# Muhammed Kâmil Şamil

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed_K%C3%A2mil_%C5%9Eamil
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Muhammed Kâmil Şamil, https://tr.wikipedia.org/wiki/Muhammed_K%C3%A2mil_%C5%9Eamil (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/88/%D0%9C%D1%83%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D0%B4-%D0%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%A8%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%B8_%D0%9C%D1%83%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B0%D0%B4-%D0%A1%D0%B0%D0%B8%D0%B4_%D0%A8%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D1%8C%2C_1917.jpg)
* (public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1863
- **Doğum yeri:** Kaluga, Kaluga Guberniyası, Rus İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 1951; (87-88 yaşlarında)
- **Ölüm yeri:** Göztepe, İstanbul, Türkiye
- **Mezaryeri:** Karacaahmet Mezarlığı, Üsküdar, İstanbul, Türkiye
- **Babası:** Şeyh Şamil
- **Annesi:** Zagidat (Zahide)
- **Eşi:** Nebiha Hanım
- **Çocukları:** Mehmed Said Şamil

**Muhammed Kâmil Şamil** (1863, [Kaluga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaluga) – 1951, Göztepe), [Avar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avarlar_%28Kafkasya_halk%C4%B1%29)-[Kumuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumuklar) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) generalidir. [Şeyh Şamil](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_%C5%9Eamil)'in altı oğlundan birisidir.

## Hayatı

Muhammed Kâmil, 1863'te [Kaluga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaluga)'da [Avar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avarlar_%28Kafkasya_halk%C4%B1%29)-[Kumuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumuklar) asıllı Şamil âilesine doğdu. Babası tanınmış dînî önder [Şeyh Şamil](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_%C5%9Eamil), annesi ise Zagidat'tır (Zahide). 1870'te Şamil âilesinin çoğu [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Hicaz Vilâyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicaz_Vilayeti)'ne göçtü. Kâmil, [Mescid-i Nebevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mescid-i_Nebev%C3%AE)'de konumlanan bir okulda öğrenim görmeye başladı. Ertesi sene babası öldü, çok geçmeden de annesi öldü.[^1] Bu olaylardan birkaç yıl sonra [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)na katılan Muhammed Kâmil, çoğunlukla Arap vilâyetlerinde görevlendirildi.

Beyrut Vâlisi [Bekir Sami Kunduh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bekir_Sami_Bey), Temmuz 1914'te [Enver Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Enver_Pa%C5%9Fa)'ya yazdığı mektupta, savaş çıkması hâlinde [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)'da [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) karşıtı ayaklanmalar teşvik edilmesini önerdi. Bunun için Muhammed Kâmil Paşa ve Dağıstanlı [Mehmed Fâzıl Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_F%C3%A2z%C4%B1l_Pa%C5%9Fa)'nın da göreve dâhil edilmesini tavsiye etti. Kâmil Paşa, Enver Paşa ile gerçekleştirdiği görüşme sırasında, Osmanlı ordusunun [Dağıstan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stan) hudutlarına intikal ettiğini görmeden böyle bir teşebbüste bulunamayacağını söyledi. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda [Arap İsyânı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap_Ayaklanmas%C4%B1) sebebiyle [Medine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medine)'den [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'a nakletmiş, akabinde ise [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a temelli yerleşti.[^2] 1920'de oğlu [Mehmed Said](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Said_%C5%9Eamil)'i Dağıstan'a ayaklanma başlatmak üzere yolladı. Yerli halk arasında büyük etki yaratmış olsa da ayaklanma akamete uğradı.

Muhammed Kâmil, 1951'de 87-88 yaşındayken [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un Göztepe mahallesinde öldü, akabinde [Karacaahmet Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karacaahmet_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na defnedildi.[^3] Dağıstan asıllı eşi Nebiha Hanım ile üç çocuğu oldu: Mehmed Said (1901-1981), Naciye (1899-1983) ve Nacavat (1916-1983).[^4]

[^1]: Donogo, Hacı M.. Vefatının 150. Yılında İmam Şamil -Uluslararası Sempozyum-. Kafkas Vakfı Yayınları, 2022, s. 16. <https://kafkas.org.tr/wp-content/uploads/2023/09/Vefatinin-150-Yilinda-Imam-Samil-Sempozyum-Bildiri-Kitabi-130822-VA.pdf>
[^2]: Kumuk, Cem. Vefatının 150. Yılında İmam Şamil -Uluslararası Sempozyum-. Kafkas Vakfı Yayınları, 2022, s. 39-41. <https://kafkas.org.tr/wp-content/uploads/2023/09/Vefatinin-150-Yilinda-Imam-Samil-Sempozyum-Bildiri-Kitabi-130822-VA.pdf>
[^3]: Birinci, Ali. Tarihin Kara Kitabı: Tarihçiliğimizde Usûl ve Ahlâk Meseleleri. Tarcan Maatbası, 2014, s. 195. <https://books.google.com/books/about/Tarihin_kara_kitab%C4%B1.html?id=2su4rQEACAAJ>
[^4]: Donogo, Hacı M.. Vefatının 150. Yılında İmam Şamil -Uluslararası Sempozyum-. Kafkas Vakfı Yayınları, 2022, s. 16. <https://kafkas.org.tr/wp-content/uploads/2023/09/Vefatinin-150-Yilinda-Imam-Samil-Sempozyum-Bildiri-Kitabi-130822-VA.pdf>
