# Murat Tolun

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Murat_Tolun
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Murat Tolun, https://tr.wikipedia.org/wiki/Murat_Tolun (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum tarihi:** 1890
- **Doğum yeri:** Ödemiş, İzmir, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** Viyana, Avusturya
- **Ölüm sebebi:** Gırtlak kanseri
- **Yattığı yer:** Reşat Bey Mezarlığı, Akhisar, Manisa
- **Diğer adları:** Murat Tolun Bey
- **Vatandaşlık:** Osmanlı İmparatorluğu; Türkiye
- **Meslek:** Asker, siyasetçi
- **Tanınma nedeni:** Akhisar Cephesi Kuvâ-yi Milliye Kumandanı
- **Parti:** Cumhuriyet Halk Partisi
- **Kurul üyelikleri:** Akhisar Tayyare Cemiyeti (Kurucu ve Başkan)
- **Eş:** Pakize Tolun
- **Çocuklar:** Basri, Samime, İlhan, Vasfi
- **Ebeveynler:** Hasan Basri Bey (baba); İsmet Hanım (anne)
- **Akrabalar:** Şeyh Şamil (annesinin halasının eşi)
- **Ödüller:** İstiklâl Madalyası

**Murat Tolun** (1890; [Ödemiş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96demi%C5%9F) - 5 Mayıs 1934; [Viyana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Viyana)), Türk asker, [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye) kumandanı ve siyasetçi. [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında [Akhisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akhisar) Cephesi'nde Kuvâ-yi Milliye Kumandanı olarak görev almış, savaşın ardından kentin siyasi, ekonomik ve kültürel faaliyetlerinde yöneticilik yapmıştır.[^1]

## Hayatı ve ailesi

![Tolun'un Akhisar'daki Reşat Bey Mezarlığı'nda bulunan kabri](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Grave_of_Murat_Tolun_2.jpg/1280px-Grave_of_Murat_Tolun_2.jpg)
*Tolun'un Akhisar'daki Reşat Bey Mezarlığı'nda bulunan kabri (Koray, CC-BY-SA-4.0)*

1890 yılında [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'in [Ödemiş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96demi%C5%9F) ilçesinde doğmuştur. Babası, [Serez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serez) eşrafından olup Negova ve Belova'da çiftlikleri bulunan Hasan Basri Bey, annesi ise İsmet Hanım'dır. İsmet Hanım'ın halası, Dağıstanlı [Şeyh Şamil](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_%C5%9Eamil)'in eşidir. Ailesi, [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi) sırasında bulundukları bölgeden göç ederek önce [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'ya ve daha sonra [Ödemiş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96demi%C5%9F)'e yerleşmiştir. Öğrenim hayatına dair kesin bilgiler bulunmamakla birlikte, lise düzeyinde eğitim aldığı tahmin edilmektedir. Ödemiş'te Pakize Hanım ile evlenen Murat Bey, evliliğinin ardından [Akhisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akhisar)'a taşınmıştır. Bu evlilikten Basri, Samime, [İlhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhan_Ayverdi) ve Vasfi adlarında dört çocuğu dünyaya gelmiştir. Kızı İlhan, ilerleyen yıllarda [*Misalli Büyük Türkçe Sözlük*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Misalli_B%C3%BCy%C3%BCk_T%C3%BCrk%C3%A7e_S%C3%B6zl%C3%BCk) eserini hazırlayan yazar ve dilbilimci [İlhan Ayverdi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhan_Ayverdi)'dir.[^2]

[Soyadı Kanunu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Soyad%C4%B1_Kanunu)'nun kabul edilmesiyle birlikte aile "Tolun" soyadını tercih etmiş ancak nüfus kayıt işlemleri sırasındaki harf hataları nedeniyle bazı aile üyelerinin soyadı resmî evraklara "Tulun" olarak geçmiştir.[^3]

## Ölümü

Tolun, 1930'lu yılların başında [gırtlak kanseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C4%B1rtlak_kanseri)ne yakalanmış ve o dönemdeki tıbbi imkânların yetersizliği nedeniyle tedavi amacıyla [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya)'nın başkenti [Viyana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Viyana)'ya gitmiştir. Viyana'da gördüğü tedavi sonuç vermemiş ve 5 Mayıs 1934 tarihinde 44 yaşındayken ölmüştür. Cenazesi, Akhisar Reşat Bey Mezarlığı'na defnedilmiştir.[^4]

[^1]: Gülmez, Nurettin. Akhisar'ın Milli Mücadele Liderlerinden Murat Tolun Bey. 1 Mart 2013, s. 375-386. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/cbayarsos/article/53611>
[^2]: Gülmez, Nurettin. Akhisar'ın Milli Mücadele Liderlerinden Murat Tolun Bey. 1 Mart 2013, s. 375-386. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/cbayarsos/article/53611>
[^3]: Gülmez, Nurettin. Akhisar'ın Milli Mücadele Liderlerinden Murat Tolun Bey. 1 Mart 2013, s. 375-386. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/cbayarsos/article/53611>
[^4]: Gülmez, Nurettin. Akhisar'ın Milli Mücadele Liderlerinden Murat Tolun Bey. 1 Mart 2013, s. 375-386. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/cbayarsos/article/53611>
