# Muhammed Laz (dayı)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed_Laz_(day%C4%B1)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Muhammed Laz (dayı), https://tr.wikipedia.org/wiki/Muhammed_Laz_%28day%C4%B1%29 (CC-BY-SA-4.0)

![Muhammed Laz'ın yaptırdığı Bizerte Ulu Camii'nin minaresinin yer aldığı posta pulu, 1908](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/09/Grand_Mosque_at_Bizerte.jpg)
*Muhammed Laz'ın yaptırdığı Bizerte Ulu Camii'nin minaresinin yer aldığı posta pulu, 1908 (public-domain)*

**Muhammed Laz** (ö. Eylül 1653[^1], [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus)), 1647 ve 1653 yılları arasında Tunus'ta [Dayılık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Day%C4%B1_%28%C3%BCnvan%29) yapan [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devlet adamıdır.[^2] Ahmed Hoca'nın ölümüyle Dayı olmuştur. Rivayetlere göre hayır sahibi ve dayılık yaptığı dönemde çok sevilen biriydi. 1631'den 1705'e kadar Tunus'un yönetiminde söz sahibi olan Muradi ailesine mensuptu.[^3]

## Hayatı

Muhammed Laz, dayılığı boyunca Tunus [Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi) Hammûde Paşa ile mücadele etmek zorunda kalmıştır.[^4] Tunus'ta bir katolik şapelinin açılmasına izin veren Muhammed Laz,[^5] 1647'de Al-Qsar Camisine dönemin mimarisini yansıtan bir [minare](https://turkipedia.org/tr/wiki/Minare) eklemiştir.[^6] Minarenin küboid şaftı, bölgedeki maliki etkisini göstermektedir.[^7] 1652-53 yılları arasında [Bizerte](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizerte) Ulu Camii'ni yaptırdı.[^8] Dayılık döneminde akşam üstleri kentin kapısının önünde halkın şikayetlerini dinleyip karara bağlardı. [Muhammed Laz Türbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed_Laz_T%C3%BCrbesi)'ne gömülen devlet adamının adı [Laz Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Laz_Camii)'ne verilmiştir. Yerine [Mustafa Laz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Laz_%28day%C4%B1%29) geçmiştir.

[^1]: Maksudoğlu, Mehmet. Osmanlı devrinde Tunus. İnkılab Basım Yayım, 2021, s. 71.
[^2]: Matar, Nabil. Europe Through Arab Eyes, 1578-1727. Columbia University Press, 2009, s. 25. <https://books.google.com.tr/books?id=0FasAgAAQBAJ&pg=PR25&dq=Mohammad+Laz+dey&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwju6uiPhLvqAhUCwMQBHQN4DQAQ6AEwAHoECAEQAg#v=onepage&q&f=false>
[^3]: Vakıflar dergisi, Volume 22. Türk Tarih Kurumu Basimevi, 1991, s. 423. <https://books.google.com.tr/books?id=7pZPAQAAMAAJ&q=%22muhammed+laz%22&dq=%22muhammed+laz%22&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiMiJu3s6PyAhXM26QKHY7qD84Q6AEwA3oECAkQAg>
[^4]: Tinniswood, Adrian. Pirates Of Barbary: Corsairs, Conquests and Captivity in the 17th-Century Mediterranean. Random House, 2011, s. 219. <https://books.google.com.tr/books?id=8_1Md7GoZm8C&pg=PA220&lpg=PA220&dq=Mohammad+Laz&source=bl&ots=i1rdHrURRA&sig=ACfU3U28t1xLPJUF88oWPnwim9ng8I2IZQ&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwj5lY77g7vqAhVmw8QBHdlkCyQQ6AEwA3oECAoQAQ#v=onepage&q=Mohammad%20Laz&f=false>
[^5]: Flaux, Armand de. La régence de Tunis au dix-neuvième siècle. Challamel Ainé, 1865, s. 198. <https://books.google.com.tr/books?id=QdgRAAAAYAAJ&pg=PA198&dq=Mohammad+Laz+dey&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwju6uiPhLvqAhUCwMQBHQN4DQAQ6AEwBHoECAAQAg#v=onepage&q=Mohammad%20Laz%20dey&f=false>
[^6]: كراسات التونسية. Institut des hautes études, 1971.
[^7]: Bloom, Jonathan M.. Architecture of the Islamic West: North Africa and the Iberian Peninsula, 700-1800. Yale University Press, 2020, s. 224. <https://books.google.com.tr/books?id=IRHbDwAAQBAJ&pg=PA224&dq=Mohammad+Laz+dey&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwju6uiPhLvqAhUCwMQBHQN4DQAQ6AEwAnoECAIQAg#v=onepage&q=laz&f=false>
[^8]: Eren, Çiçek, İnalcık. Osmanlı: Kültür ve sanat. Yeni Türkiye Yayınları, 1999, s. 542. <https://books.google.com.tr/books?id=NoppAAAAMAAJ&q=laz+sanatçı&dq=laz+sanatçı&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwj-1p_Js6PyAhVNyaQKHT0XBP44MhDoATADegQIBxAC>