Muhammed Kâmil Şamil

Muhammed Kâmil Şamil (1863, Kaluga – 1951, Göztepe), Avar-Kumuk asıllı Osmanlı generalidir. Şeyh Şamil'in altı oğlundan birisidir.

Hayatı

Muhammed Kâmil, 1863'te Kaluga'da Avar-Kumuk asıllı Şamil âilesine doğdu. Babası tanınmış dînî önder Şeyh Şamil, annesi ise Zagidat'tır (Zahide). 1870'te Şamil âilesinin çoğu Osmanlı İmparatorluğu'nun Hicaz Vilâyeti'ne göçtü. Kâmil, Mescid-i Nebevî'de konumlanan bir okulda öğrenim görmeye başladı. Ertesi sene babası öldü, çok geçmeden de annesi öldü.^{[1]Donogo, Hacı M.. Vefatının 150. Yılında İmam Şamil -Uluslararası Sempozyum-. Kafkas Vakfı Yayınları, 2022, s. 16.} Bu olaylardan birkaç yıl sonra Osmanlı ordusuna katılan Muhammed Kâmil, çoğunlukla Arap vilâyetlerinde görevlendirildi.

Beyrut Vâlisi Bekir Sami Kunduh, Temmuz 1914'te Enver Paşa'ya yazdığı mektupta, savaş çıkması hâlinde Kafkasya'da Rus karşıtı ayaklanmalar teşvik edilmesini önerdi. Bunun için Muhammed Kâmil Paşa ve Dağıstanlı Mehmed Fâzıl Paşa'nın da göreve dâhil edilmesini tavsiye etti. Kâmil Paşa, Enver Paşa ile gerçekleştirdiği görüşme sırasında, Osmanlı ordusunun Dağıstan hudutlarına intikal ettiğini görmeden böyle bir teşebbüste bulunamayacağını söyledi. I. Dünya Savaşı'nda Arap İsyânı sebebiyle Medine'den Şam'a nakletmiş, akabinde ise İstanbul'a temelli yerleşti.^{[2]Kumuk, Cem. Vefatının 150. Yılında İmam Şamil -Uluslararası Sempozyum-. Kafkas Vakfı Yayınları, 2022, s. 39-41.} 1920'de oğlu Mehmed Said'i Dağıstan'a ayaklanma başlatmak üzere yolladı. Yerli halk arasında büyük etki yaratmış olsa da ayaklanma akamete uğradı.

Muhammed Kâmil, 1951'de 87-88 yaşındayken İstanbul'un Göztepe mahallesinde öldü, akabinde Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.^{[3]Birinci, Ali. Tarihin Kara Kitabı: Tarihçiliğimizde Usûl ve Ahlâk Meseleleri. Tarcan Maatbası, 2014, s. 195.} Dağıstan asıllı eşi Nebiha Hanım ile üç çocuğu oldu: Mehmed Said (1901-1981), Naciye (1899-1983) ve Nacavat (1916-1983).^{[1]Donogo, Hacı M.. Vefatının 150. Yılında İmam Şamil -Uluslararası Sempozyum-. Kafkas Vakfı Yayınları, 2022, s. 16.}