Muhammed Laz (dayı)

Muhammed Laz (ö. Eylül 1653^{[1]Maksudoğlu, Mehmet. Osmanlı devrinde Tunus. İnkılab Basım Yayım, 2021, s. 71.}, Tunus), 1647 ve 1653 yılları arasında Tunus'ta Dayılık yapan Osmanlı devlet adamıdır.^{[2]Matar, Nabil. Europe Through Arab Eyes, 1578-1727. Columbia University Press, 2009, s. 25.} Ahmed Hoca'nın ölümüyle Dayı olmuştur. Rivayetlere göre hayır sahibi ve dayılık yaptığı dönemde çok sevilen biriydi. 1631'den 1705'e kadar Tunus'un yönetiminde söz sahibi olan Muradi ailesine mensuptu.^{[3]Vakıflar dergisi, Volume 22. Türk Tarih Kurumu Basimevi, 1991, s. 423.}

Hayatı

Muhammed Laz, dayılığı boyunca Tunus Beylerbeyi Hammûde Paşa ile mücadele etmek zorunda kalmıştır.^{[4]Tinniswood, Adrian. Pirates Of Barbary: Corsairs, Conquests and Captivity in the 17th-Century Mediterranean. Random House, 2011, s. 219.} Tunus'ta bir katolik şapelinin açılmasına izin veren Muhammed Laz,^{[5]Flaux, Armand de. La régence de Tunis au dix-neuvième siècle. Challamel Ainé, 1865, s. 198.} 1647'de Al-Qsar Camisine dönemin mimarisini yansıtan bir minare eklemiştir.^{[6]كراسات التونسية. Institut des hautes études, 1971.} Minarenin küboid şaftı, bölgedeki maliki etkisini göstermektedir.^{[7]Bloom, Jonathan M.. Architecture of the Islamic West: North Africa and the Iberian Peninsula, 700-1800. Yale University Press, 2020, s. 224.} 1652-53 yılları arasında Bizerte Ulu Camii'ni yaptırdı.^{[8]Eren, Çiçek, İnalcık. Osmanlı: Kültür ve sanat. Yeni Türkiye Yayınları, 1999, s. 542.} Dayılık döneminde akşam üstleri kentin kapısının önünde halkın şikayetlerini dinleyip karara bağlardı. Muhammed Laz Türbesi'ne gömülen devlet adamının adı Laz Camii'ne verilmiştir. Yerine Mustafa Laz geçmiştir.