# Muallim Naci

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Muallim_Naci
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Muallim Naci, https://tr.wikipedia.org/wiki/Muallim_Naci (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/54/Muallim_Naci.jpg)
* (Muallim Naci, public-domain)*

- **Adı:** Muallim Naci; معلّم ناجى
- **Doğum adı:** Ömer
- **Doğum tarihi:** 1849
- **Doğum yeri:** İstanbul
- **Ölüm yeri:** İstanbul
- **Meslek:** Şair, yazar, lügatcı, öğretmen, eleştirmen

![Muallim Naci'nin II. Mahmut türbesi haziresindeki mezarı](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Grave_of_Muallim_Naci.jpg/1280px-Grave_of_Muallim_Naci.jpg)
*Muallim Naci'nin II. Mahmut türbesi haziresindeki mezarı (Tarih, CC-BY-SA-4.0)*

![Muallim Naci'nin II. Mahmut türbesi haziresindeki mezarı](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Grave_of_Muallim_Naci1.jpg/1280px-Grave_of_Muallim_Naci1.jpg)
*Muallim Naci'nin II. Mahmut türbesi haziresindeki mezarı (Tarih, CC-BY-SA-4.0)*

**Muallim Naci** ([Osmanlı Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca): **معلّم ناجى**) (d. 1849, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul), [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) - ö. 12 Nisan 1893, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul), [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)), [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) yazar, şair, öğretmen ve eleştirmen.

Aruz veznini Türkçeye kusursuzca uygulamak için çalışmış bir [Tanzimat dönemi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanzimat) şairidir. Eski ile bağları koparmadan yenileşmeyi savunmuş, edebiyat tarihinde “eski şiir”in temsilcisi sayılmıştır. Gerek edebiyat ve şiir hakkındaki eleştiri ve önerileri gerek Türk dilinin sorunları ve bunların çözümlerine yönelik düşünceleri ile edebiyat tarihinde yer edinmiş bir kişiliktir. [*Lugat-i Nâcî*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lugat-i_N%C3%A2c%C3%AE) adlı Osmanlıca sözlüğü ile tanınır.[^1]

Muallim Naci, Osmanlıcayı ayrı bir dil olarak görür ancak Türkçeyi, Osmanlıcadan ayırmaz. Dilde Türkçülüğü savunmuştur. Sade yazmaya özen göstermiş, halk dilinde kullanılmayan eski kelimeleri ahenk yaratmak için seçip kullanmıştır.

## Eserleri

### Şiirleri

- Terkib-i Bend-i Muallim Naci (1874)
- Mûsâ b. Ebü’l-Gāzân yahud Hamiyyet (1881)
- [Ateşpare](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ate%C5%9Fpare) (1883)
- Şerâre (1884)
- Fürûzan (1885)
- Sümbüle (1889)
- Zâtü’n-Nitâkayn yahud İbnü’z-Zübeyr (1889)
- Mir’ât-ı Bedây (1903)
- Yâdigâr-ı Nâcî (1904)

### Eleştiriler

- Muallim (1887)
- [Demdeme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demdeme) (1886)

### Anıları

- Medrese Hatıraları (1885)
- [Ömer'in Çocukluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer%E2%80%99in_%C3%87ocuklu%C4%9Fu) (1890-1969)

### Sözlük

- Lügat-ı Naci (1891-1978)

### Araştırmaları

- Osmanlı Şairleri (1890-1986)
- İstilahât-ı Edebiyye (1890-1984)
- Esâmi (1890)

### Mektupları

- Muhaberat ve Muhaverat (1884)
- Şöyle Böyle (1884)
- Mektuplarım (1886)

### Oyun

- Heder (ölümünden sonra, 1909)

Gazi Ertuğrul Bey

## Dış kaynaklar

- Uçman, Abdullah (1999) "Muallim Naci" *Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlilar Ansiklopedisi Cilt:3 sayfa:218-219*, İstanbul: Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık, ISBN 975-08-0071-0

## Dış bağlantılar

- Uçman, Abdullah (2005) "Muallim Naci", *Türkiye Diyanet Vakfi İslâm Ansiklopedisi. c.30 say.315-317* Online: [http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c30/c300203.pdf](http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c30/c300203.pdf)

[^1]: Mu'allim Naci: Heykel-i Deha. <http://sutad.selcuk.edu.tr/sutad/article/download/119/114>