, s. 307-. <https://books.google.com/books?id=NTo6c_PJWRgC&pg=PA307>