# Muradiye Camii (Bursa) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Muradiye_Camii_(Bursa) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Muradiye Camii (Bursa), https://tr.wikipedia.org/wiki/Muradiye_Camii_%28Bursa%29 (CC-BY-SA-4.0) - **Başlık rengi:** 98e898 - **Yazı rengi:** 000000 - **Görüntü:** Bursa Muradiye Camisi bahçesinden görünümü.jpg - **Konum:** Bursa, Türkiye - **Durum:** Etkin - **Mimar:** Bilinmiyor. - **Mimari tarz:** İslami, Osmanlı - **Minare sayısı:** 2 - **Malzeme:** Taş, tuğla **Bursa Muradiye Camii**, 15. yüzyılın ilk yarısında [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'da [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) padişahı [II. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Murad) tarafından yaptırılmış cami. Bursa'da Osmanlı padişahları adına yapılan camilerin sonuncusudur. Caminin dış cephesindeki taş ve tuğla işçiliği, kündekari tekniğiyle yapılmış ahşap kapısı, iç mekanlardaki [İznik çinileri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik_%C3%A7inisi) ve [Edirnekâri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirnek%C3%A2r%C3%AE) tavan süslemeleri sanat tarihi açısından önem arz eder. 2014 yılında Dünya Mirası Listesi'ne giren "[*Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğuşu*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa_ve_Cumal%C4%B1k%C4%B1z%C4%B1k%3A_Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%27nun_Do%C4%9Fu%C5%9Fu)*" *[*Dünya Miras Alanı*](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCnya_Miras%C4%B1) 'nın bileşenlerinden birisi olan [Muradiye Külliyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muradiye_K%C3%BClliyesi)'nin ana yapısıdır.[^1] ## Tarihçesi [Cümle kapısı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C3%A7kap%C4%B1) üzerindeki kitabeye göre, caminin yapımı Sultan [II. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Murad) tarafından Hicri 828 (1425) yılında başlatılmış ve Hicri 830 (1426) yılında tamamlanmıştır. Mimarı kesin olarak bilinmez. 18. yy. başlarında meydana gelen bir yangın sonucu mihrap hasar almış, [rokoko](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rokoko) usulünde yeniden yapılmıştır. Yapının orijinal minberi ise bir yangında harap olmuş, yerine 1897 yılında yapılan bir minber konmuştur.[^2] Caminin iki minaresinden batı yönündeki, [1855 Bursa depremi](https://turkipedia.org/tr/wiki/1855_Bursa_depremi)'nde yıkılıp 1904'te yeniden yapılmıştır;[^3] Doğu-batı kanatların birer penceresi 20. yüzyıl başlarında yapılan onarım sırasında kapı haline dönüştürülmüştür.[^4] Muradiye Camii, 2013-2014 arasında Bursa Büyükşehir Belediyesi ve Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından restore edildi. Restorasyon çalışmaları kapsamında; kurşun çatı örtüsünün bozuk kısımları yenilendi. İç ve dış cepheler çimentolardan arındırıldı. Ana ve yan kubbelerdeki çatlaklar giderilerek, cami içerisinde bulunan 160 metrekarelik alan [Horasan harcı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Horasan_harc%C4%B1)yla sıvandı. Son cemaat kısmı düzenlenerek, caminin giriş kapısı elden geçirildi.[^5] Bursa ve çevresinin 2014 yılında "[Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğuşu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa_ve_Cumal%C4%B1k%C4%B1z%C4%B1k%3A_Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%27nun_Do%C4%9Fu%C5%9Fu)" adıyla 998. dünya mirası olarak UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girmesiyle birlikte, bu mirasın altı bileşeninden birisi olan [Muradiye Külliyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muradiye_K%C3%BClliyesi)'nin ana yapısı Muradiye Camisi'nin bilinirliği arttı.[^6] ![Caminin yapım tarihinin bulunduğu celî sülüs kitabe](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fd/S%C3%BCl%C3%BCs_hat_kitabe.jpg) *Caminin yapım tarihinin bulunduğu celî sülüs kitabe (Mertaydintr, CC-BY-SA-4.0)* ### Kitabesi Cümle kapısı üzerindeki [celî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cel%C3%AE) [sülüs](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCl%C3%BCs) hat ile mermere yazılmış üç satırlık Arapça yapım kitabesinde[^7] şu metin yazılıdır:[^8] "*Bu şerefli ve mübarek imaretin yapılmasını, Arap ve Acem’in sultanı, Allah’ın yer yüzündeki gölgesi, sultan oğlu sultan, Bâyezîd Hân oğlu Mehmed oğlu Sultan Murâd -Allah mülkünü devamlı kılsın- 828 yılının Receb ayında emretti ve (bina) 830 yılının Muharrem ayında tamamlandı.*" ## Mimari özellikleri ![Tuğladan geometrik desenler ve çinilerle süslü revaklar](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/MURAD%C4%B0YE_CAM%C4%B0%C4%B0_-_panoramio_%286%29.jpg/1280px-MURAD%C4%B0YE_CAM%C4%B0%C4%B0_-_panoramio_%286%29.jpg) *Tuğladan geometrik desenler ve çinilerle süslü revaklar (Mustafa DUMAN, CC-BY-3.0)* Tuğla ve moloz taş ile inşa edilen Muradiye Camii, zaviyeli camiler tipinde bir camidir. Yapının önünde beş gözlü son cemaat yeri bulunur. Son cemaat yeri [revak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Revak)larının cephesi tuğladan örülmüş geometrik desenlerle ve gök mavisi yıldız biçimindeki çinilerle süslenmiştir. Girişin sağında mavi çiniden iki yıldırım işareti bulunmaktadır. Bunlar [II. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Murad)'ın düşmanlarını yıldırım gibi çarpan bir padişah olduğunun simgeleridir. Kündekârî tekniğinde yani çivi, tutkal gibi bağlayıcı malzeme kullanılmadan yapılmış olan ahşap giriş kapısı, son cemaat yerinin orta kısmındadır; kapının üzerinde celi [Sülüs](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCl%C3%BCs) hat ile yazılmış Arapça kitabe bulunmaktadır. Muradiye Camii’nin giriş holünün üzerinde, yerden yaklaşık altı buçuk metre yükseklikte bir [asma kat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asma_kat) vardır; bu kata sağ eyvandan bir kapı ile çıkılır.[^9] İki minareli caminin her iki minaresi de beden duvarları üzerine inşa edilmiştir. Doğu minaresinin girişi dışarıdan, batı yönündekinin girişi [asma kat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asma_kat)tan geçen bir yol ile sağlanır.[^10] ![Bursa Muradiye Cami İçi, Eyvan kemer ayakları, minber, mihrap, solda kabe örtüsü, sağ ve sol taraflarda çini süslemeleri ve bitkisel süslemeli pencereler.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/0a/Bursa_Muradiye_Cami_%C4%B0%C3%A7i.jpg) *Bursa Muradiye Cami İçi, Eyvan kemer ayakları, minber, mihrap, solda kabe örtüsü, sağ ve sol taraflarda çini süslemeleri ve bitkisel süslemeli pencereler. (Mertaydintr, CC-BY-SA-4.0)* ![Sülüs hat ile yazılmış Bakara 149. Ayetin meali olan "Yüzünü Mescid-i Haram tarafına çevir" yazısı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8b/S%C3%BCl%C3%BCs_hat_2.jpg) *Sülüs hat ile yazılmış Bakara 149. Ayetin meali olan "Yüzünü Mescid-i Haram tarafına çevir" yazısı (Mertaydintr, CC-BY-SA-4.0)* ### Planı Caminin planı kanatlı camileri grubuna girmektedir. Art arda iki büyük kubbeli, geniş eyvanlı kanatlı caminin planı, [Orhan Gazi Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orhan_Gazi_Camii_%28Bursa%29) planına benzemektedir.[^11] ### Süslemeleri Caminin giriş tavanı, ana mekanın duvarlarının alt kısmı; lacivert renkli altıgen çinilerle süslüdür. [Eyvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyvan) kemer ayaklarının her ikisinde de celi [sülüs](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCl%C3%BCs) hat ile yazılmış besmele, batı eyvanının kıble duvarında ise [Sülüs](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCl%C3%BCs) hat ile yazılmış [Bakara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bakara_Suresi) 149. Ayetin meali olan "Y*üzünü Mescid-i Haram tarafına çevir*" yazısı bulunmaktadır. Bu kısmın hattatı [Ömer Vasfı Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_Vasf%C4%B1_Efendi)'dir.[^12] Mihrabın batısındaki duvarda 17. yüzyıl sonuna ait bir Kabe örtüsü bulunur.[^13] ## Ayrıca bakınız - [Muradiye Külliyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muradiye_K%C3%BClliyesi) [^1]: 'Sultan külliyeleri' UNESCO ile dünyaca tanındı. Anadolu Ajansı web sitesi, 30 Temmuz 2018. [^2]: Muradiye Camii, Bursa. Fandom. [^3]: Muradiye Cami - Bursa. Kültür Portalı. [^4]: Muradiye Camii, Bursa. Fandom. [^5]: Muradiye Camii yenilenen yüzüyle ibadete açıldı. Bursa Büyükşehir Belediyesi web sitesi, 12 Temmuz 2014. [^6]: 'Sultan külliyeleri' UNESCO ile dünyaca tanındı. Anadolu Ajansı web sitesi, 30 Temmuz 2018. [^7]: Yavaşça, Doğan. Muradiye Külliyesi. Bursa'da Zaman dergisi, 27 Kasım 2013. [^8]: H. Aynur, K. Hayashi, H. Karateke. Yapım Kitabesi. [^9]: Yavaşça, Doğan. Muradiye Külliyesi. Bursa'da Zaman dergisi, 27 Kasım 2013. [^10]: Muradiye Camii, Bursa. Fandom. [^11]: Muradiye Camii, Bursa. Fandom. [^12]: MURÂDİYE KÜLLİYESİ. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. [^13]: Bursa Muradiye Camii. Beyaz Tarih.